• Αθήνα
    Θύελλα
    28°C 25.1°C / 30.2°C
    4 BF
    47%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    28°C 25.2°C / 28.8°C
    5 BF
    41%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    27°C 26.0°C / 30.4°C
    3 BF
    50%
  • Ιωάννινα
    Σποραδικές νεφώσεις
    27°C 26.9°C / 26.9°C
    4 BF
    36%
  • Αλεξανδρούπολη
    Θύελλα με βροχοπτώσεις
    20°C 18.5°C / 19.9°C
    4 BF
    88%
  • Βέροια
    Αραιές νεφώσεις
    25°C 24.6°C / 26.0°C
    4 BF
    47%
  • Κοζάνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    22°C 21.2°C / 22.4°C
    5 BF
    33%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    29°C 29.1°C / 29.1°C
    2 BF
    37%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    25°C 21.5°C / 25.2°C
    2 BF
    66%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    27°C 24.6°C / 26.9°C
    3 BF
    50%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    25°C 25.4°C / 26.8°C
    3 BF
    65%
  • Σκόπελος
    Ελαφρές νεφώσεις
    27°C 25.7°C / 26.7°C
    3 BF
    54%
  • Κεφαλονιά
    Ελαφρές νεφώσεις
    25°C 24.9°C / 24.9°C
    4 BF
    83%
  • Λάρισα
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    28°C 27.9°C / 28.4°C
    5 BF
    39%
  • Λαμία
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    29°C 29.5°C / 29.5°C
    2 BF
    75%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    24°C 24.3°C / 24.8°C
    3 BF
    78%
  • Χαλκίδα
    Σποραδικές νεφώσεις
    28°C 25.3°C / 28.8°C
    0 BF
    37%
  • Καβάλα
    Βροχοπτώσεις μέτριας έντασης
    19°C 19.3°C / 19.4°C
    4 BF
    82%
  • Κατερίνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    25°C 25.3°C / 27.7°C
    2 BF
    53%
  • Καστοριά
    Σποραδικές νεφώσεις
    21°C 21.2°C / 21.2°C
    4 BF
    58%
ΕUROKINISSI / ΣΤΕΛΙΟΣ ΜΙΣΙΝΑΣ

Οι πολιτικές προστασίας του κλίματος και το πρόβλημα της αυτοκίνησης και των μεταφορών

  • A-
  • A+

Μέχρι τώρα μπορεί να υπάρχει μια μικρή επιτυχία στη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου στον τομέα της παραγωγής του ηλεκτρικού ενεργειακού μείγματος1, αλλά υπάρχει σχεδόν σε όλες τις χώρες αποτυχία της πολιτικής για το κλίμα στο σύστημα μεταφορών και ιδιωτικής κυκλοφορίας-μετακίνησης.

Από τη μια υπάρχει η σταδιακή ανάκαμψη από την μετάβαση στο νέο μείγμα ηλεκτρικής ενέργειας και από την άλλη η μη ύπαρξη ενεργειακής μετάβασης - εκτός από τα σύμβολα - στον τομέα της κίνησης-κυκλοφορίας, των μεταφορών, καθώς και της θέρμανσης της κατοικίας και των κτιρίων.

Η κυκλοφορία, οι μεταφορές και τα κτίρια- αποδεικύεται ως  το μεγάλο πρόβλημα. Οι εκπομπές CO2 που προκλήθηκαν από τα επιβατικά αυτοκίνητα παρέμειναν ουσιαστικά αμετάβλητες για περισσότερο από 20 χρόνια, ενώ αυτές των φορτηγών αυξήθηκαν –στη Γερμανία π.χ.κατά 20%- κατά την ίδια περίοδο. Και η εναέρια κυκλοφορία συνεχίζει να πηγαίνει από ρεκόρ σε ρεκόρ τις τελευταίες δύο δεκαετίες. Εάν υπάρχει ένα μεγάλο λάθος στην μέχρι τώρα ενεργειακή μετάβαση, τότε αυτό συνίσταται στο ότι δόθηκε πολύ λίγη προσοχή στην κυκλοφορία κυρίως. Και σε αυτό φρόντισε το λόμπυ της αυτοκινητοβιομηχανίας κυρίως, αλλά παράλληλα συνέβαλε και το φετίχ του μέσου οδηγού για το ιδιωτικό αυτοκίνητο. Με τέτοια νοοτροπία και με τη σκανδαλώδη συμπεριφορά της αυτοκινητοβιομηχανίας-μη ξεχνάμε το σκάνδαλο των ντιζελοκίνητων αυτοκινήτων -δεν θα πιάσει τους στόχους- όποια χώρα έχει βάλει τέτοιους-για μείωση των εκπομπών υπέρ του κλίματος.

Απαιτείται μια συνεπής αλλαγή στην κυκλοφορία

Όποιος επικρίνει την έλλειψη επιτυχίας της πολιτικής για το κλίμα θα πρέπει να απαιτήσει μια ριζική αλλαγή στην κυκλοφορία και τις μεταφορές. Και αυτό κάνει το κίνημα για την προστασία του κλίματος. Μόνο που το κίνημα θα πρέπει να βρει απαντήσεις για το ποια μπορεί να είναι  η ιδανική κατάσταση, για το ποιος είναι ο καλύτερος δρόμος: Το μέλλον ανήκει στην μπαταρία; Ή στην κυψέλη καυσίμου υδρογόνου; Ή ίσως και στη μηχανή καύσης με ανανεώσιμα παραγόμενο μεθάνιο ή ανανεώσιμα υγρά καύσιμα; Τα πάντα μπορούμε να φανταστούμε φυσικά, ένα μείγμα τεχνολογιών, ανάλογα με το προφίλ χρήσης κάθε οχήματος. Και αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η πολιτική δεν πρέπει να στοχεύει στα λόμπι των μεμονωμένων τεχνολογιών, προωθώντας ειδικά κάποιες. Πολύ περισσότερο, προκειμένου να αποφευχθούν οι δυσλειτουργίες στη μετάβαση της κατάλληλης τεχνολογίας των μεταφορών, πρέπει να αντιμετωπιστούν με ανοικτότητα οι υπάρχουσες.

Ένα τρόπος για να επιτευχθεί αυτό-αφού οι διαδικασίες προστασίας του κλίματος και μετά την συνάντηση του ΟΗΕ στη Γλασκώβη αφέθηκαν στην Αγορά-είναι ο φόρος CO2. Διότι έτσι θα επικρατήσει αυτό που είναι τεχνικά καλύτερο και ταυτόχρονα αυτό που ανταποκρίνεται καλύτερα στους στόχους της πολιτικής για το κλίμα - και όχι αυτό που θέλουν οι λομπίστες. Η τεχνολογία που κερδίζει δεν είναι αυτή που κολακεύει απλά την «πράσινη ψυχή» σε θεωρητικά (συχνά όμορφα υπολογισμένα) ισοζύγια CO2. Αλλά αυτό που είναι στην πραγματικότητα το πιο φιλικό προς το κλίμα. Με αυτόν τον τρόπο ένας φόρος CO2 προστατεύει από τις εικονικές λύσεις. Αυτό επηρεάζει όλο και περισσότερο και την αγορά ηλεκτρικής ενέργειας. Και αυτό, επίσης, θα επωφεληθεί από την αλλαγή του συστήματος θεσμοθετημένων τιμολογίων στον φόρο CO2.

Η ηλεκτρική ενέργεια από σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής που λειτουργούν με ορυκτά καύσιμα θα γινόταν πιο ακριβή και οι ανανεώσιμες και ήπιες πηγές ενέργειας θα μπορούσαν να ανταπεξέλθουν στην αγορά χωρίς επιδοτήσεις. Αυτό θα έθετε επίσης τέλος στην κουραστική συζήτηση σχετικά με το κόστος των οικολογικών επιδοτήσεων, διότι αυτές θα μειώνονταν σταθερά και τελικά θα καταργούνταν σταδιακά. Αν οι πολιτικές για το κλίμα θα πρέπει να στηριχθούν στην ελεύθερη αγορά, τότε θα χρειασθεί να ακολουθήσουν το δρόμο του πολύ πιο ακριβού CO2, και οι φορείς της αγοράς ας παίξουν ελεύθερα!

Όσον αφορά το ζήτημα της κοινωνικής αποδοχής, δεν θα πρέπει να ανησυχεί κανείς από την κλιμάκωση των διαδηλώσεων στη Γαλλία, οι οποίες πυροδοτήθηκαν από την αύξηση του φόρου στη βενζίνη. Θα πρέπει μάλλον να κοιτάξει κανείς στην Ελβετία, η οποία διανέμει τον "φόρο κινήτρων" για το CO2 πίσω στους πολίτες - κατά κεφαλήν. Αυτό προσδίδει στην εισφορά ακόμη και μια κοινωνική συνιστώσα, καθώς οι οικογένειες τείνουν να επωφελούνται λόγω του κατά κεφαλήν κανόνα. Για το κράτος, το όλο θέμα παραμένει ένα παιχνίδι μηδενικού αθροίσματος - σημαντικό για την αποδοχή του φόρου.

Ταυτόχρονα, η Ελβετία επέλεξε ένα επίπεδο τιμών που εγγυάται ένα οικολογικό κίνητρο: στα ορυκτά καύσιμα θα επιβληθεί εισφορά ισοδύναμη με 85 ευρώ ανά τόνο CO2: δηλαδή τέσσερις φορές μεγαλύτερη από αυτή του σημερινού ευρωπαϊκού εμπορίου εκπομπών. Ένας παρόμοιος φόρος CO2 και στις άλλες χώρες, ο οποίος θα επιβαλλόταν χωρίς διακρίσεις σε όλες τις ορυκτές πηγές ενέργειας, θα αποτελούσε εγγύηση ότι θα πραγματοποιηθεί επιτέλους μια ολοκληρωμένη ενεργειακή μετάβαση - και ότι οι χώρες δεν θα ήταν πλέον κολλημένες μόνο με τη μετάβαση στην ηλεκτρική ενέργεια.

Οι μεταφορές κι η ιδιωτική κυκλοφορία είναι το προβληματικό παιδί στην προστασία του κλίματος2. Όσοι ενδιαφέρονται σοβαρά για τη μείωση των εκπομπών αντιμετωπίζουν στην ουσία δύσκολες πολιτικές επιλογές.

Ο κατάλογος σκληρών μέτρων θα μπορούσε να είναι μακρύς και λεπτομερής-δεν μιλάμε για την Ελλάδα, όπου δεν υπάρχει καμιά σχετική μελέτη για τον τομέα: ένα όριο ταχύτητας 120 χιλιομέτρων την ώρα στους μεγάλους αυτοκινητόδρομους της Γερμανίας3, για παράδειγμα, θα έφερνε το πολύ 4 εκατομμύρια τόνους μείωση εκπομπών. Στη συνέχεια, θα ήταν απαραίτητα και άλλα μέτρα για να επιτευχθούν οι στόχοι της χώρας, όλα περισσότερο ή λιγότερο δημοφιλή: για κάθε ένα εκατομμύριο τόνους μείωση, θα έπρεπε να επεκτείνεται η ποδηλασία κατά 17% ή να αυξηθεί το κόστος χρήσης του αυτοκινήτου κατά 34 λεπτά ανά χιλιόμετρο. Επιπλέον, θα μπορούσε να αυξηθεί η τιμή ενός λίτρου ντίζελ κατά 5 λεπτά ή να κυκλοφορούν 500. 000 ηλεκτρικά αυτοκίνητα στους δρόμους. Επιπλέον, θα ήταν ακόμη δυνατό να μειωθεί η κυκλοφορία των αυτοκινήτων στις πόλεις κατά 6%.

Να σημειωθεί ότι, καθένα από αυτά τα μέτρα θα επιφέρει μείωση μόνο κατά ένα εκατομμύριο τόνους. Αλλά για τη Γερμανία θα χρειαστούν 45 εκατομμύρια. Εάν εφαρμοστούν τα αυστηρότερα όρια για τα φορτηγά που συζητούνται σήμερα στην ΕΕ, οι εμπειρογνώμονες εκτιμούν ότι θα είναι ίσως άλλα 5 εκατομμύρια. Σε κάθε περίπτωση, όμως, οι σχεδιαστές και οι πολιτικοί των μεταφορών έχουν μπροστά τους δύσκολες αποφάσεις.

Το υπουργείο μεταφορών στην Ελλάδα, αλλά και τα ελληνικά «Θινκ Τανκ», θα ασχοληθούν επιτέλους με το ζήτημα;

 

1. Από την έναρξη ισχύος του νόμου EEG το 2000, οι εκπομπές CO2 ανά κιλοβατώρα στο γερμανικό, για παράδειγμα, μείγμα ηλεκτρικής ενέργειας μειώθηκαν κατά 24%, στα 489 γραμμάρια το 2017. Και αυτό συνέβη με ταυτόχρονη διακοπή λειτουργίας ορισμένων πυρηνικών σταθμών ηλεκτροπαραγωγής. Οι ήπιες μορφές ενέργειες, εν τω μεταξύ αντιπροσωπεύουν ήδη το 40% περίπου της κατανάλωσης σήμερα, ενώ ήταν κάτω από 7% το 2000. Ενώ σε πολλούς άλλους τομείς, όπως η ενεργειακή βιομηχανία, οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου μειώνονται, οι εκπομπές από τους ευρωπαϊκούς κινητήρες έχουν αυξηθεί κατά 20% από το 1990.

2. Η μετατροπή των δημόσιων και ιδιωτικών μεταφορών ώστε να γίνουν προστάτες του κλίματος είναι ένα έργο μαμούθ. Ακόμη και με τους νέους, πιο φιλόδοξους στόχους, ο τομέας- στη Γερμανία για παράδειγμα που ηγείται, θα εξοικονομήσει μόνο έως 5,5 εκατομμύρια τόνους κλιματικών αερίων ετησίως το 2030, εκτιμούν οι εμπειρογνώμονες. Αυτό που χρειάζεται, ωστόσο, είναι μια μείωση κατά 50 εκατομμύρια τόνους - σχεδόν δεκαπλάσια ποσότητα.

3. Σύμφωνα με μελέτη της Δεξαμενής Σκέψης Agora Verkehrswende και του Οικολογικού Ινστιτούτου- Öko-Institut

*Συγγραφέας

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΠΟΨΕΙΣ
30 χρόνια μετά
Αν μπορούσαμε να γυρίσουμε τον χρόνο πίσω και να παρατηρήσουμε τι συνέβαινε στη χώρα μας 30 χρόνια πριν, θα καταλαβαίναμε πως τόσο οι ανάγκες όσο και τα προβλήματα παραμένουν ίδια.
30 χρόνια μετά
ΑΠΟΨΕΙΣ
Oι νταλίκες της οργής
Η μικρή ενασχόλησή μου με τις νταλίκες που εισέβαλαν στην πρωτεύουσα του Καναδά και στη συνέχεια έκλεισαν τις οδικές αρτηρίες μέσω των οποίων διεξάγεται μεγάλο μέρος του εμπορίου αυτής της χώρας με τις ΗΠΑ μού...
Oι νταλίκες της οργής
ΑΠΟΨΕΙΣ
Αμεσα μέτρα ενίσχυσης τώρα, πριν να είναι αργά
Η κυβέρνηση στη διαχείριση της ακρίβειας παραμένει πιστή στην ιδεοληπτική εμμονή της για ελάχιστη και μονίμως ετεροχρονισμένη υποστήριξη σε όσους έχουν πραγματικά ανάγκη.
Αμεσα μέτρα ενίσχυσης τώρα, πριν να είναι αργά
ΑΠΟΨΕΙΣ
Δίχως συμπόνια…
Οι άνθρωποι συμπονούν, κυρίως, τους ομοίους τους. Οι κυβερνώντες πιστεύουν πως οι ίδιοι δεν θα δυστυχήσουν ποτέ. Έτσι δείχνει η όλη τους συμπεριφορά.
Δίχως συμπόνια…
ΑΠΟΨΕΙΣ
Το Βατερλό της πλατείας Ελευθερίας
Ενας μνημειακός τόπος, χαρακτηρισμένος κοινόχρηστος χώρος πρασίνου, μετατρέπεται με συνοπτικές διαδικασίες σε υπαίθριο πάρκινγκ.
Το Βατερλό της πλατείας Ελευθερίας
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ντροπή, κύριε Καραμανλή
Με προσωπική ατζέντα, το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών οδηγεί στην απαξίωση και στην ανεργία τους ιδιοκτήτες φορτηγών διεθνών εμπορευματικών μεταφορών, επιλέγοντας την πριμοδότηση σε μεγάλους ξένους στόλους...
Ντροπή, κύριε Καραμανλή

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας