• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    31°C 29.5°C / 34.2°C
    3 BF
    39%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    33°C 30.7°C / 36.6°C
    3 BF
    35%
  • Πάτρα
    Αυξημένες νεφώσεις
    30°C 29.0°C / 34.8°C
    3 BF
    36%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    32°C 31.9°C / 31.9°C
    3 BF
    23%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    27°C 25.2°C / 26.9°C
    3 BF
    50%
  • Βέροια
    Αραιές νεφώσεις
    34°C 31.2°C / 35.0°C
    2 BF
    32%
  • Κοζάνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    31°C 30.6°C / 31.4°C
    0 BF
    18%
  • Αγρίνιο
    Αυξημένες νεφώσεις
    35°C 34.6°C / 34.6°C
    2 BF
    17%
  • Ηράκλειο
    Αίθριος καιρός
    28°C 26.4°C / 31.6°C
    2 BF
    54%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    29°C 27.3°C / 28.9°C
    1 BF
    54%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    27°C 26.6°C / 27.8°C
    2 BF
    54%
  • Σκόπελος
    Αυξημένες νεφώσεις
    22°C 22.4°C / 22.4°C
    1 BF
    67%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    27°C 26.9°C / 26.9°C
    3 BF
    57%
  • Λάρισα
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    36°C 33.4°C / 36.1°C
    2 BF
    24%
  • Λαμία
    Σποραδικές νεφώσεις
    33°C 29.5°C / 33.8°C
    3 BF
    34%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    28°C 27.8°C / 27.8°C
    5 BF
    57%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    34°C 30.4°C / 36.0°C
    2 BF
    24%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    25°C 24.3°C / 25.5°C
    2 BF
    66%
  • Κατερίνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    32°C 26.7°C / 35.0°C
    2 BF
    53%
  • Καστοριά
    Αραιές νεφώσεις
    29°C 29.2°C / 29.2°C
    2 BF
    29%

Ο Στρατηγός Μακρυγιάννης

EUROKINISSI / ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΜΠΟΥΓΙΩΤΗΣ
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ο Μακρυγιάννης, το «εγώ» και το «εμείς»

  • A-
  • A+

Στο τέλος του Επιλόγου των Απομνημονευμάτων του, ο στρατηγός Μακρυγιάννης (1) σημειώνει «Γράφουν σοφοί άντρες πολλοί, γράφουν τυπογράφοι ντόπιοι και ξένοι διαβασμένοι για την Ελλάδα – ένα πράμα μόνον με παρακίνησε κ’ εμένα να γράψω, ότι τούτην την πατρίδα την έχομεν όλοι μαζί, και σοφοί κι’ αμαθείς και πλούσιοι και φτωχοί και πολιτικοί και στρατιωτικοί και οι πλέον μικρότεροι άνθρωποι· όσοι αγωνιστήκαμεν, αναλόγως ο καθείς, έχομεν να ζήσωμεν εδώ. Το λοιπόν δουλέψαμεν όλοι μαζί, να την φυλάμεν κι’ όλοι μαζί και να μην λέγη ούτε ο δυνατός “εγώ”, ούτε ο αδύνατος. Ξέρετε πότε να λέγη ο καθείς “εγώ”; Όταν αγωνιστή μόνος του και φκειάση, ή χαλάση, να λέγη “εγώ”· όταν όμως αγωνίζονται πολλοί και φκειάνουν, τότε να λέμε “εμείς”. Είμαστε εις το “εμείς» κι’ όχι εις το “εγώ”. Και εις το εξής να μάθωμεν γνώση, αν θέλωμεν να φκειάσωμεν χωριόν, να ζήσωμεν όλοι μαζί. Έγραψα γυμνήν την αλήθεια, να ιδούνε όλοι οι Έλληνες ν’ αγωνίζωνται διά την πατρίδα τους, διά την θρησκεία τους, να ιδούνε και τα παιδιά μου και να λένε “Έχομεν αγώνες πατρικούς, έχομεν θυσίες”, αν είναι αγώνες και θυσίες. Και να μπαίνουν σε φιλοτιμίαν και να εργάζωνται εις το καλό της πατρίδας τους, της θρησκείας τους και της κοινωνίας. Ότι θα είναι καλά δικά τους. Όχι όμως να φαντάζωνται για τα κατορθώματα τα πατρικά, όχι να πορνεύουν την αρετή και να καταπατούν τον νόμον και νάχουν την επιρροή για ικανότη».

Ο επίλογος του Μακρυγιάννη χρειάζεται να τον ξαναδιαβάσουμε όλοι, ιδιαίτερα οι νέοι και οι νέες, στις μέρες μας, που είναι μια εποχή πολύ ζόρικης μετάβασης. Και ο Γιώργος Σεφέρης συμπληρώνει, με τη σειρά του (2): «Για να μεταχειριστώ τη φρασεολογία του Μακρυγιάννη, οι Έλληνες, από τα παλιά εκείνα χρόνια, είναι στο “εμείς”, δεν είναι στο “εγώ”. Γιατί μόλις το εγώ γυρέψει να ξεπεράσει το εμείς, αμέσως η Άτη, η αυστηρή μοίρα που φροντίζει για την ισορροπία του κόσμου, το κεραυνώνει. Ολάκερη η αρχαία μας τραγωδία είναι γεμάτη από τα σύμβολα αυτής της ιδέας».

(1) Βλέπε Στρατηγού Μακρυγιάννη «Απομνημονεύματα», Εισαγωγή Ι. Βλαχογιάννη, Εκδόσεις Γαλαξία, Αθήνα 1964, σελ. 517-518.

(2) Βλέπε Γιώργου Σεφέρη «Εκλογή» από τις «Δοκιμές», Εκδόσεις Γαλαξία, Αθήνα 1966, σελ. 57.

*Ομότιμος καθηγητής Τμήματος ΕΜΜΕ Πανεπιστημίου Αθηνών

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΠΟΨΕΙΣ
Περί αρχαίων, δημοκρατίας, παιδείας...(1)
Επικαλούμαστε τους αρχαίους ημών (ίσως) προγόνους για ευτελείς συνήθως λόγους. Οι τελευταίοι συνοψίζονται στην απλοϊκή «διαπίστωση» ότι όταν στην Ελλάδα «χτίζαμε Παρθενώνες», οι υπόλοιποι -«ενοχλητικοί» για...
Περί αρχαίων, δημοκρατίας, παιδείας...(1)
ΑΠΟΨΕΙΣ
55 χρόνια μετά: Μνήμες από την εκπαίδευση επί Χούντας
Πρώτο μέλημα της δικτατορίας ήταν να επιβάλει «σιδερένιο» έλεγχο μέσω εγκάθετων διοικήσεων σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης, ξεκινώντας από τις διώξεις των «μιασμάτων», «μη νομιμοφρόνων» και υπόπτων για...
55 χρόνια μετά: Μνήμες από την εκπαίδευση επί Χούντας
ΜΕΤΕΩΡΟΣ
Κλουκλούκλου
Αθανάσιος Χριστόπουλος: Φιλικός που μνημονεύεται κυρίως για το ποιητικό του έργο, που άνοιξε δρόμους και άφησε βαθύ αποτύπωμα στα ελληνικά γράμματα, καθώς είναι από τα πρώτα που γράφτηκαν στη δημοτική.
Κλουκλούκλου
ΑΠΟΨΕΙΣ
Οι αρχαιολογικοί θησαυροί του Αφγανιστάν
Έξω από την Τερμέζ (από την ελληνική λέξη θερμός), στη δεξιά όχθη του Αμού Ντάρια (Ώξος), στο τμήμα της Βακτριανής που σήμερα ανήκει στο Ουζμπεκιστάν, έφτανε διακεκομμένα στ’ αυτιά μας η φωνή του Αφγανού...
Οι αρχαιολογικοί θησαυροί του Αφγανιστάν
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η ευάλωτη Δημοκρατία
Η κρίση του 2008 ήταν καταστροφική. Δώδεκα χρόνια μετά και ενώ ο κόσμος δεν είχε συνέλθει από την καταστροφή, ξέσπασε μια άλλη κρίση, υγειονομική αυτήν τη φορά, η οποία σύντομα μετατράπηκε σε οικονομική καθώς...
Η ευάλωτη Δημοκρατία
ΑΠΟΨΕΙΣ
Είκοσι ένας αιώνες υποδούλωσης
Στην «Εφ.Συν.» 22/4/2021 δημοσιεύσατε κείμενο του κ. Κώστα Ζουράρι που «απαντούσε» σε προηγούμενο κείμενό μου στην ίδια εφημερίδα. Ομως ο συγγραφέας στηρίζεται σε μια παρεξήγηση, αφού εξέλαβε τη δουλεία υπό τη...
Είκοσι ένας αιώνες υποδούλωσης

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας