• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    24°C 21.2°C / 26.2°C
    1 BF
    59%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    23°C 20.3°C / 25.2°C
    1 BF
    71%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    24°C 23.0°C / 24.4°C
    1 BF
    75%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    16°C 15.9°C / 15.9°C
    1 BF
    88%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αίθριος καιρός
    16°C 15.9°C / 19.6°C
    0 BF
    88%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    22°C 21.0°C / 22.1°C
    0 BF
    82%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    17°C 17.4°C / 18.1°C
    1 BF
    82%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    23°C 23.1°C / 23.1°C
    1 BF
    76%
  • Ηράκλειο
    Αίθριος καιρός
    24°C 23.3°C / 25.2°C
    3 BF
    58%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    23°C 20.1°C / 22.9°C
    1 BF
    68%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    24°C 22.8°C / 24.4°C
    2 BF
    46%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    25°C 25.1°C / 25.1°C
    2 BF
    58%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    25°C 24.8°C / 24.8°C
    2 BF
    73%
  • Λάρισα
    Αίθριος καιρός
    19°C 18.9°C / 21.2°C
    0 BF
    88%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    24°C 18.5°C / 25.6°C
    0 BF
    64%
  • Ρόδος
    Αίθριος καιρός
    23°C 23.2°C / 23.8°C
    1 BF
    47%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    22°C 21.4°C / 24.9°C
    1 BF
    51%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    23°C 18.3°C / 22.7°C
    0 BF
    70%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    22°C 20.7°C / 22.3°C
    0 BF
    100%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    19°C 18.5°C / 18.5°C
    1 BF
    88%
EPA/KATIA CHRISTODOULOU
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Τι είναι τελικά η Πράσινη Γραμμή στην Κύπρο;

  • A-
  • A+

ΑΝΑΛΥΣΗ

Καθώς κλείνει το 2021 οι Κύπριοι συνωστίζονται στα σημεία διέλευσης κατά μήκος της Πράσινης Γραμμής που χωρίζει το νησί εδώ και 47 χρόνια. Οι Ελληνοκύπριοι σχηματίζουν ουρές με τα αυτοκίνητά τους για περάσουν στον Βορρά, πολλοί για καύσιμα και ψώνια. Τα καραβάνια δεν σταματούν, όσο κι αν η πολιτική ατμόσφαιρα είναι ψυχρή. Η συνεχής πτώση της τουρκικής λίρας έκανε την τουρκοκυπριακή αγορά ιδιαίτερα ελκυστική για τους Ελληνοκυπρίους.

Αυτή είναι και η αιτία για εκατοντάδες Τουρκοκυπρίους που περνούν από τα check points για να βρουν δουλειά στον Νότο και να έχουν μεροκάματο σε ευρώ. Θέλουν να αντεπεξέλθουν απέναντι στη νέα οικονομική κρίση από την Τουρκία που τους πλήττει για ακόμη μία φορά αλύπητα. Το άνευ προηγουμένου «πήγαινε-έλα» προκαλούν οι δυνάμεις της αγοράς και όχι η πολιτική βούληση των ηγεσιών των δύο κοινοτήτων, του προέδρου Ν. Αναστασιάδη και του Τουρκοκύπριου ηγέτη Ερ. Τατάρ. Αντιθέτως, αν ήταν μόνο στο χέρι τους, οι ηγεσίες αυτές δεν θα δίσταζαν να στήσουν τον 21ο αιώνα ακόμα πιο ψηλό τείχος για να διαιωνίσουν το «παγωμένο» κυπριακό πρόβλημα.

Με το λυκαυγές του 2022, ο Ερσίν Τατάρ θέλει να επιβεβαιώσει την πολιτική επικράτησή του μετά την απροκάλυπτη εκλογική παρέμβαση της Τουρκίας τον Οκτώβριο του 2020 και την απομάκρυνση του υποστηρικτή της επανένωσης, Μουσταφά Ακιντζί. Παρά τη συσσώρευση οικονομικών προβλημάτων έναν χρόνο μετά, το παραδοσιακό εθνικιστικό κόμμα UBP φαίνεται να παραμένει ισχυρό, γύρω στο 40% των ψήφων, εν όψει των πρόωρων «κοινοβουλευτικών» εκλογών, τέλη Ιανουαρίου.

Οι προοδευτικές τουρκοκυπριακές κεντροαριστερές δυνάμεις (CTP, TDP), αντίθετα, βρίσκονται σε ύφεση γιατί εδώ και 5 χρόνια χάθηκε η προοπτική ομοσπονδιακής επίλυσης. Το φιλειρηνικό κίνημα δεν πείθει, οι Τουρκοκύπριοι ψηφοφόροι προσαρμόζονται στις άμεσες προτεραιότητές τους και το εκλογικό σώμα αλλοιώνεται προς όφελος των εθνικιστών με εκατοντάδες «πολιτογραφήσεις» Τούρκων εποίκων.

Ο Ερσίν Τατάρ δεν έχει κανένα λόγο να διασαλεύσει άλλο τους συσχετισμούς αυτούς που τον βολεύουν, εκβιάζοντας γεγονότα στην Πράσινη Γραμμή. Γι’ αυτό απέρριψε ακραίες προσεγγίσεις στην τουρκοκυπριακή «κυβέρνηση» να τεθούν περιορισμοί στις αγορές καυσίμων σε βάρος των Ελληνοκυπρίων γιατί εκμεταλλεύονται την αγορά με το… ευρώ τους. Αλλωστε ξέρει ότι μια τέτοια κίνηση θα πλήξει τη δική του εύθραυστη οικονομία και ιδίως τους μικρομεσαίους επιχειρηματίες που έχουν πολλούς Ελληνοκύπριους πελάτες.

Η Πράσινη Γραμμή εδώ και αρκετούς μήνες έγινε προτεραιότητα για την κυπριακή κυβέρνηση. Στα σημεία διέλευσης η κυβέρνηση Αναστασιάδη έστησε διαδικασίες κανονικών συνοριακών ελέγχων, στη νεκρά ζώνη έστρωσε συρματοπλέγματα και θέλει να βάλει επιπρόσθετα κάγκελα και κάμερες παρακολούθησης. Τα κάνει –λέει– για να ανακόψει τις μη ελεγχόμενες μεταναστευτικές ροές, βάσει σχεδίου όπως ισχυρίζεται, που υλοποιεί η Τουρκία για να αλλάξει τη δημογραφική σύνθεση του Νότου.

Πρόκειται για ένα νέο πεδίο σφοδρής αντιδικίας με την Τουρκία που δεν φαίνεται να λαμβάνει υπόψη τις συνέπειες που έχει για το Κυπριακό. Από την επίμονη επικοινωνιακή προβολή του, βάσιμα κανείς υποθέτει ότι περισσότερο εξυπηρετεί εκλογικούς στόχους του Προεδρικού και του ΔΗΣΥ, συσπειρώνοντας πιο συντηρητικούς και ακροδεξιούς ψηφοφόρους.

Μπορεί η κυβέρνηση Αναστασιάδη να ενεργεί χωρίς να λαμβάνει υπόψη ότι η Πράσινη Γραμμή διέπεται από Κανονισμό της Ε.Ε. και ότι η νεκρά ζώνη τελεί υπό τον έλεγχο του ΟΗΕ; Από τα τέλη Νοεμβρίου, οι επιπολαιότητες αυτές πήραν την πρώτη ισχυρή απάντηση. Σε σύσκεψη στο υπουργείο Εξωτερικών, ανώτερος αξιωματούχος του ΟΗΕ προειδοποίησε την κυπριακή κυβέρνηση ότι με τη στάση της «δίνει μήνυμα πολιτικού διαχωρισμού», μετατρέπει την Πράσινη Γραμμή σε «σκληρό σύνορο» και εμποδίζει την αποστολή της ειρηνευτικής δύναμης (UNFICYP). Αυτή την εικόνα προτίθεται να καταγράψει ο ΟΗΕ στην έκθεση που ετοιμάζει ο γενικός γραμματέας Αντόνιο Γκουτέρες προς το Συμβούλιο Ασφαλείας μετά την Πρωτοχρονιά.

Με μηδενική αξιοπιστία κλείνει η κυπριακή κυβέρνηση το έτος 2021 και στην Ε.Ε., σκορπώντας το ελάχιστο διπλωματικό κεφάλαιο που της απέμεινε. Ο πρόεδρος Ν. Αναστασιάδης ζήτησε από τις Βρυξέλλες να τύχει η Τουρκία ισχυρής απάντησης ανάλογης με τη θέση που υιοθετεί η Ε.Ε. απέναντι στο καθεστώς της Λευκορωσίας για εργαλειοποίηση των μεταναστών.

Ειδικότερα, με επιστολή του προς το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και την Επιτροπή ήδη από τις 10 Νοεμβρίου, ο Ν. Αναστασιάδης παρουσίασε στοιχεία για τις μη ελεγχόμενες μεταναστευτικές ροές στην Πράσινη Γραμμή και από θαλάσσης. Οντως περίπου 12 χιλιάδες παράτυποι μετανάστες έφτασαν στις περιοχές που ελέγχει η Κυπριακή Δημοκρατία. Ο Κύπριος πρόεδρος υποστήριξε ότι η Κύπρος βρίσκεται σε «κατάσταση εκτάκτου ανάγκης» και κατηγόρησε την Τουρκία για «ενορχηστρωμένη διοχέτευση μεταναστών».

Η επιχειρηματολογία και τα αιτήματα του Κυπρίου προέδρου όμως, δεν έγιναν αποδεκτά για να συμπεριληφθούν στα ομόφωνα συμπεράσματα (Ευρωπαϊκό Συμβούλιο 16/12). Μια ύστατη προσπάθεια του πρωθυπουργού Κ. Μητσοτάκη για προσθήκη φράσης στα συμπεράσματα για «οριζόντια προσέγγιση» της εργαλειοποίησης μεταναστών επίσης απορρίφθηκε.

Από την εξέλιξη της συζήτησης είναι φανερό ότι η Ε.Ε. θέλει να τηρεί ολοένα και μεγαλύτερες αποστάσεις από την Κύπρο. Η γραμμή της είναι να μην περιπλέξει τα ζητήματα που αφορούν τη Λευκορωσία με τις κυπριακές απαιτήσεις, έχοντας ήδη κακή εμπειρία από τη στάση της Λευκωσίας. Ετσι, η Ε.Ε. εξέφρασε την «απερίφραστη καταδίκη της εργαλειοποίησης μεταναστών και προσφύγων και την πρόκληση ανθρωπιστικής κρίσης» και εφαρμόζει κυρώσεις και αντίποινα εναντίον του καθεστώτος Λουκασένκο.

Στην περίπτωση της Κύπρου η Ε.Ε. απέρριψε αίτημα του προέδρου Ν. Αναστασιάδη για επίκληση του άρθρου 78 (3) της Συνθήκης Ε.Ε. ώστε προσωρινά η Κύπρος να αναστείλει την αποδοχή νέων αιτήσεων ασύλου. Αυτή η ρύθμιση ίσχυσε κατ’ εξαίρεση για την Ελλάδα το 2015 και για τα γεγονότα του Εβρου το 2020.

Πάνω σε αυτό, η κυπριακή κυβέρνηση έστησε μια ολόκληρη επιχειρηματολογία στο Συμβούλιο για να εξασφαλίσει «ευρωπαϊκή κάλυψη» των ενεργειών της στην Πράσινη Γραμμή. Μάλιστα ζήτησε χρηματοδότηση για «χερσαία και εναέρια συστήματα παρακολούθησης και θερμικές κάμερες για την επιτήρηση και τη διασφάλιση της Πράσινης Γραμμής». Το κόστος αυτών των συστημάτων ανέρχεται στα 26 εκατομμύρια ευρώ, ένα… τρελό ποσό που κατακυρώθηκε σε μια ισραηλινή ιδιωτική εταιρεία!

Η Κύπρος καταβάλλει πολλαπλό κόστος από τους χειρισμούς της κυβέρνησής της. Η Ε.Ε. δεν φαίνεται να υιοθετεί καν την επιχειρηματολογία της Λευκωσίας ότι η Τουρκία σκόπιμα επιχειρεί δημογραφική αλλοίωση της Κύπρου εργαλειοποιώντας τους μετανάστες, όπως δημόσια ισχυρίζεται το Προεδρικό.

Η Ε.Ε. αναγνωρίζει ότι υπάρχουν αυξημένες ροές και ήδη στηρίζει την Κύπρο με επιπρόσθετη οικονομική ενίσχυση, αλλά εξακολουθεί να αξιολογεί αρνητικά τις υποδομές για υποδοχή ή για αναγκαστικές επιστροφές, λόγω κακών προδιαγραφών. Επειδή όμως η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει πολύ χειρότερα παραδείγματα κρατών-μελών (π.χ. Ουγγαρία) να αυθαιρετούν στο μεταναστευτικό, εξακολουθεί να χειρίζεται την Κύπρο με παραινέσεις για συμμόρφωση.

Η Ε.Ε. στηρίζει την Κύπρο για την ανάγκη εφαρμογής της συμφωνίας Τουρκίας-Ε.Ε., αλλά το καθεστώς μη αναγνώρισης δεν της προσφέρει πολλές δυνατότητες πίεσης προς την Αγκυρα, όπως στην περίπτωση της Ελλάδας και της Βουλγαρίας. Επίσης η Ε.Ε. στηρίζει την Κύπρο να επιτύχει συμφωνίες με τρίτα κράτη, δεν υιοθετεί όμως τη θέση για ένα υποχρεωτικό πρόγραμμα μετεγκατάστασης - αριθμός αιτητών ασύλου να μετεγκατασταθεί σε άλλα κράτη-μέλη της Ε.Ε.

* Το άρθρο αναδημοσιεύεται στην εφημερίδα «Πολίτης» της Κύπρου

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΠΟΨΕΙΣ
Τι σκέφτεται πραγματικά ο Αναστασιάδης;
Ο πρόεδρος Νίκος Αναστασιάδης έγραψε μια επιστολή προς τον ηγέτη της Τουρκοκυπριακής Κοινότητας, Ερσίν Τατάρ, και τον κάλεσε «να αρχίσουν παραγωγικό διάλογο» για την επίλυση του Κυπριακού.
Τι σκέφτεται πραγματικά ο Αναστασιάδης;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Τι να κάνουμε με την Τουρκία;
Από το 2004 μέχρι σήμερα οι κυβερνήσεις Ελλάδας και Κύπρου εγκατέλειψαν τη «στρατηγική Ελσίνκι» και άφησαν τα προβλήματά τους με την Τουρκία να λιμνάζουν. Σήμερα το Κυπριακό και οι διαφορές στις θάλασσες...
Τι να κάνουμε με την Τουρκία;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Κύπρος: Για μια Συμβουλιακή Δημοκρατία με Kοινοτικό Oμοσπονδισμό!
Με αφορμή τις διαπραγματεύσεις στην Πενταμερή για το Κυπριακό. Ούτε ενιαίο κράτος με κεντρική κοινοβουλευτική κυβέρνηση, ούτε συνομοσπονδία δύο...
Κύπρος: Για μια Συμβουλιακή Δημοκρατία με Kοινοτικό Oμοσπονδισμό!
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η ήττα Ελλάδας και Κύπρου δεν κρύβεται κάτω από το χαλί
«Μαγική εικόνα» αποτελεί η ικανοποίηση που έδειξαν Κυρ. Μητσοτάκης και Ν. Αναστασιάδης μετά το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, καθώς και την Πέμπτη το βράδυ ήταν ηλίου φαεινότερη η απροθυμία των ισχυρότερων χωρών να...
Η ήττα Ελλάδας και Κύπρου δεν κρύβεται κάτω από το χαλί
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η Κύπρος στο χείλος της διχοτόμησης
Στο χείλος της διχοτόμησης κατρακυλά η Κύπρος μετά τη στροφή του Τούρκου προέδρου Ταγίπ Ερντογάν προς λύση «δύο κρατών», εγκαταλείποντας την ομοσπονδιακή επανένωση.
Η Κύπρος στο χείλος της διχοτόμησης
ΑΠΟΨΕΙΣ
Οι όροι Γκουτέρες για νέα διάσκεψη
Η ελληνοκυπριακή πλευρά προέβη σε ολική αναδίπλωση σε σχέση με τη στάση της τα 3 τελευταία χρόνια. Τώρα εμφανίζεται δεσμευμένη και έτοιμη, δεν θέτει καμία προϋπόθεση –ούτε καν τις τουρκικές γεωτρήσεις ή το...
Οι όροι Γκουτέρες για νέα διάσκεψη

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας