• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    21°C 17.8°C / 23.5°C
    1 BF
    65%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    19°C 16.6°C / 20.3°C
    1 BF
    76%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    19°C 13.0°C / 19.4°C
    1 BF
    60%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    11°C 10.9°C / 16.4°C
    1 BF
    93%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    16°C 14.6°C / 15.9°C
    0 BF
    82%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    19°C 18.0°C / 19.3°C
    2 BF
    79%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    14°C 14.4°C / 15.6°C
    1 BF
    94%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    18°C 18.4°C / 18.4°C
    1 BF
    62%
  • Ηράκλειο
    Αίθριος καιρός
    17°C 16.8°C / 22.2°C
    3 BF
    77%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    19°C 18.5°C / 18.9°C
    0 BF
    63%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    20°C 20.4°C / 20.8°C
    1 BF
    73%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    20°C 20.1°C / 20.1°C
    2 BF
    86%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    20°C 19.6°C / 19.6°C
    1 BF
    62%
  • Λάρισα
    Αίθριος καιρός
    17°C 16.9°C / 17.3°C
    0 BF
    88%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    21°C 15.5°C / 21.6°C
    0 BF
    71%
  • Ρόδος
    Αίθριος καιρός
    20°C 19.8°C / 19.9°C
    3 BF
    69%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    18°C 16.8°C / 23.8°C
    0 BF
    69%
  • Καβάλα
    Αυξημένες νεφώσεις
    19°C 19.4°C / 19.4°C
    2 BF
    78%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    19°C 16.7°C / 20.0°C
    1 BF
    90%
  • Καστοριά
    Ελαφρές νεφώσεις
    16°C 15.7°C / 15.7°C
    1 BF
    86%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

H προσφιλής άσκηση ευκαιριακής πολιτικής

  • A-
  • A+
Εξετάζοντας στοιχειωδώς την πορεία της ελληνικής οικονομίας, ιδιαίτερα μετά το τέλος της τελευταίας κοινωνικοοικονομικής κρίσης (2010-2018), προκαλεί εντύπωση η παντελής έλλειψη κάθε σοβαρής συζήτησης για τη μεταρρύθμιση της αποδεδειγμένα αποτυχημένης νεοφιλελεύθερης αναπτυξιακής πολιτικής που μας οδήγησε τελικά στην ασυνήθιστα μακρόχρονη κρίση.

Η έλλειψη αυτή γίνεται ιδιαίτερα αισθητή εν όψει του γεγονότος ότι παρά την παρέλευση περίπου 12 ετών από την έναρξη της κρίσης και 3,5 ετών από την έξοδο της χώρας από τα μνημόνια, τα σημερινά βασικά κοινωνικοοικονομικά μεγέθη, όπως παρουσιάζονται επίσημα από την Εθνική Στατιστική Υπηρεσία (εθνικό εισόδημα, απασχόληση, εμπορικό έλλειμμα, δημόσιο χρέος), αντί να εμφανίζονται βελτιωμένα σε σύγκριση με τα αντίστοιχα μεγέθη που επικρατούσαν κατά την προ 12ετίας χρονική περίοδο, έχουν, παρ’ όλα αυτά, κατά πολύ χειροτερέψει.

Η οικονομικά αρνητική αυτή εξέλιξη, αν και οφείλεται στον συνδυασμό της ανταγωνιστικής αδυναμίας του εθνικού παραγωγικού συστήματος με την εφαρμοζόμενη νεοφιλελεύθερη οικονομική πολιτική, εκλαμβάνεται προφανώς και προβάλλεται αντίστοιχα ως αποκλειστικά προσωρινής διάρκειας συγκυριακό φαινόμενο. Αποδίδεται δηλαδή είτε σε λάθη και ανικανότητα των πολιτικών αντιπάλων είτε σε επιδράσεις εξωγενών παραγόντων (κλιματικές καταστροφές, πανδημία κ.λπ.).

Γι’ αυτό και, παρά τις κατά καιρούς επίσημες δηλώσεις περί της ανάγκης αναθεώρησης τόσο του παραδοσιακού παραγωγικού προτύπου όσο και της εφαρμοζόμενης αναπτυξιακής πολιτικής, αποφεύγεται εν τούτοις μέχρι τώρα από την κυβέρνηση η ανάληψη μιας συντονισμένης παρεμβατικής προσπάθειας για τη σταδιακή δομική ανασυγκρότηση και ανύψωση του ανταγωνιστικού επιπέδου της εθνικής παραγωγής.

Περιορίζεται απλώς στην παροχή κινήτρων προς Ελληνες και ξένους επενδυτές προκειμένου να καλυφθούν από τις αποφάσεις της ιδιωτικής αποκλειστικά πρωτοβουλίας τα μεγάλα επενδυτικά κενά της τελευταίας 10ετίας (κυμάνθηκαν περίπου στο 10%-12% του ΑΕΠ). Η ζοφερή αυτή κατάσταση για τη μελλοντική προοπτική αυτοδύναμης οικονομικής ανάπτυξης, που θα στηρίζεται δηλαδή σε επάρκεια ιδίων πόρων, επιδεινώθηκε τελευταία ακόμη περισσότερο με τη συνεχιζόμενη πανδημία, την επέλαση του πληθωρισμού και την τουρκική επιθετικότητα.

Αποτέλεσαν σανίδα σωτηρίας και μάννα εξ ουρανού για τη χειμαζόμενη ελληνική οικονομία η ποσοτική χαλάρωση της ΕΚΤ, η ρήτρα διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και οι χρηματικές μεταβιβάσεις των Ταμείων Ανάκαμψης, ΕΣΠΑ και ΚΑΠ. Με τη δυνατότητα δημιουργίας πρωτογενών δημοσιονομικών ελλειμμάτων (11,7 δισ. ευρώ ή 7,1% του ΑΕΠ το 2020 και 12,2 δισ. ευρώ ή 7,3% του ΑΕΠ το 2021) αντλήθηκαν και διατέθηκαν σημαντικά δανειακά κεφάλαια κατά τη διετία (2020-2021) και προβλέπεται να αντληθούν ακόμη 12 δισ. ευρώ κατά το τρέχον έτος. Αξιοποιώντας δε επικοινωνιακά την αναμενόμενη επιπλέον εισροή χρηματικών πόρων από τα ευρωπαϊκά ταμεία, η κυβέρνηση και τα ΜΜΕ έχουν επιδοθεί στην καλλιέργεια ενός κλίματος υπερβολικής εφορίας σχετικά με τις προοπτικές που διανοίγονται για την προβαλλόμενη ως βέβαιη απογείωση της ελληνικής οικονομίας και κοινωνικής ευημερίας.

Πρέπει στο σημείο αυτό να τονιστεί ότι η σημερινή κυβέρνηση, ενώ απορρίπτει κατηγορηματικά κάθε ιδεολογική σχέση με τη νεοφιλελεύθερη θεωρία, συνεχίζει, παρ’ όλα αυτά, και μετά την έξοδο από τα μνημόνια, να εφαρμόζει πιστά τα βασικά πορίσματα αυτής της θεωρίας (ιδιωτικοποιήσεις νευραλγικών τομέων της οικονομίας, κυρίως ΔΕΚΟ, περιορισμός των εργατικών δικαιωμάτων, συρρίκνωση του κοινωνικού κράτους, υποβάθμιση της δημόσιας παιδείας και υγείας, επιδείνωση της ανισοκατανομής του εισοδήματος κ.λπ.).

Απτό παράδειγμα χειροτέρευσης των όρων ζωής της πλειονότητας των Ελλήνων πολιτών είναι η κατάταξη της Ελλάδας στην προτελευταία θέση (προ της Βουλγαρίας) μεταξύ όλων των κρατών της Ε.Ε. με βάση τον πλέον πειστικό δείκτη τού κατά κεφαλήν εισοδήματος (σε όρους ισοδυναμίας αγοραστικής δύναμης). Με κατά κεφαλήν εισόδημα 18.600 ευρώ, οι Ελληνες διαθέτουν μόλις το 62% του μέσου όρου του ευρωπαϊκού κατά κεφαλήν εισοδήματος (29.700 ευρώ).

Κατά τα φαινόμενα, η κυβέρνηση δεν προτίθεται ούτε να παρέμβει ενεργά στην ανασυγκρότηση της εθνικής παραγωγής, με συνέπεια τη διατήρηση των πάγιων εμπορικών ελλειμμάτων, ούτε να αναθεωρήσει τη μέχρι τώρα ασκούμενη οικονομική πολιτική. Την προβλεπόμενη αυτή άρνηση σε συνδυασμό με την επικείμενη άρση των μέχρι τώρα νομισματικών και δημοσιονομικών διευκολύνσεων (ανάκληση της ρήτρας διαφυγής, αναθεώρηση της ποσοτικής χαλάρωσης της ΕΚΤ) θα ακολουθήσει μεταξύ των αυξημένων χρηματοδοτικών υποχρεώσεων και η επιστροφή στην επώδυνη υποχρέωση εξασφάλισης πρωτογενών δημοσιονομικών πλεονασμάτων.

Εκτιμάται τέλος ότι αν, και μετά το πέρας της πανδημίας, εξακολουθήσουν να ισχύουν οι γνωστές περιοριστικές δεσμεύσεις της Ε.Ε., η Ελλάδα θα υποχρεωθεί, υπό τη δαμόκλειο σπάθη του υπέρογκου δημόσιου και ιδιωτικού χρέους (υπολογίζεται στα 355 + 220 δισ. ευρώ συνολικά), να οδηγηθεί σε κάποιας μορφής οδυνηρή δημοσιονομική προσαρμογή. Είναι νωπές ακόμη στη μνήμη της πλειονότητας των Ελλήνων πολιτών οι τραυματικές εμπειρίες της πρόσφατης εσωτερικής υποτίμησης.

Το δυσάρεστο αυτό ενδεχόμενο μπορεί να αποφευχθεί αν υπάρξει αντίστοιχη μεταβολή της ασκούμενης αναπτυξιακής πολιτικής ή αν ευοδωθούν μερικές συζητούμενες προτάσεις θεσμικών μεταρρυθμίσεων της Ε.Ε. που ευνοούν περισσότερο τις χώρες της Νότιας Ευρώπης.

* ομότιμος καθηγητής Παν/μίου Πατρών

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΠΟΨΕΙΣ
Νέα μνημόνια με παλιές συνταγές
Πριν από λίγες ημέρες η πρόεδρος της ΕKT, Κριστίν Λαγκάρντ, διαβεβαίωνε ότι ο πληθωρισμός είναι «ανεπιθύμητος και επώδυνος».
Νέα μνημόνια με παλιές συνταγές
ΑΠΟΨΕΙΣ
Το πατερναλιστικό σχέδιο Β'
Πραγματικό σχέδιο Β' δεν υπήρξε, διότι η Ιστορία μπορεί να γράφεται και με παράτολμες ενέργειες, αγωνιζόμαστε ανεξάρτητα από την πιθανότητα να ηττηθούμε, αλλά μια συνολική ρήξη έχει στοιχειώδη προαπαιτούμενα...
Το πατερναλιστικό σχέδιο Β'
ΑΠΟΨΕΙΣ
Στις αγορές ακόμα πιο πτωχευμένοι
Αν αναρωτιέστε γιατί το ΜέΡΑ25 κατεβαίνει στις εκλογές (εθνικές και ευρωπαϊκές), ο λόγος είναι απλός: Επειδή, ως ριζοσπάστες ευρωπαϊστές, δεν είμαστε διατεθειμένοι να παραβιάσουμε τις αρχές της αριθμητικής...
Στις αγορές ακόμα πιο πτωχευμένοι
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η αλήθεια και τα ψέματα για τις τράπεζες
Άρθρο του Γιάνη Βαρουφάκη: Πού οφείλεται η «μαύρη Τετάρτη» για τις τραπεζικές μετοχές στο Χρηματιστήριο. Το 2008 οι ελληνικές τράπεζες χρεοκόπησαν. Για μια δεκαετία η πικρή αλήθεια κουκουλώνεται με όλο και...
Η αλήθεια και τα ψέματα για τις τράπεζες
ΑΠΟΨΕΙΣ
Επιδείνωση του δημογραφικού προβλήματος από τα μνημόνια
Την 1.10.18 η ΕΛ.ΣΤΑΤ. ανακοίνωσε τη φυσική κίνηση του πληθυσμού το 2017. Τα στοιχεία δείχνουν ότι οι γεννήσεις το έτος αυτό ήταν 88.532 και οι θάνατοι 124.501, ιστορικά το κατώτερο και το ανώτερο επίπεδό...
Επιδείνωση του δημογραφικού προβλήματος από τα μνημόνια
ΑΠΟΨΕΙΣ
Τράπεζες: παράλογη κριτική
Δεν είναι λίγοι αυτοί που την πρόσφατη πτώση των τιμών των τραπεζικών μετοχών και την άνοδο του spread των ελληνικών ομολόγων έσπευσαν να αποδώσουν στην αναξιοπιστία και την ανευθυνότητα της κυβέρνησης η...
Τράπεζες: παράλογη κριτική

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας