• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    25°C 21.7°C / 25.8°C
    2 BF
    51%
  • Θεσσαλονίκη
    Σποραδικές νεφώσεις
    22°C 21.3°C / 23.3°C
    2 BF
    69%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    25°C 19.0°C / 24.9°C
    1 BF
    41%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    20°C 19.9°C / 22.5°C
    0 BF
    56%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αίθριος καιρός
    21°C 20.9°C / 20.9°C
    0 BF
    73%
  • Βέροια
    Αραιές νεφώσεις
    21°C 20.7°C / 23.0°C
    2 BF
    65%
  • Κοζάνη
    Αραιές νεφώσεις
    19°C 19.4°C / 19.4°C
    1 BF
    40%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    21°C 20.6°C / 20.6°C
    1 BF
    53%
  • Ηράκλειο
    Αίθριος καιρός
    20°C 19.8°C / 23.3°C
    2 BF
    68%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    24°C 20.1°C / 23.9°C
    0 BF
    46%
  • Ερμούπολη
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    22°C 22.4°C / 23.8°C
    1 BF
    73%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    21°C 20.7°C / 20.7°C
    3 BF
    81%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    17°C 16.9°C / 16.9°C
    0 BF
    72%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    23°C 21.8°C / 24.4°C
    3 BF
    61%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    23°C 20.5°C / 23.3°C
    1 BF
    71%
  • Ρόδος
    Σποραδικές νεφώσεις
    23°C 22.8°C / 23.2°C
    2 BF
    58%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    22°C 20.8°C / 26.0°C
    0 BF
    67%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    19°C 19.3°C / 19.3°C
    3 BF
    83%
  • Κατερίνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    21°C 21.4°C / 23.4°C
    2 BF
    82%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    15°C 15.3°C / 15.3°C
    1 BF
    69%
AP Photo/Andrew Medichini
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Οι συνταγματικές αρμοδιότητες του Προέδρου της Ιταλικής Δημοκρατίας

  • A-
  • A+

Η πρόσφατη έναρξη των εργασιών του ιταλικού Κοινοβουλίου για την εκλογή του νέου Προέδρου της Δημοκρατίας καθιστά επίκαιρο το ζήτημα των αρμοδιοτήτων που το ιταλικό Σύνταγμα απονέμει στον αρχηγό του ιταλικού κράτους. Η εκλογή Προέδρου της Δημοκρατίας συνιστά κορυφαία πολιτειακή στιγμή και υψίστης σημασίας συνταγματική διαδικασία, καθώς ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας εκφράζει την εθνική ενότητα, διασφαλίζει την ακεραιότητα και την ανεξαρτησία της χώρας και εν γένει εγγυάται την εύρυθμη λειτουργία του όλου συνταγματικού οικοδομήματος.

Αρχικά θα πρέπει να επισημανθεί ότι ο Πρόεδρος της ιταλικής Δημοκρατίας εκλέγεται υπό καθεστώς μυστικής ψηφοφορίας από την ιταλική Γερουσία και τη Βουλή των Αντιπροσώπων σε κοινή συνεδρία και για θητεία επτά ετών. Στην εκλογή μετέχουν επίσης τρεις εκπρόσωποι από κάθε Περιφέρεια, οι οποίοι εκλέγονται από το Περιφερειακό Συμβούλιο προκειμένου να διασφαλιστεί η εκπροσώπηση των μειoψηφιών. Αξίζει δε να υπογραμμιστεί ότι μολονότι η επανεκλογή του προέδρου για περισσότερες θητείες είναι επιτρεπτή από το ιταλικό Σύνταγμα, στη σύγχρονη ιταλική συνταγματική ιστορία μόνο ο Τζόρτζιο Ναπολιτάνο έχει εκλεγεί Πρόεδρος της Δημοκρατίας για δεύτερη φορά το 2013. Πρόεδρος της Δημοκρατίας εκλέγεται εκείνος που θα συγκεντρώσει τα δυο τρίτα των ψήφων των μελών του ιταλικού Κοινοβουλίου. Ελλείψει πλειοψηφίας, η ψηφοφορία επαναλαμβάνεται. Ωστόσο, εάν μετά το πέρας της τρίτης ψηφοφορίας δεν επιτευχθεί η αυξημένη πλειοψηφία, αρκεί σε όλες τις επόμενες ψηφοφορίες η απόλυτη πλειοψηφία, δηλαδή η θετική ψήφος των μισών συν ένα μελών του Κοινοβουλίου.

Σύμφωνα με το ιταλικό Σύνταγμα ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας δεν ευθύνεται για τις πράξεις που τελεί κατά την εκτέλεση των καθηκόντων του, εκτός εάν αυτές συνιστούν εσχάτη προδοσία και επίθεση κατά του Συντάγματος. Το ιταλικό Σύνταγμα υιοθετεί τον κανόνα της υπουργικής προσυπογραφής των πράξεων του Προέδρου της Δημοκρατίας, με συνέπεια καμία πράξη του Προέδρου της Δημοκρατίας να είναι έγκυρη εάν δεν υπογράφεται από τον εκάστοτε προτείνοντα υπουργό. Ως ανώτατος πολιτειακός άρχων ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας οφείλει πρωτίστως να επαγρυπνεί για την τήρηση του Συντάγματος. Ασκεί επίσης τη διοίκηση των Ενόπλων Δυνάμεων και προεδρεύει του Ανωτάτου Συμβουλίου Αμυνας και Εξωτερικής Πολιτικής.

Οσον αφορά τις σχέσεις του με το Κοινοβούλιο, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας φέρει την αρμοδιότητα προκήρυξης δημοψηφισμάτων και εκλογών. Στο πλαίσιο αυτό, σημαντική είναι η εξουσία του Προέδρου της Δημοκρατίας να διαλύει τη Βουλή των Αντιπροσώπων και να προκηρύσσει πρόωρες εκλογές, ιδίως σε περίπτωση παραίτησης της Κυβέρνησης. Ακόμη, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας εγκρίνει την παρουσίαση των νομοσχεδίων ενώπιον του Κοινοβουλίου και δημοσιεύει τους νόμους, ενώ πριν προβεί στη δημοσίευση δύναται να αναπέμψει, με αιτιολογημένη πράξη του, ψηφισθέντα νόμο. Εάν ο αναπεμφθείς νόμος επαναψηφιστεί, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας είναι υποχρεωμένος να προβεί στη δημοσίευσή του. Επίσης, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας μπορεί να προκαλέσει συζητήσεις στη Βουλή και τη Γερουσία για τα ζητήματα που εκείνος θεωρεί σημαντικά, ενώ έχει αρμοδιότητα να ορίσει μέχρι πέντε ισόβιους γερουσιαστές.

Οσον αφορά τις σχέσεις του με τη δικαστική εξουσία, επισημαίνεται ότι ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας διορίζει πέντε εκ των συνολικά δεκαπέντε μελών του Συνταγματικού Δικαστηρίου, προΐσταται του Ανωτάτου Δικαστικού Συμβουλίου, ενώ σε αυτόν απόκειται η απονομή χάριτος και η μετατροπή των ποινών. Κομβικός είναι ο ρόλος του Προέδρου της Δημοκρατίας κατά τη διαδικασία σχηματισμού κυβέρνησης. Στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας απόκειται ο διορισμός του πρωθυπουργού και, κατόπιν προτάσεως του τελευταίου, των υπουργών, με γνώμονα το αποτέλεσμα των εκλογών και την πλειοψηφία που σχηματίζεται στη Βουλή των Αντιπροσώπων. Της ανάδειξης της νέας κυβέρνησης προηγούνται ευρύτατες διαβουλεύσεις μεταξύ του Προέδρου της Δημοκρατίας και των πολιτικών κομμάτων, προκειμένου να δοθεί εντολή σχηματισμού κυβέρνησης στο πρόσωπο εκείνο που εκτιμάται ότι θα χαίρει της εμπιστοσύνης της Βουλής.

Η σπουδαιότητα της εν λόγω αρμοδιότητας αναδεικνύεται κυρίως σε περιόδους πολιτικών κρίσεων και κυβερνητικής αστάθειας, όπου η στάση του Προέδρου της Δημοκρατίας είναι καθοριστική για την επίτευξη πολιτικής σταθερότητας. Τούτο δεδομένου ότι στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας απόκειται η αποδοχή των παραιτήσεων των μελών της κυβέρνησης, διατηρώντας το δικαίωμα να μην τις κάνει δεκτές και να αξιώσει την εμφάνιση της κυβέρνησης ενώπιον της Βουλής για τη λήψη ψήφου εμπιστοσύνης. Επιπρόσθετα, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας δύναται να αναλάβει πρωτοβουλίες για την αποφυγή πρόωρων εκλογών και την εξάντληση της πενταετούς συνταγματικής θητείας της Βουλής των Αντιπροσώπων. Ενδεικτικό στοιχείο της ισχυρής θέσης του Προέδρου της Δημοκρατίας σε περιόδους πολιτικών κρίσεων αποτελεί η εναντίωση που είχε ασκήσει, στο πρόσφατο παρελθόν, ακόμα και στον διορισμό συγκεκριμένου προσώπου στη θέση του υπουργού Οικονομικών, ο οποίος θα έθετε, κατά τον Πρόεδρο, σε κίνδυνο τη νομισματική πορεία της ιταλικής Δημοκρατίας στη ζώνη του ευρώ.

*δικηγόρος Αθηνών, υπ. Δ.Ν., ΜΔΕ

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΠΟΨΕΙΣ
Φυγή στην Προεδρία;
Ο Μάριο Ντράγκι γνωρίζει ότι η αποχώρησή του από το αξίωμα του πρωθυπουργού μπορεί να οδηγήσει σε κυβερνητική κρίση και σε πρόωρες εκλογές την Ιταλία.
Φυγή στην Προεδρία;
ΑΠΟΨΕΙΣ
H εκλογή Προέδρου: ο θρίαμβος της τεχνοκρατικής δημοκρατίας
Ως πολιτική κοινωνία αποκτήσαμε ακόμα έναν «παίκτη» στο τεχνοκρατικό-πολιτικό παιχνίδι της κοινωνίας μας. Ο θρίαμβος της τεχνοκρατικής πολιτικής είναι απόλυτος.
H εκλογή Προέδρου: ο θρίαμβος της τεχνοκρατικής δημοκρατίας
ΑΠΟΨΕΙΣ
Και το όνομα αυτού: 280-285!
Οι πληροφορίες λένε ότι το πρόσωπο για την Προεδρία της Δημοκρατίας έχει βρεθεί, έχει τη συναίνεση των δύο πρώην πρωθυπουργών της Ν.Δ., Κ. Καραμανλή και Αντ. Σαμαρά, και έχει κλειδώσει! Και το όνομα αυτού...
Και το όνομα αυτού: 280-285!
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η εκλογή του Προέδρου της Δημοκρατίας ως πολιτική πράξη
Σε όλες τις πολιτικές κοινωνίες, οι οποίες ως πολιτικές οντότητες έχουν ως θεμέλιό τους τη δημοκρατική αρχή, οι κοινοβουλευτικές εκλογές και η εκλογή του Προέδρου της Δημοκρατίας θεωρούνται κορυφαίες πολιτικές...
Η εκλογή του Προέδρου της Δημοκρατίας ως πολιτική πράξη
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο νόμος της σιωπής
Μήπως η αγωνία και η επιμονή των πρώην μεγάλων κομμάτων που κυβέρνησαν τόσα χρόνια αυτόν τον τόπο για εκλογές δεν οφείλεται απλά και μόνο σε στερητικό σύνδρομο εξουσίας; Μήπως τελικά κάποιοι φοβούνται τώρα που...
Ο νόμος της σιωπής
ΑΠΟΨΕΙΣ
Το «κυνήγι» του Spitzenkandidat (κορυφαίος υποψήφιος)
Οσο πλησιάζουν οι ευρωεκλογές του Μαΐου τόσο πιο θολό είναι το μέλλον του συστήματος του επικεφαλής υποψηφίου (Spitzenkandidat) με το οποίο επιλέχθηκε πρώτη φορά το 2014 ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,...
Το «κυνήγι» του Spitzenkandidat (κορυφαίος υποψήφιος)

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας