Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Οι πέντε Ελλάδες μου

Οι πέντε Ελλάδες μου

  • A-
  • A+

Αλήθεια, έχετε ποτέ σκεφτεί πόσες Ελλάδες έχουμε γύρω μας και πόσες μας πληγώνουν (κατά τον Σεφέρη); Πέντε τις βρήκα, αλλά εσείς θα εντοπίσετε περισσότερες. Στάθηκα όμως στο χάραγμα του 5 για λόγους συμβολικούς: γιατί οι πολυωνυμικές εξισώσεις 5ου βαθμού δεν μπορούν να επιλυθούν παρά μόνο σε ειδικές περιπτώσεις, γιατί σε 5 ανέβασε τα στοιχεία της φύσης ο Αριστοτέλης, προσθέτοντας ως πεμπτουσία τον αιθέρα, γιατί από το 5 πήρε το όνομά του το Pentium, γιατί υπάρχει το πεντάγραμμο, γιατί 5 είναι οι κύκλοι των Ολυμπιακών Αγώνων, γιατί στα περισσότερα θηλαστικά, αμφίβια και ερπετά τα δάχτυλα είναι 5, γιατί οι πιο καταστροφικοί κυκλώνες και ανεμοστρόβιλοι εντάσσονται στην κατηγορία 5, γιατί..., γιατί... Αλλά ας μείνουμε στον πενταμερισμό της Ελλάδας μου:

Πρώτη, η Ελλάδα-λύκος που κομματιάζει τις σάρκες των πολιτών της κυνικά και σαδιστικά. Μια Ελλάδα που αλυσοδένει στο άρμα της τις πολλές και διαφορετικές, συχνά περιδεμένες και αμφίστροφες, θελήσεις του ρηχόμυαλου πλήθους, που κάποιες φορές διασταυρώνονται αλλά και πάλι αποκλίνουν. Μια Ελλάδα του αμοραλισμού, της εκμετάλλευσης των αδυνάτων από τον κατά συνθήκη αδιαστρωμάτωτο ισχυρό που χτίζει με τα υλικά της κενοδοξίας του. Μια Ελλάδα που ο Hobbes θα ονόμαζε: homo (politicus) homini lupus.

Δεύτερη, η Ελλάδα-σκυλί, του μεροκάματου, που ενώ δουλεύει σκληρά, τη λακτίζουν στα πισινά ασταμάτητα. Σκύλος κοκαλογλείφτης, καθώς θα 'λεγε ο Σουρής, που «φέρνει γύρα κρακ - κρακ της γειτονιάς τους τενεκέδες». Μια Ελλάδα των μεγάλων στεναγμών που υποφέρει και κανένα κούφιο αυτί δεν την ακούει. Μια Ελλάδα που στα μάτια της σφηνώνεται ο μεγάλος φόβος του διωκόμενου. Μια Ελλάδα που ζαρώνει στα ουρλιαχτά των λύκων, αρχηγών, υπαρχηγών, ηγετών, κομματαρχών και αγορητών, οχλοκρατών, καναλαρχών και μεγαλοεπενδυτών, και... και...

Τρίτη, η Ελλάδα-ψωράλογο, αποδιοπομπαία, υπερχρεωμένη, άπατρις και ασύμμαχη. Μια Ελλάδα με στοιβαγμένη την πληγωμένη της αξιοπρέπεια στα ταμεία ανεργίας. Μια Ελλάδα του χάους και των εξαρτήσεων, περιπλανώμενη που τις περάσανε λαιμουδαρά και περιμένει σε μια γωνιά αδύναμη και άπραγη, χωρίς τον καβαλάρη της, βασανιζόμενη γιατί δεν την άφησαν να ορθοποδήσει. Μια Ελλάδα του Βάρναλη:

Σαράντα λύκοι με προβιά
(γι’ αφτούς βαρά η καμπάνα)
καθένας γουρουνόπουλο,
καθένας νταμιτζάνα!...
Οξ’ ο κοσμάκης φώναζε:
-Πεινάμε τέτοιες μέρες,
γερόντοι και γερόντισσες,
παιδάκια και μητέρες...

Τέταρτη, η Ελλάδα-στρουθοκάμηλος και φουσκωμένο παγόνι, του αποκαρδιωμένου διανοούμενου, του συλλογικού απωθημένου και των αναπαυμένων στις δάφνες τους σοφών. Κάποιες φορές τη βλέπεις αμήχανη και σε ρόλο Πόντιου Πιλάτου. Κι όμως, δεν σώθηκαν οι εμπνευσμένες ζωές. Υπάρχουν πολλοί και ακέραιοι μάστοροι του πνεύματος στους οποίους, ναι!, μπορεί να στηριχθεί η παιδεία μας, η αναπνοή μας, αν εκείνοι το θέλουν. Αρκεί να απορρίψουν όλους όσοι ενδιαφέρονται για κομματική ή ιδιοτελή εξουσία και όλους όσοι ασπάζονται το δόγμα του περιούσιου όντος (οι μεγάλες μας πληγές: στρεβλός συνδικαλισμός, κομματικοποίηση, διαπλοκή, απληστία, έλλειψη αξιοπρέπειας, βόλεμα).

Και τελευταία, αλλά πανταχού παρούσα, η Ελλάδα-μαύρα κοράκια, των καιροσκόπων και της μπαγαποντιάς (το είδος αυτό αφθονεί από συστάσεως του ελληνικού κράτους). Μια Ελλάδα στο γκρίζο τρίχωμα των λύκων της. Μια Ελλάδα των αυλοκολάκων και των αρουραίων, των παρατρεχάμενων όλων των αποχρώσεων. Μια κακόσειρη Ελλάδα που συνέβαλε στην υποχθόνια και σταθερή διάβρωση των κοινωνικών αξιών και της πολιτικής για χάρη του μπεζαχτά της.

Και μέσα σε αυτή τη δίνη του εθνικού πενταμερισμού μας αναμετράται η Λερναία των διλημμάτων και των διχογνωμιών. Ως Ηρακλείς να επιλέξουμε ανάμεσα στο μεγάλο ναι ή το μεγάλο όχι, όπως θα έλεγε και ο Καβάφης: Σε μερικούς ανθρώπους έρχεται μια μέρα/ που πρέπει το μεγάλο Ναι ή το μεγάλο το Οχι/ να πούνε...

Ο ποιητής τού έξω Ελληνισμού, μακριά από την Ελλάδα, αφήνει τους στίχους του ανοιχτούς σε πολλαπλές αναγνώσεις και ικανούς να εκφράσουν έναν βασανιστικό προβληματισμό και για τις πέντε Ελλάδες μας. Το σίγουρο ωστόσο για κείνον είναι ότι το μεγάλο Οχι συναντά πάντοτε καχυποψίες και τείχη: «Μολαταύτα τούτο το Οχι -θα εξηγήσει- αντανακλά εις βάρος του Αρνηθέντος, τον βαραίνει σε όλη την ζωή του - το κάνουν να τον βαραίνει, οι υποψίες... και οι επιτιμήσεις... των πολλών».

Οι αρνηθέντες (οχι-φρονούντες) έρχονται αντιμέτωποι με μια εξωτερική πίεση μεγατόνων, γιατί σκέφτονται ότι μπορούν να κινηθούν πέρα από δεσμεύσεις και παραδομένες αντιλήψεις, που εδώ και δεκαετίες ορθώνονται ενώπιόν μας, επαισθητώς και ανεπαισθήτως. Συγκλίνουν κάποιες φορές, όπως άλλωστε και οι καταφάσκοντες (ναι-ο-φρονούντες), που και κείνοι σκέφτονται ότι «θα πετύχαιναν..., επειδή είναι οι κατάλληλοι για τούτο το ειδικό έργο». Γνωρίζουν όμως ότι οι περιστάσεις είναι αντίξοες και δεν μπορούν πάντοτε να έχουν τον έλεγχο των κινήσεών τους.

Δεν ξέρω αν ποτέ σωθούμε από τις Ελλάδες των ασπόνδυλων αλλά και των χονδροκόκαλων, των πολιτικά ανίκανων (πλην μερικών φωτεινών εξαιρέσεων) και των κομματικών παράσιτων.

Η Ελλάδα του πολιτικού τζόγου λαφυραγωγεί αναίσχυντα πάνω στην παγκόσμια ψυχή μας και στην εθνική μας κουφότητα, στην ιστορία, που το μόνο που μας διδάσκει είναι τελικά ότι δεν μας διδάσκει.

*κοσμήτορας Σχολής Επιστημών Αττικής Πανεπιστημίου Κρήτης

 

 

ΑΠΟΨΕΙΣ
Η μεταπολεμική Ιστορία των σχέσεων Ευρώπης - Ελλάδας
Επειδή η Ευρώπη ως «πράγμα» είναι σοβαρή υπόθεση για όλα τα άτομα τα οποία ορίζουμε τους εαυτούς μας ως Ευρωπαίους, δεν μπορεί να αφεθεί στους τεχνοκράτες, και όσον αφορά τη διαχείριση των προβλημάτων της...
Η μεταπολεμική Ιστορία των σχέσεων Ευρώπης - Ελλάδας
ΑΠΟΨΕΙΣ
Περί Grexit
Ολοι ξέρουμε τι σημαίνει αυτός ο νεολογισμός που λάνσαραν τα ΜΜΕ με την τάση τους προς τη βραχυλογία: η Ελλάδα φεύγει από την ευρωζώνη, είτε οικειοθελώς είτε αλλιώς. Το τι θα συμβεί τελικά έχει τεράστια...
Περί Grexit
ΑΠΟΨΕΙΣ
Προεκλογικοί διάλογοι για την τέταρτη Βιομηχανική Επανάσταση
Ο δημόσιος λόγος εδώ και λίγο καιρό κινείται στο πλαίσιο των απαιτήσεων των εκλογών. Εκεί όμως που κάθε λογικός άνθρωπος αρχίζει να αναρωτιέται για το αν οι πρωταγωνιστές έχουν συνειδητοποιήσει σε ποια χώρα...
Προεκλογικοί διάλογοι για την τέταρτη Βιομηχανική Επανάσταση
ΑΠΟΨΕΙΣ
2019, έτος σημαντικών επετείων
Στην αρχή κάθε χρονιάς σημειώνουμε ποιες επετείους θα τιμήσουμε με την παρέλευση στρογγυλού αριθμού ετών κατά προτίμηση. Εχουμε λοιπόν και λέμε για το 2019: 100 χρόνια από την έναρξη της καταστροφικής...
2019, έτος σημαντικών επετείων
ΑΠΟΨΕΙΣ
Για την Ελλάδα της νέας εποχής, για την Αριστερά της εποχής μας
Τον Αύγουστο του 2018 ο κύκλος της δημοσιονομικής προσαρμογής έκλεισε. Η πρώτη μάχη κερδήθηκε. Για να ακολουθήσει η αμέσως επόμενη. Σκληρότερη. Η οικοδόμηση της Ελλάδας της νέας εποχής. Ανασηκώνοντας το κεφάλι...
Για την Ελλάδα της νέας εποχής, για την Αριστερά της εποχής μας
ΑΠΟΨΕΙΣ
Οι απόντες έχουν άδικο
Αν προσπαθήσει κανείς να βρει αναφορές για τη μεταρρύθμιση της ευρωζώνης στις ιστοσελίδες της Βουλής, θα διαπιστώσει ότι η απουσία τέτοιου υλικού είναι εκκωφαντική κατά τη διάρκεια του 2018. Για παράδειγμα,...
Οι απόντες έχουν άδικο

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας