• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    29°C 26.7°C / 31.8°C
    4 BF
    38%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    27°C 24.4°C / 29.3°C
    3 BF
    55%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    23°C 23.2°C / 27.0°C
    3 BF
    73%
  • Ιωάννινα
    Σποραδικές νεφώσεις
    24°C 23.9°C / 23.9°C
    2 BF
    46%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    27°C 26.9°C / 28.0°C
    4 BF
    39%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    26°C 25.7°C / 27.0°C
    2 BF
    58%
  • Κοζάνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    23°C 22.3°C / 23.4°C
    0 BF
    41%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    28°C 27.9°C / 27.9°C
    3 BF
    49%
  • Ηράκλειο
    Σποραδικές νεφώσεις
    34°C 32.7°C / 33.8°C
    4 BF
    18%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    29°C 28.9°C / 28.9°C
    3 BF
    51%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    26°C 26.4°C / 28.8°C
    2 BF
    57%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    25°C 24.0°C / 24.7°C
    3 BF
    41%
  • Κεφαλονιά
    Αραιές νεφώσεις
    22°C 21.9°C / 21.9°C
    0 BF
    88%
  • Λάρισα
    Αίθριος καιρός
    27°C 27.2°C / 28.4°C
    1 BF
    52%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    29°C 25.5°C / 29.4°C
    1 BF
    41%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    25°C 25.4°C / 30.8°C
    3 BF
    68%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    32°C 28.2°C / 31.8°C
    3 BF
    15%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    26°C 24.3°C / 26.0°C
    3 BF
    63%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    26°C 24.7°C / 26.7°C
    2 BF
    61%
  • Καστοριά
    Σποραδικές νεφώσεις
    20°C 20.0°C / 20.0°C
    2 BF
    72%
ΤΑΤΙΑΝΑ ΜΠΟΛΑΡΗ/EUROKINISSΙ
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Η τεχνοκρατική δημοκρατία του Μητσοτάκη

  • A-
  • A+

Κατά το τελευταίο χρονικό διάστημα σε όλες σχεδόν τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ενωσης διεξάγονται θεωρητικο-πολιτικές συζητήσεις με κεντρικό θέμα τη δημοκρατία ως μορφή οργάνωσης του πολιτικού συστήματος. Και αυτό συμβαίνει επειδή τα φαινόμενα παθογένειας των δημοκρατικών διαδικασιών έχουν πολλαπλασιαστεί. Οπως επίσης έχουν διογκωθεί τα φαινόμενα διαφθοράς και «διαπλοκής» (όπως χρησιμοποιείται ο όρος στη δημοσιογραφική γλώσσα) της πολιτικής εξουσίας με τις οικονομικώς ισχυρές κοινωνικές ομάδες (ελίτ).

Δεν επιδιώκω να καταρτίσω έναν κατάλογο με τις παθογένειες του σύγχρονου πολιτικού συστήματος. Το θεωρητικο-πολιτικό ενδιαφέρον μου (Interesse) εστιάζεται στην ανάλυση και την ερμηνεία ειδικών τύπων δημοκρατικής οργάνωσης και λειτουργίας των πολιτικών κοινωνιών μας εντός του ευρύτερου πραγματολογικού πολιτικού πλαισίου της Ευρωπαϊκής Ενωσης.

Πρωτίστως με ενδιαφέρει να εξετάσουμε τι συμβαίνει με τη δημοκρατία στη χώρα μας. Είναι φιλελεύθερη όπως ισχυρίζονται συνάδελφοι; Ποιος είναι ο ρόλος του Κοινοβουλίου στην λήψη των πολιτικών αποφάσεων; Είναι οι πολιτικές αποφάσεις πράγματι πολιτικές ή μήπως εμπεριέχουν στοιχεία προ-πολιτικής; Γιατί μας ασκεί μια ανυπέρβλητη γοητεία η ψηφιακή δημοκρατία; Και εδώ ο κατάλογος των ερωτημάτων είναι ατελείωτος. Το ερώτημά μας, όμως, μπορεί να διατυπωθεί ως εξής: στην ελληνική πολιτική κοινωνία με την κυβέρνηση Μητσοτάκη τι είδους δημοκρατία έχει εγκαθιδρυθεί; Μιλάμε για πολιτική δημοκρατία, όπως αυτή μεταπολεμικά λειτούργησε στην Ευρώπη και στη χώρα μας κατά την μεταπολίτευση (1974-2010); Ή μήπως πρόκειται για έναν τύπο δημοκρατίας που χαρακτηρίζεται «απολιτικός» ή τέλος πάντων δεν είναι πολιτικός;

Σήμερα από την ευρωπαϊκή πολιτική πρακτική και από τη διεθνή βιβλιογραφία γνωρίζουμε έναν ιδιαίτερο τύπο δημοκρατίας που ονομάζεται «ανελεύθερη δημοκρατία» και έχει εγκαθιδρυθεί από τον πρωθυπουργό Βίκτορ Ορμπαν στην Ουγγαρία. Το κύριο δομικό και λειτουργικό χαρακτηριστικό αυτού του τύπου δημοκρατίας, κατά τη δική μου θεωρητικο-πολιτική άποψη, είναι το πλήρες διαζύγιο που έχουν πάρει οι δυο συγκροτησιακές αρχές της δημοκρατίας εν γένει: πρόκειται για την αρχή της αντιπροσώπευσης και για τη δημοκρατική αρχή (δηλ. για τους δημοκρατικούς θεσμούς και τα δημοκρατικά συστήματα). Στη σημερινή Ουγγαρία, ενώ λειτουργεί η αντιπροσωπευτική αρχή (διεξάγονται π.χ. εκλογές), οι θεσμικές και κρατικές λειτουργίες δεν θεμελιώνονται στη δημοκρατική αρχή (Demokratieprinzip), αλλά έχουν πλήρως αυτονομηθεί με αποτέλεσμα να μην μπορεί να δημιουργηθεί ένα minimum πλαίσιο κοινωνικής συνοχής. «Ολα κρέμονται από μια κλωστή»!

Παρόμοια φαινόμενα δημοκρατικής παθογένειας συναντάμε και σε χώρες όπως η Πολωνία, η Τσεχία κ.ά. Πρόκειται για τις κοινωνίες της Κεντρικής Ευρώπης με τα ιδιαίτερα πολιτισμικά χαρακτηριστικά τους. Και αυτές οι πολιτισμικές ιδιαιτερότητες (δεν μπορώ εδώ να τις αναλύσω) εγκαθιδρύουν το πλαίσιο μιας πολιτικής ή μη δημοκρατίας.

Εκανα αυτές τις μακροσκελείς αναφορές σε χώρες της Ευρωπαϊκής Ενωσης για να επανέλθω στο αρχικό ζήτημά μας: τι συμβαίνει με τη δημοκρατία στην Ελλάδα επί κυβερνήσεως Μητσοτάκη; Η θεωρητικο-πολιτική θέση μου είναι η εξής: στην περίπτωση της Ελλάδας έχουμε να κάνουμε μ’ έναν άλλο τύπο δημοκρατίας, τον οποίο μπορούμε να ονομάσουμε «τεχνοκρατική δημοκρατία». Το κύριο δομικό και λειτουργικό χαρακτηριστικό της τεχνοκρατικής δημοκρατίας δεν είναι, όπως στην περίπτωση της «ανελεύθερης δημοκρατίας», η πλήρης ρήξη μεταξύ των δύο αρχών της δημοκρατίας. Τότε αναρωτιέται κανείς ποιο είναι αυτό το χαρακτηριστικό; Στο καθεστώς της τεχνοκρατικής δημοκρατίας αντί να λειτουργεί η εσωτερική κοινοβουλευτική και κοινωνική διασύνδεση (διαμεσολάβηση είναι ο σωστός όρος) ανάμεσα στην αρχή της αντιπροσώπευσης και τη δημοκρατική αρχή, έχει εισαχθεί σ’ αυτή τη σχέση σε υπερτροφικό βαθμό η τεχνοκρατία ως μέθοδος ρύθμισης των κοινωνικών προβλημάτων.

Με απλά λόγια, υποστηρίζω ότι μπορεί ο «ομφάλιος λώρος» μεταξύ των δύο αρχών του δημοκρατικού συστήματος στην τεχνοκρατική δημοκρατία του Μητσοτάκη να μην έχει κοπεί, αλλά οι δύο συγκροτησιακές αρχές της δημοκρατίας έχουν τραυματιστεί. Η ίδρυση του επιτελικού κράτους και η θεσμοθέτηση υπερβολικού αριθμού ανεξάρτητων αρχών έχουν αποδυναμώσει τον κοινοβουλευτικό χαρακτήρα της δημοκρατίας μας. Στη γερμανική πολιτική γλώσσα χρησιμοποιείται ο όρος «Entparamentarisierung» (δεν θέλω να τον μεταφράσω) για να δηλώσει ότι το Κοινοβούλιο ως πολιτικός θεσμός έχει βρεθεί στο περιθώριο στη διαδικασία λήψης των πολιτικών αποφάσεων.

Συνοψίζοντας, υποστηρίζω ότι η κυβέρνηση Μητσοτάκη έχει εγκαθιδρύσει στον τόπο μας μια ιδιότυπη μορφή δημοκρατίας, την οποία ονομάζω «τεχνοκρατική δημοκρατία». Αυτός ο τύπος δημοκρατίας στηρίζεται περισσότερο στις αποφάσεις των επιτελικών και γραφειοκρατικών δομών της κυβέρνησης και λιγότερο στις διαδικασίες πολιτικού κοινοβουλευτικού και κοινωνικού ελέγχου των κυβερνητικών πράξεων. Αραγε οδηγούμαστε ως Ευρώπη με νομοτελειακή προοπτική να επιλέξουμε σε ποια δημοκρατία θα ζήσουμε στο μέλλον: στην ανελεύθερη δημοκρατία του Ορμπαν ή στην τεχνοκρατική δημοκρατία του Μητσοτάκη;

* καθηγητής Πολιτικής Φιλοσοφίας στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΠΟΨΕΙΣ
«Kαθίστε κάτω!..»
​Οργίλος ο Κυριάκος Μητσοτάκης απ’ το βήμα της Βουλής, ένα απαιτεί από τον πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα, να συμμορφωθεί και... «να καθίσει κάτω», στη θέση την πρωθυπουργική! Πρωτοφανές γεγονός μη σεβασμού του...
«Kαθίστε κάτω!..»
ΥΠΟΓΡΑΦΟΥΝ
Εδώ σε θέλω κάβουρα!
Ο λόγος για τη Συμφωνία των Πρεσπών και για την ευρωπαϊκή οδηγία σχετικά με τους προστατευόμενους μάρτυρες.
Εδώ σε θέλω κάβουρα!
ΑΠΟΨΕΙΣ
Μια κυβέρνηση που καταφρονεί τους πολίτες της
Ο Κ. Μητσοτάκης εμφανίστηκε αρχικά ως φιλελεύθερος, κοσμοπολίτης, ικανός, τεχνοκράτης. Πρωθυπουργός πια παρουσιάστηκε ως κάτι ανάμεσα σε πρόεδρο μεγάλης δύναμης και μονάρχη που αποφασίζει μόνος του για τους...
Μια κυβέρνηση που καταφρονεί τους πολίτες της
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ωραιοποιήσεις και πολιτικοί καθρέφτες
Η κυβέρνηση όχι μόνο δεν μπορεί, αλλά δεν θέλει να δώσει απαντήσεις στα σημαντικά ζητήματα.Τι σημαίνει όμως αυτό; Σημαίνει ότι κάποιοι θέτουν ζήτημα αλλαγής της κυβέρνησης για χίλιους λόγους.
Ωραιοποιήσεις και πολιτικοί καθρέφτες
ΑΠΟΨΕΙΣ
Μαγειρεύει σήμερα για να έχει αύριο
Ποιος είναι ο πρώτος στόχος ενός νέου αρχηγού όταν αναλαμβάνει να διαχειριστεί τις τύχες ενός κόμματος εντός του οποίου υπάρχουν ισχυρές ομάδες που δεν συμφωνούν μαζί του και απλώς του δίνουν περίοδο χάριτος...
Μαγειρεύει σήμερα για να έχει αύριο
ΑΠΟΨΕΙΣ
Πληρώνουμε τους βιομηχάνους
Τα μέτρα-ασπιρίνες που ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός στη ΔΕΘ ως «αντιστάθμισμα» στις επερχόμενες εξωφρενικές αυξήσεις στο ρεύμα δεν κρύβουν τις εγκληματικές ευθύνες της κυβέρνησης της Ν.Δ.
Πληρώνουμε τους βιομηχάνους

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας