• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    27°C 23.6°C / 27.9°C
    3 BF
    44%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    25°C 22.9°C / 25.6°C
    4 BF
    52%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    27°C 23.0°C / 27.1°C
    2 BF
    62%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    18°C 17.9°C / 17.9°C
    1 BF
    88%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αίθριος καιρός
    22°C 21.9°C / 21.9°C
    0 BF
    83%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    23°C 22.0°C / 23.5°C
    2 BF
    55%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    18°C 18.4°C / 18.7°C
    2 BF
    52%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    24°C 23.8°C / 23.8°C
    2 BF
    62%
  • Ηράκλειο
    Αίθριος καιρός
    25°C 24.8°C / 26.1°C
    3 BF
    54%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    24°C 23.5°C / 23.9°C
    2 BF
    64%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    26°C 25.8°C / 26.4°C
    3 BF
    44%
  • Σκόπελος
    Ελαφρές νεφώσεις
    27°C 24.6°C / 26.7°C
    2 BF
    57%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    25°C 24.9°C / 24.9°C
    3 BF
    83%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    22°C 21.9°C / 23.4°C
    2 BF
    78%
  • Λαμία
    Σποραδικές νεφώσεις
    26°C 22.3°C / 26.6°C
    2 BF
    58%
  • Ρόδος
    Αίθριος καιρός
    26°C 24.8°C / 26.0°C
    4 BF
    53%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    24°C 23.8°C / 27.7°C
    0 BF
    53%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    21°C 21.3°C / 21.3°C
    0 BF
    83%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    24°C 23.9°C / 25.7°C
    2 BF
    52%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    19°C 19.1°C / 19.1°C
    1 BF
    61%
ΜΑΡΙΟΣ ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ο ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία ως πολιτική πρωτοπορία

  • A-
  • A+

Εδώ και μια δεκαετία (από τότε που ξέσπασε η δημοσιονομική κρίση στην κοινωνία μας) βρισκόμαστε σε ένα μεταίχμιο, σε ένα μεταβατικό στάδιο όσον αφορά την κομματική λειτουργία της δημοκρατίας μας. Κόμματα εμφανίζονται και εξαφανίζονται μέσα σε μια νύχτα (στην κυριολεκτική έννοια και με μεταφορικούς όρους). Ποιος θυμάται π.χ. το Ποτάμι σήμερα ή τους ΑΝ.ΕΛΛ. (Ανεξάρτητους Ελληνες); Ποιος μπορεί να θυμηθεί τον πολιτικό ρόλο κομμάτων όπως π.χ. ήταν ο ΛΑΟΣ ή το άλλο κόμμα του Λεβέντη;

Εφόσον η δομή και η λειτουργία μιας σύγχρονης δημοκρατικής πολιτικής κοινωνίας έχει συνδεθεί με τα κόμματα, οφείλουμε να εξετάσουμε ποια από αυτά είναι στην πραγματικότητα κόμματα και ποια είναι υποκομματικές ενώσεις έκφρασης επιμέρους κοινωνικών συμφερόντων. Επιπλέον οφείλουμε να εξετάσουμε τις ριζικές αλλαγές που έχουν συμβεί στο πολιτικό σύστημα και προ πάντων να λάβουμε υπόψη μας τη νέα πολιτική πραγματικότητα, η οποία δεν είναι άλλη από τα πρωτεία του οικονομικού στοιχείου έναντι του πολιτικού. Η τελευταία αυτή ριζική τομή έχει επιδράσει στον τρόπο με τον οποίο δομείται το πολιτικό και στον τρόπο με τον οποίο ασκείται η πολιτική.

Στις μέρες μας το κλασικό κοσμοείδωλο της πολιτικής νεωτερικότητας για τις σχέσεις κοινωνίας, κόμματος, κυβέρνησης, κράτους είναι παρωχημένο. Σύμφωνα με αυτό το μοντέλο η κοινωνία μέσω της κομματικής αντιπροσώπευσης συνδέεται με το πολιτικό στοιχείο το οποίο ως κυβέρνηση και κράτος οργανώνει τον δημοκρατικό πολιτικό ανταγωνισμό. Αυτό το μοντέλο μπορεί να χαρακτηρισθεί ως η εργαλειακή αντίληψη περί πολιτικής. Απέναντι σε αυτό το μοντέλο έκανε την εμφάνισή του το σύγχρονο μοντέλο της επικοινωνιακής πολιτικής. Αυτό σημαίνει ότι τα τέσσερα αυτά «πράγματα»: κοινωνία, κόμμα (ή γενικότερα τύποι αντιπροσώπευσης κοινωνικών δυνάμεων και συμφερόντων), κυβέρνηση και κράτος δεν εντάσσονται στην πολιτική λογική μιας ιεραρχικής πυραμίδας, αλλά επαναπροσδιορίζονται ως δυναμικά στοιχεία στην καθολική εξελικτική ιστορική διαδικασία. Συγκροτούν ένα ενιαίο επικοινωνιακό σύμπαν, το οποίο αναζητεί τις επιμέρους διαμεσολαβήσεις ανάμεσα στα στοιχεία του.

Αυτές οι ιδέες για τη νέα, σύγχρονη πολιτική πραγματικότητα με οδηγούν στις εξής σκέψεις: Πρώτον η ελληνική πολιτική κοινωνία περνάει μια κρίση «κομματικής απροσδιοριστίας»! Αυτό σημαίνει ότι θα βρει τον δρόμο της μόνον εάν επαναπροσδιορισθούν τα ίδια τα κόμματα ως πολιτικές δομές έκφρασης και αντιπροσώπευσης των κοινωνικών δυνάμεων στη σύγχρονη επικοινωνιακή πολιτική πραγματικότητα. Δυστυχώς στην Ελλάδα δεν έχει γίνει γενικά αντιληπτό ότι η σύγχρονη καπιταλιστική κοινωνία έχει μετασχηματισθεί σε επικοινωνιακή οντότητα. Δεν έχουμε κατανοήσει ότι η ανάπτυξη της ψηφιακής τεχνολογίας προκάλεσε μια οντολογική μετατόπιση: με τη μαρξική ορολογία, η ριζική ανατροπή που έχει συντελεσθεί μπορεί να περιγραφεί ως εξής: αναποδογυρίζεται το σχήμα «παραγωγικές δυνάμεις - παραγωγικές σχέσεις». Αυτό σημαίνει ότι, εάν δεν κατανοήσουμε αυτή την ανατροπή, θα «κατασκευάσουμε» τύπους κοινωνικής αντιπροσώπευσης ή μορφές πολιτικής ένταξης σύμφωνα με το παρωχημένο εργαλειακό μοντέλο περί πολιτικής.

Η δεύτερη σκέψη μου αναφέρεται στις προοπτικές του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. ως πολιτικού κόμματος στις συνθήκες της εποχής μας. Εννοώ τις πραγματολογικές επικοινωνιακές συνθήκες συγκρότησης του πολιτικού. Κατά τη θεωρητικο-πολιτική άποψή μου, ο ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. έχει μπροστά του μια ιστορική στιγμή («Moment» λέει ο Hegel): να αυτοπροσδιοριστεί ως κομματική πρωτοπορία σε μια κοινωνία η οποία βγαίνει τραυματισμένη μέσα από δύο απανωτές κρίσεις: τη δημοσιονομική και την πανδημική.

Με την πρόταση που έκανε ο πρόεδρός του, ο ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. έκανε ένα αποφασιστικό βήμα για να υπερβεί τον παλιό εργαλειακό εαυτό του και να «κατασκευάσει» τις σχέσεις του με την κοινωνία, την κυβέρνηση, το κράτος, την οικονομία με εντελώς και ριζικά διαφορετικές προϋποθέσεις που ανταποκρίνονται στο νέο επικοινωνιακό κομματικό μοντέλο κοινωνικής αντιπροσώπευσης.

Υποστηρίζω ότι το συνέδριο του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. δεν είναι μόνον ένα forum διαβουλεύσεων που αναφέρονται στην οργανωτική δομή του, ούτε ένα forum διαμόρφωσης ιδεολογικών προγραμμάτων. Είναι πάνω από όλα η πολιτική και ιστορική στιγμή της κοινωνίας μας, η οποία επιδιώκει να αυτοπροσδιοριστεί ως σύγχρονη πολιτική οντότητα. Ο ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. σηκώνει το βάρος της πολιτικής πρωτοπορίας σε μια κοινωνία, όπως είναι η ελληνική, η οποία πάσχει από την «τύφλωση» του Elias Canetti. Δεν μπορεί να αυτοπροσδιοριστεί ως πολιτικό σύστημα!

 * καθηγητής Πολιτικής Φιλοσοφίας στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΠΟΨΕΙΣ
«Χορεύοντας (;) στο σκοτάδι»
Υπάρχει αριστερή και δεξιά πολιτική, προοδευτική και συντηρητική και, ακόμα κι όταν η πρώτη στην εφαρμογή της έχει λάθη ή αστοχίες, παραμένει πάντα η πολιτική του ανθρωπισμού, της συλλογικότητας, η πολιτική...
«Χορεύοντας (;) στο σκοτάδι»
ΑΠΟΨΕΙΣ
Συνέδριο με στόχο την ανατροπή της Δεξιάς
Σε λίγες ημέρες ξεκινά το 3ο Συνέδριο του ΣΥΡΙΖΑ–Π.Σ., μέσα σε μια πολύ κρίσιμη περίοδο για τη χώρα. Η οικονομική εξαθλίωση ολοένα και μεγαλύτερου κομματιού της ελληνικής κοινωνίας οφείλεται στις εγκληματικές...
Συνέδριο με στόχο την ανατροπή της Δεξιάς
ΑΠΟΨΕΙΣ
ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ.: βοναπαρτισμός;
Αυτό που διέκρινε τη ριζοσπαστική Αριστερά από τα αμιγώς αστικά κόμματα ήταν, αφενός, η εσωκομματική δημοκρατία και η συλλογική παραγωγή του πολιτικού προσανατολισμού και της στρατηγικής και, αφετέρου, η...
ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ.: βοναπαρτισμός;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Λουδίτες και Αριστερά
Το πρόγραμμα που ψηφίστηκε στη Συνδιάσκεψη δεν πρέπει να θεωρηθεί θέσφατο. Είναι προσωρινή αποκρυστάλλωση μιας ροής, μιας αναζήτησης, η οποία πρέπει να αποκτήσει ανοικτό χαρακτήρα, ώστε να επικοινωνεί με...
Λουδίτες και Αριστερά
ΑΠΟΨΕΙΣ
Κοινωνική ανάγκη η προοδευτική διακυβέρνηση
Το επίδικο για την κυβερνώσα Αριστερά δεν είναι μόνο πώς και σε ποιους διανέμεται το παραγωγικό αποτέλεσμα αλλά και με ποιο σχέδιο, ποιες παραγωγικές δυνάμεις και ποιους συντελεστές θα διευρύνεται η παραγωγική...
Κοινωνική ανάγκη η προοδευτική διακυβέρνηση

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας