Αθήνα, 21°C
Αθήνα
Ελαφρές νεφώσεις
21°C
21.5° 20.1°
2 BF
59%
Θεσσαλονίκη
Σποραδικές νεφώσεις
21°C
22.3° 20.4°
4 BF
61%
Πάτρα
Αυξημένες νεφώσεις
18°C
19.3° 17.7°
1 BF
78%
Ιωάννινα
Αυξημένες νεφώσεις
15°C
14.9° 14.9°
2 BF
88%
Αλεξανδρούπολη
Σποραδικές νεφώσεις
20°C
19.9° 19.1°
3 BF
64%
Βέροια
Αυξημένες νεφώσεις
18°C
20.0° 16.0°
2 BF
82%
Κοζάνη
Αραιές νεφώσεις
16°C
16.4° 14.5°
0 BF
51%
Αγρίνιο
Αυξημένες νεφώσεις
20°C
19.6° 19.6°
0 BF
70%
Ηράκλειο
Ελαφρές νεφώσεις
24°C
24.8° 21.6°
5 BF
42%
Μυτιλήνη
Ελαφρές νεφώσεις
22°C
21.9° 20.7°
3 BF
56%
Ερμούπολη
Ελαφρές νεφώσεις
20°C
20.4° 19.4°
5 BF
56%
Σκόπελος
Αίθριος καιρός
20°C
19.7° 19.0°
3 BF
68%
Κεφαλονιά
Αίθριος καιρός
18°C
17.9° 17.9°
1 BF
82%
Λάρισα
Αραιές νεφώσεις
18°C
20.2° 17.9°
0 BF
72%
Λαμία
Αραιές νεφώσεις
21°C
21.2° 20.2°
2 BF
61%
Ρόδος
Σποραδικές νεφώσεις
21°C
21.0° 19.8°
3 BF
84%
Χαλκίδα
Ελαφρές νεφώσεις
19°C
21.2° 18.8°
0 BF
56%
Καβάλα
Σποραδικές νεφώσεις
20°C
19.9° 17.3°
3 BF
76%
Κατερίνη
Αυξημένες νεφώσεις
18°C
20.7° 18.1°
1 BF
93%
Καστοριά
Αυξημένες νεφώσεις
12°C
11.9° 11.9°
1 BF
90%
ΜΕΝΟΥ
Τετάρτη, 17 Απριλίου, 2024
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

«Ο κόσμος αλλοίωσις, ο βίος υπόληψις»

Ο κόσμος είναι μία αέναη μεταβολή των πραγμάτων, αλλά η ζωή μας γέννημα της αντίληψής μας (γιατί όχι, και της φαντασίας μας). Η φράση του Ρωμαίου αυτοκράτορα και φιλοσόφου Μάρκου Αυρήλιου (121-180 μ.Χ.) ανατρέχει στα διδάγματα του Δημόκριτου (470-370 π.Χ.), του Ελληνα φιλοσόφου και πατέρα της φυσικής και της ενέργειας. Και ίσως δεν θα μπορούσε κάποιος να σκιαγραφήσει καλύτερα τα διαλαμβανόμενα κατά την απερχόμενη χρονιά στον τομέα της ενέργειας, αλλά το πλαίσιο για την επόμενη.

Η άποψή μου διαχρονικά είναι ότι οι αλλαγές γύρω μας –και ασφαλώς στον τομέα της ενέργειας– δεν χρειάζεται να μας ξενίζουν, να μας πανικοβάλλουν ή να μας αδρανοποιούν. Οι μακροπρόθεσμοι ενεργειακοί στόχοι μπορούν ταυτόχρονα να «αλλοιούνται» και να «υπολαμβάνονται», χωρίς να ακυρώνονται.

Ποιοι θεωρώ ότι πρέπει να είναι αυτοί οι κυρίαρχοι μακροπρόθεσμοι στόχοι, στους οποίους μπορούμε να συναινέσουμε διακομματικά, διεπιστημονικά, διαχρονικά, «αλλοιούμενοι» και «υπολαμβάνοντες»;

α) Ενεργειακή ασφάλεια. Αδιατάρακτη ροή ενέργειας με απρόσκοπτο εφοδιασμό, με διασπορά ρίσκου και διαφοροποίηση, όχι μόνο των πηγών ή των οδεύσεων (εισαγωγών) ενέργειας, αλλά κυρίως του ενεργειακού μας μείγματος με έμφαση στην εγχώρια παραγωγή και τη σταδιακή απεξάρτηση.

β) Πράσινη μετάβαση. Με στέρεα βήματα και προγραμματισμό. Χωρίς ολιγωρία και χωρίς πυροτεχνηματικές εξαγγελίες που ανατρέπονται από τη μία στιγμή στην άλλη. «Ο κόσμος αλλοίωσις»: θεσμικά, ρυθμιστικά, οικονομικά, γεωπολιτικά. Οφείλουμε να προσαρμοστούμε, όχι μόνο μόνο διότι αυτό υπαγορεύουν οι ευρωπαϊκές ή διεθνείς νόρμες, αλλά για λόγους οικολογίας, προστασίας του περιβάλλοντος και της ίδιας της ζωής, τούτης και των επόμενων γενεών.

γ) Συμπεριληπτικότητα. Παντού. Και στην ενέργεια. Δεν νοείται επιτυχής ενεργειακή μετάβαση με ενεργειακή πενία. Δεν δικαιολογούνται αποκλεισμοί κοινωνικών ομάδων στην προσπάθεια αντιμετώπισης της κλιματικής κρίσης. Η αξιοπρεπής δια-βίωση δεν σημαίνει σπατάλη. Και η ενεργειακή ασφάλεια δεν σημαίνει απλή (επιδοματικού χαρακτήρα) επιβίωση.

Και για τα τρία παραπάνω, συγκρούονται διαφορετικές προσεγγίσεις: Η πρώτη δίνει έμφαση αποκλειστικά σε μεγάλα έργα υποδομής και συρρίκνωση (ακόμη και εκ του αποτελέσματος) των μικρομεσαίων επιχειρήσεων χάριν της ανταγωνιστικότητας. Η εναλλακτική θεώρηση εστιάζεται στην αποτελεσματική ρύθμιση και εποπτεία της αγοράς, τη στιβαρή παρουσία του Δημοσίου σε κρίσιμες υποδομές και δίκτυα και τον συνολικό οικολογικό μετασχηματισμό της οικονομίας με την κοινωνική συμμετοχή στην παραγωγή ενέργειας.

Υποστηρίζω ότι η δεύτερη αυτή προσέγγιση ταιριάζει στη χώρα μας και είναι αυτή που μπορεί να εγγυηθεί κοινωνική και περιφερειακή συνοχή, κοινωνική δικαιοσύνη και βιωσιμότητα. Το σχέδιο αυτό βασίζεται: α) στην κοινωνική αποδοχή και συμμετοχή, δηλαδή συμμετοχή άνευ κοινωνικών αποκλεισμών και στη διάχυση των οικονομικών οφελών στο σύνολο της κοινωνίας, και β) την αναπτυξιακή λογική, ενίσχυση δηλαδή των εγχώριων κρίκων στην αλυσίδα παραγωγής αξίας, τεχνολογίας και απασχόλησης.

Το μοντέλο αυτό δεν επικεντρώνεται αποκλειστικά σε έργα μεγάλης κλίμακας ή σε μεγάλες επενδύσεις παραγωγής και αποθήκευσης ενέργειας. Αντιθέτως, το μοντέλο αυτό εδράζεται σε μια ισορροπία ανάμεσα στις αναγκαίες μεγάλες επενδύσεις και στην αυτοπαραγωγή και ιδιοκατανάλωση, την παραγωγή δηλαδή και κατανάλωση ενέργειας από τα ίδια τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις, την αποκέντρωση της παραγωγής, την τοπικότητα και την ανάπτυξη ενεργειακών κοινοτήτων (π.χ. το 1/2 των αδειών ΑΠΕ να κατανέμεται δεσμευτικά και διακριτά σε ενεργειακές κοινότητες) με τη συνεργασία δήμων και άλλων φορέων.

Ωστόσο, είναι σημαντικό να γίνει κατανοητό από θεσμούς και φορείς επιφορτισμένους με τη θέσπιση και εφαρμογή δημόσιων πολιτικών, ότι οποιαδήποτε θεσμική μεταρρύθμιση δεν μπορεί να γίνει ερήμην της κοινωνίας, ούτε εν τέλει να επιτύχει χωρίς την ενεργή συμμετοχή της κοινωνίας. Ο ρόλος της παιδείας και της εκπαίδευσης είναι κρίσιμος, όχι μόνο στην ανάλυση, επεξεργασία και εφαρμογή των επιστημονικών δεδομένων για τη θέσπιση των γενναίων μεταρρυθμίσεων, αλλά και στην αλλαγή κουλτούρας και προτύπου ζωής. Είπαμε: «Ο κόσμος αλλοίωσις, ο βίος υπόληψις». Ο κόσμος είναι μια αέναη μεταβολή των πραγμάτων, αλλά η ζωή μας γέννημα της αντίληψής μας.

* Καθηγητής της ευρωπαϊκής έδρας Jean Monnet στο Δίκαιο Ενέργειας και Ανταγωνισμού και διευθυντής Μεταπτυχιακών Σπουδών στην Ενέργεια στο Πανεπιστήμιο Πειραιώς - σύμβουλος του προέδρου του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. σε θέματα Ενέργειας και Ανταγωνισμού.

Google News ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΤΕ ΜΑΣ ΣΤΟ GOOGLE NEWS
«Ο κόσμος αλλοίωσις, ο βίος υπόληψις»

ΣΧΕΤΙΚΑ ΝΕΑ

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΣΕ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας