• Αθήνα
    Αραιές νεφώσεις
    14°C 13.2°C / 15.1°C
    0 BF
    64%
  • Θεσσαλονίκη
    Σποραδικές νεφώσεις
    5°C 3.2°C / 6.4°C
    4 BF
    59%
  • Πάτρα
    Ελαφρές νεφώσεις
    14°C 12.0°C / 15.0°C
    3 BF
    75%
  • Ιωάννινα
    Αυξημένες νεφώσεις
    6°C 5.9°C / 7.0°C
    1 BF
    93%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αυξημένες νεφώσεις
    3°C 2.9°C / 2.9°C
    4 BF
    87%
  • Βέροια
    Αυξημένες νεφώσεις
    4°C 2.0°C / 5.7°C
    2 BF
    82%
  • Κοζάνη
    Ήπιες χιονοπτώσεις
    -1°C -1.6°C / 0.7°C
    4 BF
    74%
  • Αγρίνιο
    Αραιές νεφώσεις
    12°C 10.2°C / 14.6°C
    2 BF
    85%
  • Ηράκλειο
    Αραιές νεφώσεις
    13°C 11.5°C / 14.2°C
    3 BF
    72%
  • Μυτιλήνη
    Αραιές νεφώσεις
    14°C 11.9°C / 13.9°C
    3 BF
    72%
  • Ερμούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    15°C 14.1°C / 15.7°C
    6 BF
    72%
  • Σκόπελος
    Αυξημένες νεφώσεις
    8°C 8.5°C / 12.6°C
    6 BF
    71%
  • Κεφαλονιά
    Σποραδικές νεφώσεις
    15°C 13.9°C / 14.9°C
    4 BF
    77%
  • Λάρισα
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    9°C 8.8°C / 13.5°C
    2 BF
    66%
  • Λαμία
    Αραιές νεφώσεις
    12°C 10.0°C / 13.5°C
    1 BF
    75%
  • Ρόδος
    Σποραδικές νεφώσεις
    15°C 12.8°C / 14.8°C
    2 BF
    65%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    15°C 13.0°C / 16.0°C
    2 BF
    47%
  • Καβάλα
    Αραιές νεφώσεις
    6°C 6.3°C / 6.6°C
    1 BF
    64%
  • Κατερίνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    5°C 2.6°C / 6.5°C
    3 BF
    64%
  • Καστοριά
    Ήπιες χιονοπτώσεις
    -1°C -1.2°C / -1.2°C
    3 BF
    85%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Αντανακλάσεις

  • A-
  • A+

Το φαντασιακό, όπως ακριβώς και το περιβάλλον, μολύνεται από μια υπερβολική παραγωγή, και δεν υπάρχει ικανό φίλτρο να το καθαρίσει. Κάποτε αυτό το φίλτρο ήταν ο πολιτισμός που μαζί με το προσωπικό ταλέντο και έχοντας στη διάθεσή του μια σκάλα αξιών έκανε μια επιλογή ανάμεσα στις πληροφορίες και τις παραστάσεις που αποδεχόταν κι εκείνες που απέρριπτε. Σήμερα όμως, ενώ η μάζα των πληροφοριών και των παραστάσεων αυξήθηκε υπέρμετρα, το φίλτρο βούλωσε επικίνδυνα. Από αυτό το σημείο η έξαρση της γνώσης που παράγει τη μη γνώση ή μια αδιάφορη γνώση είναι εκείνη η χιονοστιβάδα εικόνων που δημιουργεί το κενό της φαντασίας, εκείνος ο πληθωρισμός από λέξεις που παράγουν την υποτίμηση της κάθε λέξης.

Ο τρόπος που παρουσιάζονται οι απόψεις γύρω από την πολιτική, τη λογοτεχνία, την τέχνη ή οποιοδήποτε άλλο πεδίο γνώσης έγινε εξαιρετικά επιτηδευμένος, ξεθωριασμένος, σύνθετος. Δεν υπάρχει χρονογράφος που δεν ξέρει να εκπλήσσει με τις λεκτικές και ιδεολογικές ακροβασίες, με ένα ζεύγος καλά τοποθετημένων επιθέτων, με καλή δόση ειρωνείας στο σωστό σημείο, την υπολογισμένη απόσταση, το εντυπωσιακό κλείσιμο. Κι όμως, μετά την ευχαρίστηση της ανάγνωσης, εκείνο που μένει από αυτά που μόλις διαβάσαμε γρήγορα εξαφανίζεται, εξαερώνεται, φαίνεται να μην αφήνει ίχνη πίσω του, εκτός από μια εκδήλωση δεξιοτεχνίας. Και γιατί όλα αυτά;

Πιστεύω ότι η απογοήτευση προέρχεται από αυτή την ακραία διαθεσιμότητα μιας κουλτούρας που εννοείται ως πολιτισμική νομιμοποίηση των πάντων, σε όρους αισθητικούς, ιδεολογικούς, φιλοσοφικούς κ.λπ. Βρισκόμαστε όλοι σε μια αντανάκλαση, ζούμε τον πολιτισμό της αντανάκλασης. Ακόμη και οι λέξεις μας δέχονται αυτή τη συνέπεια της αντανάκλασης. Αντανακλούν τον Μαρξ και αντανακλούν τον Φρόιντ λέξεις όπως προσπάθεια, αλλοτρίωση, αποξένωση∙ και μετά κενό, τίποτε, παραλογισμός. Η διόγκωση του κοινωνικού και του υποκειμενικού τις έκαναν ύποπτες. Αλλά μετά το μισό του 20ού αιώνα, με την έλευση των ανθρωπολογικών και κοινωνικών επιστημών και τον υπέρμετρο πολλαπλασιασμό των δυνατών προσεγγίσεων της πραγματικότητας, εγκαθιδρύεται μια δύναμη πολύπλοκη, απρόσιτη και φυγόκεντρη, και λέξεις όπως έλλειψη, επιθυμία κ.λπ. αποκτούν πολλές αμυχές και λόγιους υπαινιγμούς. Και όταν η γλώσσα των Μέσων κατακτά αυτόν τον ερμηνευτικό πλουραλισμό υποβαθμίζοντάς τον, η αντανάκλαση γίνεται σύγχυση, γίνεται ένα διαρκές κουτσομπολιό που πάντα ανανεώνεται γύρω από τις λέξεις του συρμού. Υστερα, και όχι τυχαία, τα ίδια χρόνια γιγαντώνεται η τηλεόραση…

* ομότιμος καθηγητής ΑΠΘ

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΠΟΨΕΙΣ
Γλώσσα, επιβολή και αμφισβήτηση
Κάθε φορά που η οικονομικοπολιτική ή και μιντιακή εξουσία αλλάζει ή τροποποιεί τις έννοιες των λέξεων με σκοπό την αποσιώπηση ή απόκρυψη περιεχομένων με αντιλαϊκό περιεχόμενο, εκδηλώνεται μία (αντ)απάντηση σε...
Γλώσσα, επιβολή και αμφισβήτηση
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η μάχη των συμβολισμών της λαϊκής γλώσσας
Στα χρόνια της ευμάρειας για την ελληνική κοινωνία, η γλώσσα υπηρετούσε την αποκαλούμενη στάση εικονικής ευμένειας και υψηλής απατηλής οικειότητας, στα χρόνια της οικονομικής υστέρησης η ίδια γλώσσα...
Η μάχη των συμβολισμών της λαϊκής γλώσσας
ΑΠΟΨΕΙΣ
Γνωρίζουμε πώς και τι γνωρίζουμε;
Πράγματι, σηκώθηκε τεράστιος κουρνιαχτός για την «post–truth», την οποία το Λεξικό της Οξφόρδης ανήγαγε σε «λέξη του έτους 2016», όταν μάλιστα το «Brexit» και ο Trump επικράτησαν στην αγγλική και αμερικανική...
Γνωρίζουμε πώς και τι γνωρίζουμε;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Διαχρονικές αρχές δημοσιογραφίας
Ο κάθε πολίτης, κι όχι μόνο οι δημοσιογράφοι, που χειρίζεται πένα πρέπει να αποκαλεί κάποιους «κυρίους» με το πραγματικό τους όνομα· «ασυνειδήτους, κλέπτας, ληστάς και κακούργους». Ενέχει βέβαια ο κίνδυνος να...
Διαχρονικές αρχές δημοσιογραφίας
ΑΠΟΨΕΙΣ
Κρεμάλες για ορφανά
Με την ανοχή/παρότρυνση του προσωπικού ενός ιδρύματος, ορφανά ανήλικα από 7 έως 11 ετών λάμβαναν μέρος σε ερωτικές περιπτύξεις μεταξύ τους, ενώ υφίσταντο τιμωρίες μεσαιωνικού τύπου.
Κρεμάλες για ορφανά
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο γιαλός είναι στραβός, ας τον ισιώσουμε
Η κατάσταση έχει περάσει πέρα από την ελπίδα ενός περιορισμού του προβλήματος και μιας μερικής αντιμετώπισης και διαφαίνεται η ανάγκη για συνολική ρήξη.
Ο γιαλός είναι στραβός, ας τον ισιώσουμε

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας