• Αθήνα
    Σποραδικές νεφώσεις
    15°C 13.9°C / 16.3°C
    2 BF
    60%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    7°C 5.5°C / 10.0°C
    3 BF
    55%
  • Πάτρα
    Σποραδικές νεφώσεις
    15°C 12.9°C / 15.0°C
    3 BF
    73%
  • Ιωάννινα
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    8°C 7.9°C / 8.6°C
    1 BF
    81%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    4°C 3.9°C / 5.7°C
    4 BF
    93%
  • Βέροια
    Αραιές νεφώσεις
    7°C 4.2°C / 7.9°C
    2 BF
    53%
  • Κοζάνη
    Αραιές νεφώσεις
    2°C 1.4°C / 4.0°C
    5 BF
    64%
  • Αγρίνιο
    Αραιές νεφώσεις
    11°C 9.6°C / 14.6°C
    3 BF
    78%
  • Ηράκλειο
    Αραιές νεφώσεις
    15°C 13.3°C / 16.4°C
    4 BF
    66%
  • Μυτιλήνη
    Αραιές νεφώσεις
    15°C 9.9°C / 14.9°C
    3 BF
    67%
  • Ερμούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    15°C 14.4°C / 16.8°C
    5 BF
    67%
  • Σκόπελος
    Ελαφρές νεφώσεις
    13°C 13.5°C / 15.6°C
    4 BF
    69%
  • Κεφαλονιά
    Σποραδικές νεφώσεις
    15°C 14.9°C / 14.9°C
    4 BF
    67%
  • Λάρισα
    Αραιές νεφώσεις
    13°C 12.9°C / 16.5°C
    0 BF
    57%
  • Λαμία
    Σποραδικές νεφώσεις
    13°C 9.4°C / 16.5°C
    2 BF
    71%
  • Ρόδος
    Σποραδικές νεφώσεις
    15°C 12.8°C / 15.8°C
    3 BF
    64%
  • Χαλκίδα
    Σποραδικές νεφώσεις
    16°C 14.1°C / 16.5°C
    4 BF
    45%
  • Καβάλα
    Αραιές νεφώσεις
    7°C 7.1°C / 11.0°C
    1 BF
    58%
  • Κατερίνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    8°C 3.7°C / 10.1°C
    4 BF
    64%
  • Καστοριά
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    2°C 1.8°C / 1.8°C
    3 BF
    78%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Οι βιβλιοθήκες και η δημόσια σφαίρα

  • A-
  • A+

Πρόσφατα, βιβλιοθηκονόμοι έκαναν έρανο online για να βοηθήσουν άνεργο συνάδελφο να πληρώσει ιδιωτική κλινική στην Αθήνα ώστε να μπορέσει να πάρει το παιδί του, το οποίο είχε μεν αποθεραπευτεί αλλά η κλινική δεν του έδινε εξιτήριο εάν πρώτα δεν αποπληρώνονταν τα έξοδα νοσηλείας• μία μόνο από τις πολλές προσωπικές ιστορίες των επιπτώσεων της καλπάζουσας ανεργίας στον κλάδο των βιβλιοθηκονόμων. Ταυτόχρονα, οι ελληνικές βιβλιοθήκες, που θα έπρεπε να είχαν ηγετικό ρόλο στην κατάρτιση προγραμμάτων για την ασφαλέστερη χρήση του διαδικτύου και των μέσων πληροφόρησης και δικτύωσης, είναι στελεχωμένες σε μεγάλο βαθμό από ειδικότητες που δεν απαιτούν την αναγκαία επιστημονική κατάρτιση στην επιστήμη της πληροφόρησης και της βιβλιοθηκονομίας.

Στο παραπάνω πλαίσιο, προστέθηκε και η τελευταία απόφαση του υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων (Αρ. Πρωτοκόλλου 82954/Γ4, 09-07-2021) με την οποία ανακοινώθηκε η απόσπαση 81 εκπαιδευτικών στην Εθνική Βιβλιοθήκη και άλλων 84 στις Δημόσιες Βιβλιοθήκες. Με σειρά τέτοιων αποφάσεων το υπουργείο Παιδείας παραδοσιακά δείχνει να αντιμετωπίζει τη ναυαρχίδα των βιβλιοθηκών, την Εθνική Βιβλιοθήκη, καθώς και τις άλλες δημόσιες βιβλιοθήκες, ως αποθήκες βιβλίων και διαχειριστές επιδοτούμενων εκδοτικών προγραμμάτων – θαυμάσια εικόνα που παραπέμπει στη δεκαετία του 1980.

Αν μη τι άλλο, το ελληνικό κράτος δείχνει να αγνοεί ότι σύμφωνα με τους στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών –απόφαση της Γενικής Συνέλευσης της 25ης Σεπτεμβρίου 2015, επικυρωμένης από 193 κράτη-μέλη– πρέπει να κατοχυρωθούν η ανοιχτή πρόσβαση στην πληροφορία που διαχέεται πλέον μέσω διαδικτύου, η ενίσχυση στην κατάρτιση της αξιολόγησης της πληροφορίας και η εφαρμογή του κανόνα του πλουραλισμού στην πληροφόρηση. Οι βιβλιοθηκονόμοι επενδύουν το ελάχιστο τέσσερα χρόνια από τη ζωή τους για να εξετάσουν με επιστημονικά κριτήρια τι σημαίνει αξιολόγηση της πληροφορίας, είτε στο διαδίκτυο είτε σε σύγγραμμα. Στο παρόν άρθρο δεν επεκτείνομαι στον τομέα της Ανοιχτής Επιστήμης, όπου οι βιβλιοθήκες δρουν ως βασικές υποδομές, ούτε στη Διακήρυξη για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα και το δικαίωμα στην επιστημονική πληροφορία.

Με ποιον τρόπο αυτές οι μακροχρόνιες επιλογές του υπουργείου, του οργάνου επιτήρησης της εξέλιξης των βιβλιοθηκών το οποίο χαράσσει πολιτική, συνεισφέρουν στην προσαρμογή των βιβλιοθηκών στον 21ο αιώνα; Πώς βοηθούν την ηγέτιδα των βιβλιοθηκών, την Εθνική Βιβλιοθήκη, να αντιμετωπίσει τις σύγχρονες τεχνολογικές προκλήσεις, χωρίς βιβλιοθηκονόμους; Γιατί ζητάμε από εκπαιδευτικούς να αντεπεξέλθουν στην ανάγκη δημιουργίας διασυνδεδεμένων δεδομένων (linked data) για τις διαδικτυακές πηγές πληροφόρησης στον σημασιολογικό ιστό;

Πώς τους ζητάμε να αναλύσουν τα πολλαπλά σετ δεδομένων που συλλέγουν και δημοσιεύουν διαδικτυακά οι διάφοροι φορείς; Γιατί ζητάμε από εκπαιδευτικούς να αντεπεξέλθουν στην ανάγκη ελέγχου και επιτήρησης των προηγμένων μοντέλων που χρησιμοποιούν οι διαδικτυακές μηχανές αναζήτησης για να προωθήσουν προϊόντα και όχι την έγκυρη (επιστημονική) πληροφορία; Πώς θα εκπονήσουν εξειδικευμένα προγράμματα κατάρτισης στην αξιολόγηση των πηγών πληροφόρησης από τις οποίες καθημερινά απορρέουν σμήνη παραπληροφόρησης; Τώρα που η παραμικρή δημοσίευση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης αποκρύπτει το βασικό της αίτιο, το οποίο είναι το κέρδος (είτε χρηματικό, είτε ηθικό, είτε προσωπικό ή εταιρικό), είναι επιβεβλημένη η δημιουργία προγραμμάτων ενάντια στον νέο «αναλφαβητισμό» των διαδικτυακών μέσων. Και τούτος είναι μονάχα ένας από τους ρόλους των σύγχρονων βιβλιοθηκών και τον υλοποιούν τόσο οι σχολικές (Δημοτικό, Γυμνάσιο, Λύκειο) όσο και οι πανεπιστημιακές και οι δημόσιες βιβλιοθήκες.

Το ελληνικό κράτος οφείλει να επιτρέψει στους βιβλιοθηκονόμους να βάλουν την πινελιά τους στο πρωτοσέλιδο που είναι η σύγχρονη ιστορία της Ελλάδας, η οποία γράφεται κάθε λεπτό. Ειδάλλως, ας είναι έτοιμο η ιστορία αυτή να γραφτεί στο διαδίκτυο εν μέρει από τυχαίες διασυνδέσεις μηχανών αναζήτησης και αναξιόπιστων πηγών φτιαγμένων εφήμερα, με στόχο την αποκομιδή κέρδους ή γοήτρου. Να αποδεχτεί ότι η τοξικότητα των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και η σχετιζόμενη μονομέρεια της πληροφόρησης θα διαχέονται, χωρίς κανένα φίλτρο, στη δημόσια σφαίρα όλο και πιο έντονα. Και τέλος, ας είμαστε έτοιμοι οι νέες και νέοι να μην κάνουν ποτέ «κλικ» στη δεύτερη σελίδα των αποτελεσμάτων μιας αναζήτησης στο Google, να προσλαμβάνουν άκριτα τις δημοσιεύσεις σε Instagram, Snapchat, TikTok κ.ο.κ., ενώ οι εταιρείες που διαχειρίζονται αυτά τα μέσα θα κρύβουν ατέχνως τις τρομακτικές έρευνες για τη σχέση ανάμεσα στη χρήση αυτών των μέσων και τη ραγδαία αύξηση αυτοκτονιών σε νέα κορίτσια.

Υπάρχει λύση. Αμεση πρόσληψη βιβλιοθηκονόμων στις σχολικές, δημόσιες, πανεπιστημιακές βιβλιοθήκες και στην Εθνική Βιβλιοθήκη, ώστε να λειτουργήσουν απερίσπαστα, και επανεκπαίδευση όσων ήδη, χωρίς επιστημονική κατάρτιση, επιτελούν ρόλο σε βιβλιοθήκες. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διαθέτει κεφάλαια και η Ελλάδα λαμπρότατους επιστήμονες.

* διευθυντής της Βιβλιοθήκης του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, Νέα Υόρκη, ΗΠΑ, προέδρου της Επιτροπής Βιβλιοθηκών του ΟΗΕ ανά τον κόσμο 

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΠΟΨΕΙΣ
Γλώσσα και ιδεολογία στα σχολικά βιβλία: Μερικά σχόλια
Η ερμηνεία που δίνω στον τρόπο με τον οποίο συμφραστικοποιείται η ελληνική γλώσσα στα συγκεκριμένα σχολικά βιβλία είναι ότι αποτελεί έκφραση ενός λόγου προσκολλημένου στο έθνος-κράτος, το οποίο θεωρείται ότι...
Γλώσσα και ιδεολογία στα σχολικά βιβλία: Μερικά σχόλια
ΑΠΟΨΕΙΣ
Αναγνώσματα και λαϊκές βιβλιοθήκες
Στην Ελλάδα, τα λαϊκά πανηγύρια αποτελούσαν έναν προθάλαμο για φτηνά παιχνίδια, βιβλία, εικονίσματα και άλλα φτηνά είδη, μια που η πελατεία των πανηγυριών δεν είχε παρά μόνο περιορισμένες οικονομικές...
Αναγνώσματα και λαϊκές βιβλιοθήκες
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ανάπτυξη χωρίς βιβλιοθήκες;
Η βιβλιοθήκη δεν είναι αποθήκη βιβλίων. Είναι προπαντός σχέση ανάμεσα στα βιβλία και τους αναγνώστες. Σχέση που διαμεσολαβείται από βιβλιοθηκονόμους που προσανατολίζουν και τους μαθητές και τους χρήστες στους...
Ανάπτυξη χωρίς βιβλιοθήκες;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Κυριάκος Ντελόπουλος (1933-2020)
Ο Κυριάκος Ντελόπουλος, που πέθανε στα 87 του χρόνια, δεν ήταν απλώς ένας αγαπητός και βραβευμένος συγγραφέας, αλλά ένας άνθρωπος με πολύτιμη προσφορά στα γράμματα, στο βιβλίο και στις βιβλιοθήκες.
Κυριάκος Ντελόπουλος (1933-2020)
ΑΠΟΨΕΙΣ
Μια επική μπαρούφα του υπουργείου Παιδείας
Eπειτα από άπειρες εξαγγελίες των χρόνων διακυβέρνησης της πρώτης και δεύτερης φοράς Αριστεράς, τελικά παραδίδουμε στην πολύπαθη σχολική κοινότητα ένα κακογραμμένο θεσμικό και οργανωτικό πλαίσιο με πολλές...
Μια επική μπαρούφα του υπουργείου Παιδείας
ΑΠΟΨΕΙΣ
Στο ντιβάνι με τα βιβλία
Η νηφάλια δραστικότητα της προσωπικής μας τοποθέτησης απέναντι σε όσα μας δένουν με τους άλλους -και όχι η πολωτική αγκύλωση σε όσα μας διαχωρίζουν- μπορούν ως αντιστάθμισμα να επαυξήσουν τις αντιστάσεις μας...
Στο ντιβάνι με τα βιβλία

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας