• Αθήνα
    Σποραδικές νεφώσεις
    9°C 6.8°C / 12.2°C
    2 BF
    83%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    8°C 6.9°C / 9.4°C
    4 BF
    50%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    10°C 10.0°C / 12.0°C
    3 BF
    83%
  • Ιωάννινα
    Ελαφρές νεφώσεις
    3°C 2.9°C / 4.2°C
    1 BF
    100%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    4°C 1.9°C / 3.9°C
    0 BF
    87%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    7°C 6.2°C / 8.8°C
    1 BF
    64%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    0°C -0.6°C / 4.0°C
    2 BF
    74%
  • Αγρίνιο
    Σποραδικές νεφώσεις
    8°C 6.6°C / 9.6°C
    1 BF
    91%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    12°C 11.0°C / 12.7°C
    2 BF
    67%
  • Μυτιλήνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    6°C 5.9°C / 5.9°C
    3 BF
    71%
  • Ερμούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    12°C 12.3°C / 13.3°C
    3 BF
    71%
  • Σκόπελος
    Αραιές νεφώσεις
    8°C 7.9°C / 7.9°C
    4 BF
    63%
  • Κεφαλονιά
    Ελαφρές νεφώσεις
    13°C 12.8°C / 12.8°C
    5 BF
    72%
  • Λάρισα
    Αραιές νεφώσεις
    4°C 3.8°C / 5.5°C
    1 BF
    83%
  • Λαμία
    Ελαφρές νεφώσεις
    8°C 5.1°C / 9.0°C
    1 BF
    85%
  • Ρόδος
    Ψιχάλες μικρής έντασης
    11°C 4.8°C / 11.0°C
    2 BF
    70%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    9°C 7.0°C / 12.4°C
    2 BF
    87%
  • Καβάλα
    Αραιές νεφώσεις
    4°C 4.5°C / 4.5°C
    2 BF
    61%
  • Κατερίνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    7°C 6.2°C / 9.5°C
    2 BF
    63%
  • Καστοριά
    Αραιές νεφώσεις
    0°C -0.2°C / -0.2°C
    2 BF
    88%
EPA / FELIPE TRUEBA
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Η σοσιαλδημοκρατία ως γερμανική «υπόθεση»

  • A-
  • A+

Η συμφωνία που επιτεύχθηκε στη Γερμανία για νέα κυβέρνηση υπό τον σοσιαλδημοκράτη Σολτς επανέφερε το θέμα περί ανάκαμψης και «βιωσιμότητας» μιας γηραιάς σοσιαλδημοκρατίας στους δύσκολους καιρούς μας. Στο επίκεντρο των διαλογισμών βρίσκεται το ερώτημα κατά πόσο εμφανίζεται μεταλλαγμένη η σημερινή σοσιαλδημοκρατία και ποιο θα είναι το μέλλον της σε ένα διεθνές περιβάλλον κρίσεων, ανταγωνισμών και αντιφάσεων.

Γεννηθείσα στη Γερμανία κατά τη δεκαετία του 1860, υπό την καθοδήγηση του πρωτοπόρου σοσιαλιστή Φερδινάνδου Λασάλ, η σοσιαλδημοκρατία έμελλε να αναπτυχθεί παράλληλα με την έλευση, διαμόρφωση και εξέλιξη της βιομηχανικής εποχής. Η οποία διήρκεσε σχεδόν ενάμιση αιώνα διερχόμενη και δύο παγκοσμίους πολέμους. Στον ίδιο χρόνο, η σοσιαλδημοκρατία έμελλε να αποτελέσει την ιδεολογικοπολιτική έκφραση των χαμηλών στρωμάτων της κοινωνίας, εκείνων που ο Καρλ Μαρξ είχε ορίσει ως βιομηχανικό προλεταριάτο. Οι συνθήκες στον εργασιακό, παραγωγικό και κοινωνικό χώρο άλλαζαν ραγδαία, οι εργαζόμενοι βγήκαν από τις παράγκες, έγιναν κάποτε ισότιμοι πολίτες και ιδιοκτήτες ή επιδοτούμενοι χρήστες σύγχρονων κατοικιών.

Στη σημερινή «ψηφιακή» εποχή της τεχνητής νοημοσύνης «AΙ» (Artificial Intelligence), η ιδεολογία φαντάζει (και θεωρείται εν πολλοίς) ως μουσειακό έκθεμα με «κερατοειδείς» ιστορικές αποφύσεις, συνιστώντας αντικείμενο μελέτης ειδικών. Η γερμανική σοσιαλδημοκρατία είχε άλλωστε αποϊδεολογικοποιήσει προ πολλού το είναι της (πρόγραμμα Γκότεσμπεργκ κ.ά.). Εχοντας ισχυρό πολιτικό βραχίονα τα συνδικάτα, μέσω των οποίων διεκδικούσε την κυβερνητική εξουσία, πέτυχε να κρατά έξω από τους μηχανισμούς του κράτους το βιομηχανικό κεφάλαιο, εν μέρει και τις τράπεζες. Ετσι κατόρθωνε να εξισορροπεί διεκδικήσεις και αιτήματα των εργαζομένων με τα συμφέροντα οικονομικών συμπλεγμάτων διατηρώντας τη λεγόμενη «κοινωνική ειρήνη» στη χώρα.

Στον κοινωνικό χώρο η σοσιαλδημοκρατία είχε εγγράψει μια κοσμοϊστορικής σημασίας κατάκτηση, καθότι πέτυχε να εδραιώσει το κράτος πρόνοιας, εξασφαλίζοντας στην εργατιά μια αξιοπρεπή διαβίωση με σημαντικές υλικές και πνευματικές απολαβές. Στο πολιτικό πεδίο, ο ρόλος της διαμορφώθηκε εκτός από διεκδικήσεις στον εργασιακό χώρο και μέσα από ανατροπές στον τομέα των ατομικών δικαιωμάτων. Στη μεταπολεμική περίοδο η γερμανική σοσιαλδημοκρατία ανέπτυξε και σημαντική διεθνοπολιτική δράση, εκδηλώνοντας την αλληλεγγύη της σε αγωνιστές και κινήματα που διώκονταν από ανελεύθερα καθεστώτα.

Η άμεση σχέση του κόμματος με το εργατικό κίνημα διατηρήθηκε μέχρι το τέλος του ανατολικοευρωπαϊκού κομμουνισμού. Από το 1990 επήλθαν καίριες ανατροπές στον παραγωγικό τομέα και στον εργασιακό χώρο που έφεραν πίσω το εργατικό κίνημα συρρικνώνοντας το κοινωνικό κράτος. Η κρίσιμη μεταβολή επήλθε με την ανατροπή αυτής της σχέσης, όταν η οικονομία έφτασε να υπέρκειται πλέον της πολιτικής καθώς η παγκοσμιοποίηση έμελλε να περιορίσει τον ρόλο του κράτους ακόμη και να το εξοβελίσει από παραδοσιακά εξουσιαστικά όρια ελέγχου του.

Στο πλαίσιο αυτών των εξελίξεων, η συγκυβέρνηση Σοσιαλδημοκρατών-Πρασίνων εξαναγκάστηκε στην προώθηση της περιβόητης «Ατζέντας 2010» με την οποία περιορίστηκαν σημαντικά τα εργατικά δικαιώματα και περικόπηκαν δραστικά οι κοινωνικές παροχές. Αποσκοπώντας στη μείωση της ανεργίας και την τόνωση της χαμηλής ανάπτυξης, η τότε συγκυβέρνηση υπό τον Σρέντερ εισήγαγε τη βαθμιαία «ελαστικοποίηση» της προστασίας των εργαζομένων από απολύσεις σε μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις. Το αντεργατικό αυτό μέτρο προκάλεσε θύελλα και αντιδράσεις οργής στην κομματική βάση του SPD και στον χώρο των συνδικάτων. Ταυτόχρονα σημειώθηκε ένα πρώτο ρήγμα στο εσωτερικό του κόμματος με την αποχώρηση σειράς στελεχών υπό τον Λαφοντέν.

Υστερα από σειρά εκλογικών αποτυχιών, έχοντας βυθιστεί έως και στο 18% των ψήφων, το SPD ανέκαμψε και σχηματίζει κυβέρνηση με δικό του καγκελάριο. Ο Σολτς επικράτησε ελλείψει σοβαρών αντιπάλων και παρά την αδράνεια κορυφαίων στελεχών του SPD. Κατά πόσον θα ανακάμψει η σοσιαλδημοκρατία, θα φανεί στην πορεία της συγκυβέρνησης των «φαναριών» από το έργο και την πολιτική που θα παραχθεί.

Η Μέρκελ παρέλαβε την εξουσία το 2005 από έναν σοσιαλδημοκράτη και την παραδίδει, μετά δεκαέξι (!) ολόκληρα χρόνια, σε άλλο σοσιαλδημοκράτη. Φαντάζει σαν δίκαια «ανταπόδοση» μολονότι δεν ισχύει καν θεωρητικά. Τα χαρακτηριστικά όμως ανάμεσα στους δύο σοσιαλδημοκράτες Σολτς και Σρέντερ εμφανίζουν σημαντικές διαφορές. Ειδικά ως προς το ηγετικό προφίλ, καθότι ο Σρέντερ επέδειξε ικανότητες χειρισμών. Το ίδιο ισχύει και για την ηγετική ομάδα των Πρασίνων, η οποία διαφέρει πολύ εκείνης υπό τον Γιόσκα Φίσερ. Ιδίως ως προς τη συνοχή σε υψηλό επίπεδο. Οι σκληροί ανταγωνισμοί για την ανάληψη κυβερνητικών αξιωμάτων διέλυσαν όλες τις ψευδαισθήσεις.

Παρά τις γνωστές διαφορές ανάμεσά τους, οι Νεοφιλελεύθεροι του Λίντνερ και οι Πράσινοι όλων των αποχρώσεων πέτυχαν να συνευρίσκονται ήδη υπό τον σοσιαλδημοκράτη Σολτς. Οι συμβιβασμοί στο πρόγραμμα διευκόλυναν ασφαλώς τον σχηματισμό μιας «κυβέρνησης των φαναριών». Ποια θα είναι όμως η διάρκειά της, θα κριθεί πρώτιστα από το αν θα μπορέσει να λειτουργήσει ως ομάδα ένα τόσο ετερόκλητο σχήμα κυβερνητικών στελεχών.

 * δημοσιογράφος

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η «σοσιαλδημοκρατία» στη Γερμανία
Για άλλη μια φορά «το χέρι του θεού» παρενέβη στη Γερμανία και καθόρισε τις πολιτικές εξελίξεις αναδεικνύοντας τους Σοσιαλδημοκράτες (SPD) στην Καγκελαρία.
Η «σοσιαλδημοκρατία» στη Γερμανία
ΑΠΟΨΕΙΣ
Δεξιά του Σόιμπλε…
Ο Λίντνερ φέρεται αποφασισμένος να διεκδικήσει το υπουργείο Οικονομικών και από τον Σολτς και από τον Λάσετ.
Δεξιά του Σόιμπλε…
ΑΠΟΨΕΙΣ
Δυνάμει καγκελάριος ένας (πρώην) «ξεγραμμένος»
Ο σοσιαλδημοκράτης υπουργός Οικονομικών θεωρούνταν ακόμα και μέσα στο κόμμα του (SPD) ο «από χέρι» ήδη χαμένος. Είχε έρθει άλλωστε τρίτος στη διαδικασία εκλογής προέδρου του κόμματος.
Δυνάμει καγκελάριος ένας (πρώην) «ξεγραμμένος»
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο Γερμανός καλλιτέχνης George Grosz (1893-1959)
Εξαιρετικά γνωστός για τις προσπάθειές του, μαζί με άλλους καλλιτέχνες, να αφυπνίσει τους Γερμανούς για τους μεγάλους, τραγικούς κινδύνους που θα επέφερε η άνοδος του Χίτλερ και της συμμορίας του στην εξουσία.
Ο Γερμανός καλλιτέχνης George Grosz (1893-1959)
ΑΠΟΨΕΙΣ
Πρωτοβουλία κινήσεων
Το ερώτημα που τίθεται είναι αν οι μέχρι τότε ενδεχόμενες μεγάλες ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες του Μακρόν θα είναι πολιτικό μειονέκτημα ή πλεονέκτημα στο εσωτερικό μέτωπο.
Πρωτοβουλία κινήσεων
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ισοσκελές τρίγωνο;
Η επίσκεψη Σολτς στη Ρώμη σε κάθε περίπτωση πιστοποιεί ότι ο νέος καγκελάριος δεν περιχαρακώνεται στην ευρωπαϊκή ακινησία και στο βήμα σημειωτόν στο οποίο μας είχε συνηθίσει η Μέρκελ.
Ισοσκελές τρίγωνο;

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας