• Αθήνα
    Σποραδικές νεφώσεις
    20°C 18.3°C / 21.2°C
    4 BF
    44%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    19°C 16.6°C / 22.1°C
    2 BF
    56%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    22°C 19.9°C / 22.7°C
    1 BF
    36%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    16°C 15.9°C / 19.7°C
    1 BF
    55%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αίθριος καιρός
    17°C 16.9°C / 21.9°C
    0 BF
    63%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    20°C 17.9°C / 20.0°C
    2 BF
    56%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    16°C 15.4°C / 16.4°C
    3 BF
    31%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    21°C 21.3°C / 21.3°C
    2 BF
    32%
  • Ηράκλειο
    Σποραδικές νεφώσεις
    18°C 16.6°C / 19.3°C
    4 BF
    55%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    18°C 17.9°C / 17.9°C
    4 BF
    55%
  • Ερμούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    18°C 18.4°C / 18.8°C
    6 BF
    55%
  • Σκόπελος
    Ελαφρές νεφώσεις
    20°C 17.9°C / 19.7°C
    2 BF
    68%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    18°C 17.9°C / 17.9°C
    0 BF
    72%
  • Λάρισα
    Αίθριος καιρός
    19°C 17.9°C / 18.9°C
    0 BF
    48%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    21°C 18.4°C / 21.0°C
    3 BF
    37%
  • Ρόδος
    Αραιές νεφώσεις
    20°C 19.8°C / 19.8°C
    2 BF
    64%
  • Χαλκίδα
    Σποραδικές νεφώσεις
    20°C 19.0°C / 21.0°C
    4 BF
    44%
  • Καβάλα
    Αίθριος καιρός
    20°C 18.3°C / 20.5°C
    2 BF
    45%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    19°C 16.7°C / 20.5°C
    2 BF
    64%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    16°C 15.7°C / 15.7°C
    1 BF
    54%
EUROKINISSI
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ποιος τύπος Πανεπιστημίου ταιριάζει στην κοινωνία μας;

  • A-
  • A+

Ξανάρχισε η δημόσια συζήτηση της οποίας κεντρικό θέμα είναι το ελληνικό Πανεπιστήμιο, η δομή και η λειτουργία του στην κοινωνία μας. Αφορμή για την επανέναρξη του διαλόγου στάθηκαν τρία στη σειρά εμπειρικά δεδομένα: τα πρόσφατα έκτροπα στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, η μαθησιακή διαδικασία εκπαίδευσης του σώματος της πανεπιστημιακής αστυνομίας και, τέλος, η επικείμενη νομοθετική πρωτοβουλία της κυβέρνησης για τον νέο «νόμο-πλαίσιο» για τα Πανεπιστήμια.

Στη σύντομη αυτή θεωρητικο-πολιτική παρέμβαση δεν θα ασχοληθώ με τα ζητήματα, τα οποία θέτουν προς συζήτηση και διαβούλευση δημοσιογραφικοί κύκλοι και κυβερνητικές πηγές, όπως συνηθίζεται να ονομάζονται οι συνομιλητές σε κάθε δημόσιο διάλογο. Με κανένα τρόπο δεν υποστηρίζω ότι το Πανεπιστήμιο ως κοινωνικός χώρος ή σφαίρα είναι αποκλειστική υπόθεση όλων όσοι αυτοπροσδιορίζονται ως ακαδημαϊκά μέλη του, δηλ. δεν είναι θεσμική υπόθεση μόνο των καθηγητών και των φοιτητών, αλλά συνδέεται η ίδια η δομή του και η λειτουργία του με την οργάνωση της εκάστοτε κοινωνίας και με τις ιστορικές προοπτικές αυτής της κοινωνίας.

Αναφέρω χαρακτηριστικά, για την επιχειρηματολογία του θέματος, την «περίπτωση του Πανεπιστημίου της Φρανκφούρτης» (ονομάζεται Wolfgang Goethe-Universität και ιδρύθηκε το 1914). Η ίδρυσή του δεν εντάχθηκε ποτέ σε κάποια εξωθεσμική λογική, αλλά το ίδιο το Πανεπιστήμιο της Φρανκφούρτης ιδρύθηκε ως κοινωνικός θεσμός έρευνας και διδασκαλίας επειδή η γερμανική κοινωνία εκείνης της εποχής, των αρχών του εικοστού αιώνα, είχε ανάγκη από έναν νέο πανεπιστημιακό θεσμό, ο οποίος έθεσε ως πρώτη επιστημολογική αρχή του την «κατασκευή» ερμηνευτικών σχημάτων για την εποχή του.

Με άλλα λόγια το Πανεπιστήμιο της Φρανκφούρτης με την ίδρυσή του, τη δομή του και τη λειτουργία του «έβαλε τέλος» στην παρωχημένη γραμματολογία του παρελθόντος φιλοσοφικού πνεύματος και εγκαθίδρυσε την έρευνα του παρόντος ως πρώτιστη αρχή του ανθρώπινου δημιουργικού πνεύματος.

Αναφέρω την «περίπτωση του Πανεπιστημίου της Φρανκφούρτης» επειδή είναι ενδεικτική της διαλεκτικής διαμεσολάβησης που μπορούν να επιτύχουν η ίδια η κοινωνία ως καθολική οντότητα και το Πανεπιστήμιο ως αυτόνομη κοινωνική σφαίρα που έχει αποστολή της τον αυτοστοχασμό της κοινωνίας.

Υποστηρίζω ότι από την πνευματική, ιδεολογική ακόμη και την υλική παράδοση της Δύσης κανένα στοιχείο της δεν διασώζεται στην επεξεργασία του νέου νόμου-πλαισίου για το ελληνικό Πανεπιστήμιο. Διαπιστώνω, με επιστημολογική θλίψη, ότι το νέο ελληνικό Πανεπιστήμιο των κυβερνητικών και νομοθετικών-κοινοβουλευτικών πρωτοβουλιών δεν έχει καμία σχέση με ό,τι στη Ευρώπη ονομάζουμε Πανεπιστήμιο.

Πρόκειται για ένα κακέκτυπο πανεπιστημιακής οντότητας. Και αναφέρω ενδεικτικά δύο δομικά στοιχεία του νέου πανεπιστημιακού θεσμού, ο οποίος δεν έχει, επαναλαμβάνω, καμία σχέση με το ευρωπαϊκό ερευνητικό Πανεπιστήμιο ως αυτόνομη κοινωνική σφαίρα αυτοσυνειδησίας. Πρώτον, το ελληνικό Πανεπιστήμιο εξισώνεται τώρα πια με μια οποιαδήποτε δημόσια υπηρεσία π.χ. όπως είναι οι εφορίες και κάθε γραφειοκρατικός μηχανισμός.

Αυτή η οντολογική και λειτουργική εξίσωση συνεπάγεται, κατά την λογική των κυβερνητών, την ίδρυση της πανεπιστημιακής αστυνομίας! Δηλ. ενός σώματος ελέγχου και επιτήρησης στις δραστηριότητες της πανεπιστημιακής οντότητας, δηλ. μιας αυτόνομης κοινωνικής σφαίρας!

Το δεύτερο σημείο του πανεπιστημιακού μετασχηματισμού έχει να κάνει με το δόγμα του νεοφιλελευθερισμού, σύμφωνα με το οποίο ιδρύονται και λειτουργούν μόνο όσες πανεπιστημιακές δομές ή θεσμοί αποφέρουν κέρδη.

Γίνεται επιτέλους χειροπιαστή πραγματικότητα η περιώνυμη «σύνδεση του Πανεπιστημίου με την αγορά εργασίας». Εδώ βρισκόμαστε μπροστά σε ένα κοινωνικό αναποδογύρισμα: δηλ. αντί το Πανεπιστήμιο να σχεδιάζει το μέλλον της κοινωνίας μετατρέπεται το ίδιο σε όργανο της κοινωνίας και σε εργαλείο της οικονομίας.

Κοντολογίς η επικείμενη νομοθετική μεταρρύθμιση με θέμα το ελληνικό Πανεπιστήμιο τελικά δεν αξιολογείται παρά ως επίθεση της κυβέρνησης Μητσοτάκη εναντίον της κοινωνικής σφαίρας του Πανεπιστημίου, που λειτουργεί δημιουργικά και απελευθερωτικά για κάθε κοινωνία.

* καθηγητής Πολιτικής Φιλοσοφίας στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΠΟΨΕΙΣ
«Οταν σφίγγουν το χέρι…»
Οι αρχές της επίδοσης και της ανταγωνιστικότητας παραμένουν βασικοί του άξονες, αποκρύβοντας πίσω από το ιδεολόγημα «του ανοιχτού δρόμου για κάθε ικανό άτομο» το πλήθος των αφετηριακών, εξωσχολικών, ανισοτήτων
«Οταν σφίγγουν το χέρι…»
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο διαρκής πόλεμος ενάντια στο Πανεπιστήμιο κρίνεται τώρα
Οι αλλαγές που συντελούνται σήμερα στο Ελληνικό Δημόσιο Πανεπιστήμιο, μέσα από τις μεταρρυθμίσεις που εισηγείται η Νέα Δημοκρατία, είναι δραματικές.
Ο διαρκής πόλεμος ενάντια στο Πανεπιστήμιο κρίνεται τώρα
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η αυτονομία των Πανεπιστημίων
​Το κομβικό σημείο βρίσκεται κυρίως στη διάρθρωση της αυτονομίας του Πανεπιστημίου στο σημείο συνάντησης ανάμεσα στην έρευνα και τη διδασκαλία, από τη στιγμή που αυτοί οι δύο παράγοντες αντιπροσωπεύουν την...
Η αυτονομία των Πανεπιστημίων
ΑΠΟΨΕΙΣ
Υπέρ δημοσίου Πανεπιστημίου συνηγορία
Το πιο επικίνδυνο που δεν κατανοούν οι θιασώτες της αγοραίας ιδεοληψίας με την απαξίωση που επιχειρούν του δημόσιου Πανεπιστήμιου σε μια περίοδο κρίσης και διάχυτης απαξίωσης της ενεργού πολιτικής και των...
Υπέρ δημοσίου Πανεπιστημίου συνηγορία
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η άμοιρη συνένωση ΑΕΙ-ΤΕΙ
Η συνένωση ΑΕΙ-ΤΕΙ θα επιφέρει την κατάργηση της τεχνολογικής εκπαίδευσης στην Ελλάδα. Μέχρι σήμερα οι ενδείξεις τείνουν να «εξαφανίσουν» τα Τεχνολογικά Εκπαιδευτικά Ιδρύματα (ΤΕΙ) από τον ακαδημαϊκό χάρτη....
Η άμοιρη συνένωση ΑΕΙ-ΤΕΙ
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η ακαδημαϊκή ποιότητα ως πολιτική εξουσίας
Ας μην αφήσουμε στην ιστορικό του μέλλοντος να διαπιστώσει την επίκληση αδιέξοδων επιχειρημάτων περί «διαφοράς ποιότητας» στην παρούσα φάση ανάπτυξης της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στη χώρα μας. Οι διακρίσεις...
Η ακαδημαϊκή ποιότητα ως πολιτική εξουσίας

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας