• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    26°C 23.9°C / 28.0°C
    1 BF
    60%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    25°C 23.8°C / 25.6°C
    2 BF
    62%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    26°C 22.7°C / 26.6°C
    1 BF
    33%
  • Ιωάννινα
    Ελαφρές νεφώσεις
    26°C 25.9°C / 25.9°C
    1 BF
    38%
  • Αλεξανδρούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    25°C 24.9°C / 24.9°C
    1 BF
    73%
  • Βέροια
    Αραιές νεφώσεις
    26°C 26.0°C / 26.0°C
    2 BF
    90%
  • Κοζάνη
    Αραιές νεφώσεις
    22°C 22.4°C / 22.4°C
    1 BF
    53%
  • Αγρίνιο
    Ελαφρές νεφώσεις
    24°C 23.5°C / 23.5°C
    1 BF
    40%
  • Ηράκλειο
    Αίθριος καιρός
    23°C 22.5°C / 23.3°C
    2 BF
    80%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    29°C 25.7°C / 28.9°C
    0 BF
    45%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    25°C 23.8°C / 25.4°C
    1 BF
    57%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    24°C 23.5°C / 23.7°C
    1 BF
    78%
  • Κεφαλονιά
    Ελαφρές νεφώσεις
    23°C 22.9°C / 22.9°C
    0 BF
    83%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    25°C 24.0°C / 24.9°C
    2 BF
    57%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    27°C 23.5°C / 27.2°C
    0 BF
    56%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    26°C 26.0°C / 26.8°C
    3 BF
    52%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    27°C 26.5°C / 28.2°C
    0 BF
    40%
  • Καβάλα
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    23°C 23.3°C / 23.3°C
    3 BF
    73%
  • Κατερίνη
    Αραιές νεφώσεις
    26°C 25.1°C / 25.7°C
    3 BF
    89%
  • Καστοριά
    Αραιές νεφώσεις
    17°C 16.5°C / 16.5°C
    2 BF
    81%
Photo 141575874 © Gearstd | Dreamstime.com
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Η εργασία στην εποχή της παραπλάνησης

  • A-
  • A+

Όταν πριν από δύο χρόνια ξέσπασε η πανδημία, κανείς δεν φανταζόταν τον βαθμό που θα επηρέαζε τόσο τη ζωή των ανθρώπων όσο και τις δομές οργάνωσης της κοινωνίας. Οι περισσότεροι πίστεψαν ότι ήταν μια περαστική καταιγίδα που θα ξεθύμαινε και μετά η ζωή θα επέστρεφε στον κανονικό της ρυθμό. Το πολιτικό σύστημα δεν έκανε σχεδόν τίποτε για να διαλύσει την αυταπάτη, αλλά έκανε πολλά για να τη συντηρήσει. Ανέσυρε από τα λεξικά τη λέξη «κανονικότητα» και αφού αλλοίωσε το νόημά της (στα λεξικά συνδέεται με τους κανόνες, την περιοδικότητα, τη συμμετρία και την επανάληψη), αξιοποίησε την προσδοκία που υπονοούσε. Από το αποτέλεσμα φάνηκε πόσο ιδιοφυής ήταν η προσέγγιση αυτή. Οι άνθρωποι επικεντρώθηκαν στην υγειονομική αντιμετώπιση και στις άμεσες επιπτώσεις και παρέβλεψαν τις συνέπειες των πολιτικών που επιβλήθηκαν και που θα άλλαζαν τελεσίδικα τη ζωή τόσο των ίδιων όσο και των απογόνων τους. Στις σποραδικές και υποτονικές αντιδράσεις που εκδηλώνονταν, οι πολιτικές ελίτ απαντούσαν με ισχυρισμούς που, αντί να φωτίζουν, βούλιαζαν την κοινωνία βαθύτερα στην πλάνη. Με τις παρελκύσεις όμως, πέτυχαν να μεταθέσουν τον δημόσιο διάλογο από την πολιτική στη φιλολογία περί «υπευθυνότητας».

Η συζήτηση για τις μακροχρόνιες παρενέργειες των «παρεμβάσεων» περιορίστηκε σε έναν κύκλο ακαδημαϊκών, οι οποίοι από την πρώτη στιγμή ασχολήθηκαν με τα προβλήματα που ενέσκηψαν ή διογκώθηκαν λόγω της πανδημίας. Η δημοκρατία, ο καπιταλισμός, ο πόλεμος, ο εθνικισμός, η ισότητα, όλα τα επιτεύγματα της Βιομηχανικής Επανάστασης με την οποία οι ανθρώπινοι μύες αντικαταστάθηκαν από μηχανές, βρέθηκαν στο επίκεντρο. Αλλά η τωρινή υγειονομική κρίση έχει ένα χαρακτηριστικό που την κάνει να διαφέρει απ' όλες τις προηγούμενες: Η COVID-19 εκδηλώθηκε στην εποχή που ο ανθρώπινος εγκέφαλος υποκαθίσταται από την Τεχνητή Νοημοσύνη, τη Μηχανική Μάθηση, τη Ρομποτική και τη Βιομηχανική Αυτοματοποίηση και ο ρόλος της εργασίας αποδυναμώνεται. Εύλογα ανακύπτει μια σειρά ερωτημάτων: Πόσες θέσεις εργασίας θα έχουν χαθεί όταν τελειώσει η πανδημία; Πόσες από αυτές θα εξαφανιστούν τελεσίδικα; Διευκόλυνε η πανδημία την προσαρμογή της εργασίας στα δεδομένα της ψηφιακής οικονομίας;

Σήμερα είναι πασιφανές ότι η πανδημία επιτάχυνε τις αλλαγές στην παγκόσμια αγορά εργασίας οι οποίες, λόγω του ψηφιακού μετασχηματισμού, είχαν ξεκινήσει τις προηγούμενες δεκαετίες. Όταν εμφανίστηκε η COVID-19, σύμφωνα με τη Διεθνή Οργάνωση Εργασίας, ο μεταποιητικός τομέας απασχολούσε περίπου 1.600 εκατομμύρια ρομπότ σε παγκόσμια κλίμακα. Ποιος αμφιβάλλει ότι όταν θα πέσει η αυλαία της πανδημίας, ο αριθμός αυτός δεν θα έχει αυξηθεί με εκθετικούς ρυθμούς; Μελέτες που επικεντρώνονται στις αλυσίδες εφοδιασμού, αναφέρουν ότι με αφορμή την πανδημία, εταιρείες θα επιταχύνουν τη ρομποτική οργάνωσή τους. Πόσες θέσεις εργασίας θα χαθούν; Επιστήμονες προειδοποιούν ότι όσοι κάνουν επαναλαμβανόμενες εργασίες θα είναι τα θύματα της βιομηχανικής αυτοματοποίησης που, λόγω της COVID-19, επιταχύνθηκε. Άλλωστε, αυτές οι θέσεις εργασίας ήταν οι πρώτες που αυτοματοποιήθηκαν μετά την οικονομική κρίση του 2008. Πόσες θέσεις εργασίας θα καταργηθούν;

Η εξ αποστάσεως εργασία ενδέχεται να αλλάξει ριζικά τις προοπτικές εργασίας για τους υπαλλήλους. Ήδη, εταιρείες έχουν αποφασίσει να διατηρήσουν την εξ αποστάσεως εργασία και μετά την πανδημία. Οι επιπτώσεις στο ύψος των αμοιβών από αυτή τη φαινομενικά άδολη απόφαση θα είναι κατακλυσμιαίες και θα επηρεάσουν εκατομμύρια εργαζομένους σε όλο τον πλανήτη. Η επιχειρούμενη κατάργηση των γεωγραφικών περιορισμών θα μετατρέψει την αγορά εργασίας σε... μειοδοτικό διαγωνισμό, στον οποίο θα μπορούν να συμμετέχουν άνθρωποι από περιοχές με χαμηλότερες μισθολογικές απαιτήσεις. Είναι επίσης αυτονόητο ότι η έλλειψη γεωγραφικής ταυτότητας στην εργασία θα επηρεάσει την απασχόληση σε όλους τους συνδεδεμένους τομείς (αγορά ακινήτων, βιομηχανία εστίασης, βιομηχανία των μεταφορών κ.ά.). Ταυτοχρόνως η πανδημία είναι πιθανό να αυξήσει το ποσοστό της «ευέλικτης εργασίας». Πριν από την COVID-19, η Διεθνής Οργάνωση Εργασίας υπολόγισε ότι 1,4 δισ. εργαζόμενοι στον κόσμο (περίπου 37,5% του συνόλου) εργάζονταν σε ευάλωτη απασχόληση. Θα εξελιχθεί σε προνόμιο το καθεστώς «πλήρους απασχόλησης»;

Όλα αυτά συνθέτουν μια δυστοπική πραγματικότητα στην οποία κυριαρχεί η κοινωνική ανασφάλεια, καθώς η εργασία αντιμετωπίζεται ως «παροχή» και η μεσαία τάξη ως εξαίρεση. Οι πολιτικές ελίτ επέλεξαν όχι μόνο να αποσιωπήσουν τον κοινωνικό και οικονομικό αντίκτυπο της πανδημίας, αλλά ενθάρρυναν και βοήθησαν τις μεγάλες επιχειρήσεις να επιταχύνουν την προσαρμογή στα δεδομένα της ψηφιακής επανάστασης. Αξιοποίησαν το αίσθημα του φόβου και της ανασφάλειας για να προωθήσουν -ή και να επιταχύνουν- την εφαρμογή μέτρων που σε διαφορετικές συνθήκες θα προκαλούσαν οργή και μαζικές αντιδράσεις. Αποπροσανατολίζοντας έκαναν τους ανθρώπους να εστιάζουν στο έλασσον και να παραβλέπουν το μείζον, ώστε κάποια στιγμή να βρεθούν απέναντι σε τετελεσμένα.

 * δημοσιογράφος, συγγραφέας

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΠΟΨΕΙΣ
Το μέλλον της εργασίας ή το τέλος της*
Η 4η Βιομηχανική Επανάσταση δημιουργεί τις προϋποθέσεις για την απομείωση της ανάγκης για ανθρώπινη εργασία, πολλαπλασιάζοντας παράλληλα τον παραγόμενο πλούτο.
Το μέλλον της εργασίας ή το τέλος της*
ΑΠΟΨΕΙΣ
Τι δεν μας λένε για την οικονομία
Προσωρινή είπαν πως θα ήταν η μείωση της πλήρους απασχόλησης, αλλά να που αυτή συνεχίζεται φέτος ασταμάτητη. Προσωρινός λένε είναι ο πληθωρισμός, αλλά ο πληθωρισμός συνεχίζει ανοδικά, παρά την όψιμη οικονομική...
Τι δεν μας λένε για την οικονομία
ΑΠΟΨΕΙΣ
Μακροχρόνια ύφεση, Covid-19 και το μέλλον της εργασίας
Η πανδημία Covid-19 θα μείνει γνωστή στην οικονομική ιστορία όχι μόνο για την αξιοσημείωτη πτώση του ρυθμού οικονομικής μεγέθυνσης, αλλά και γιατί φέρνει στην επιφάνεια μια σειρά από μεγάλα οικονομικά και...
Μακροχρόνια ύφεση, Covid-19 και το μέλλον της εργασίας
ΑΠΟΨΕΙΣ
Το μέλλον της εργασίας στην 4η βιομηχανική επανάσταση
Οι πόροι που θα χρηματοδοτήσουν το Ελληνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας πρέπει να διατεθούν μέσα από ένα συνεκτικό σχέδιο το οποίο θα πυροδοτεί την αναγκαία αλλαγή αναπτυξιακού υποδείγματος με στόχο τη...
Το μέλλον της εργασίας στην 4η βιομηχανική επανάσταση
ΑΠΟΨΕΙΣ
Το ποδόσφαιρο, η πολιτική και η εργασία
Η Διεθνής Οργάνωση Εργασίας αναφέρει ότι οι απώλειες εισοδήματος ήταν σχετικά μεγαλύτερες για τους νέους εργαζόμενους, τις γυναίκες, τους αυτοαπασχολούμενους και τους χαμηλού και μεσαίου επιπέδου εξειδίκευσης...
Το ποδόσφαιρο, η πολιτική και η εργασία
ΑΠΟΨΕΙΣ
Κυβέρνηση επικίνδυνη για υγεία, εισοδήματα, δικαιώματα
Ενας χρόνος πέρασε από την έναρξη της πανδημίας και οι κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις της στον λαό και τη χώρα λόγω ιδεολογικών νεοφιλελεύθερων εμμονών και προτεραιότητας της κυβέρνησης της Ν.Δ. στην...
Κυβέρνηση επικίνδυνη για υγεία, εισοδήματα, δικαιώματα

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας