• Αθήνα
    Αραιές νεφώσεις
    8°C 6.1°C / 10.2°C
    2 BF
    70%
  • Θεσσαλονίκη
    Αραιές νεφώσεις
    6°C 4.2°C / 6.6°C
    2 BF
    54%
  • Πάτρα
    Αυξημένες νεφώσεις
    8°C 7.1°C / 9.3°C
    4 BF
    73%
  • Ιωάννινα
    Αραιές νεφώσεις
    5°C 4.9°C / 4.9°C
    3 BF
    56%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αραιές νεφώσεις
    4°C 3.5°C / 3.9°C
    2 BF
    75%
  • Βέροια
    Αυξημένες νεφώσεις
    6°C 3.6°C / 6.0°C
    1 BF
    68%
  • Κοζάνη
    Ήπιες χιονοπτώσεις
    0°C -0.6°C / 2.4°C
    3 BF
    80%
  • Αγρίνιο
    Αυξημένες νεφώσεις
    6°C 4.6°C / 8.6°C
    2 BF
    70%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    12°C 8.1°C / 13.0°C
    3 BF
    65%
  • Μυτιλήνη
    Αραιές νεφώσεις
    8°C 4.9°C / 7.9°C
    3 BF
    71%
  • Ερμούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    11°C 8.3°C / 12.4°C
    3 BF
    66%
  • Σκόπελος
    Αυξημένες νεφώσεις
    6°C 5.7°C / 6.6°C
    4 BF
    61%
  • Κεφαλονιά
    Αραιές νεφώσεις
    10°C 9.9°C / 9.9°C
    3 BF
    81%
  • Λάρισα
    Αυξημένες νεφώσεις
    4°C 2.9°C / 5.5°C
    4 BF
    65%
  • Λαμία
    Αυξημένες νεφώσεις
    4°C 3.4°C / 5.5°C
    1 BF
    94%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    8°C 2.8°C / 7.8°C
    1 BF
    57%
  • Χαλκίδα
    Αυξημένες νεφώσεις
    8°C 6.0°C / 10.3°C
    2 BF
    73%
  • Καβάλα
    Αραιές νεφώσεις
    4°C 2.3°C / 6.0°C
    2 BF
    79%
  • Κατερίνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    6°C 4.3°C / 6.7°C
    1 BF
    61%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    0°C -0.2°C / -0.2°C
    2 BF
    69%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ενεργειακή μετάβαση: ακόμα μια χαμένη (ευρωπαϊκή) ευκαιρία

  • A-
  • A+

Αν κρίνει κανείς από τα -μέτρια- αποτελέσματα της Συνόδου της Γλασκόβης για την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής, οι μεγάλοι και ισχυροί του πλανήτη δεν έχουν πεισθεί για τον επείγοντα χαρακτήρα της κλιματικής κρίσης, παρά τις προειδοποιήσεις των κλιματολόγων, τις διαμαρτυρίες των περιβαλλοντικών οργανώσεων και -το σημαντικότερο- τις ορατές επιπτώσεις που ήδη αντιμετωπίζει η ανθρωπότητα, με τη μορφή καταστροφικών φυσικών φαινομένων -και όχι μόνο. Ισως οι ηγέτες μας γνωρίζουν κάτι που εμείς οι κοινοί θνητοί αγνοούμε. Ισως έχουν (μυστικά) δεδομένα ότι η κλιματική αλλαγή είναι μια μεγάλη απάτη ή ότι, τέλος πάντων, δεν είναι σοβαρό πρόβλημα, όπως εξάλλου υποστηρίζουν οι αρνητές της.

Το πιθανότερο, βέβαια, είναι ότι κανείς -ιδίως ο βιομηχανοποιημένος κόσμος που δεν περιορίζεται στη «Δύση», αφού σε αυτόν την πρώτη θέση κατέχει πλέον η Κίνα- δεν έχει διάθεση να βάλει τα δικά του οικονομικά συμφέροντα σε δεύτερη μοίρα, προτάσσοντας το κλίμα και το περιβάλλον. Συνηθισμένα πράγματα δηλαδή, με μια διαφορά: η σχετική συζήτηση λαμβάνει χώρα στο πλαίσιο μιας κοσμοϊστορικής ενεργειακής και βιομηχανικής αλλαγής παραδείγματος, τουλάχιστον ίσης βαρύτητας με την πρώτη Βιομηχανική Επανάσταση. H μετάβαση από την εποχή των ορυκτών καυσίμων στην εποχή των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και του υδρογόνου συμπίπτει με την ψηφιοποίηση του πλανήτη και την Τέταρτη Βιομηχανική Επανάσταση.

Το ευρυζωνικό διαδίκτυο, οι δορυφόροι και τα ηλεκτροκίνητα οχήματα θα είναι για τον 21ο αιώνα ό,τι ήταν τα ατμόπλοια, ο σιδηρόδρομος και ο τηλέγραφος για τον 19ο. Κι εδώ εντοπίζεται μια υποκρισία των μεγάλων οικονομικών δυνάμεων της υφηλίου: η «πράσινη» μετάβαση χαιρετίζεται ως το αντίδοτο στην κλιματική αλλαγή. Ωστόσο, πολύ σημαντικότεροι παράγοντες που επηρεάζουν τις αποφάσεις είναι ο αδυσώπητος ανταγωνισμός για το ποια χώρα ή συνασπισμός θα κρατά τα πρωτεία στη νέα ενεργειακή και (μετα)βιομηχανική εποχή που ανατέλλει και η απεξάρτηση των εισαγωγέων υδρογονανθράκων (όπως η Ε.Ε.) από τους εξαγωγείς (όπως η Ρωσία) που μάλιστα, αρκετά συχνά, είναι γεωπολιτικοί ανταγωνιστές ή αντίπαλοι, με ό,τι αυτό συνεπάγεται.

Ως εδώ καλά, θα έλεγε κανείς. Στο κάτω κάτω, λίγο ενδιαφέρουν τα αληθινά κίνητρα των παγκόσμιων οικονομικών γιγάντων για να στραφούν στην «πράσινη» οικονομία, εφόσον το αποτέλεσμα θα είναι το ίδιο: η μείωση και, τελικά, η κατάργηση της εξάρτησης από τον άνθρακα. Τα προβλήματα αρχίζουν, όταν η στόχευση της πρωτοκαθεδρίας στο νέο ενεργειακό και βιομηχανικό μοντέλο δεν συμβαδίζει με το επίπεδο τεχνολογικής εξέλιξης, ούτε -πολύ περισσότερο- με την προθυμία να μπει το χέρι βαθιά στην τσέπη.

Εν προκειμένω, οι νέες τεχνολογίες που χρειάζεται να ωριμάσουν συμβαδίζουν με τεράστιες αλλαγές στις μεθόδους παραγωγής, αποθήκευσης και μεταφοράς ενέργειας, αλλά και αναβάθμιση των σχετικών υποδομών. Για οικονομίες μεγεθών όπως της Ε.Ε., αυτό μεταφράζεται σε εκατοντάδες δισεκατομμύρια σε επενδύσεις που, παρά τη σχετική νεοφιλελεύθερη μυθολογία, δεν πρόκειται να προέλθουν από τον ιδιωτικό τομέα. Ειδικά στην Ευρώπη, το μέγεθος του εγχειρήματος είναι τέτοιο, ώστε καμία χώρα μόνη της δεν μπορεί να αντεπεξέλθει ικανοποιητικά και έγκαιρα -και αυτό δεν αφορά μόνο στα κράτη-μέλη της Ε.Ε., αφού τα διευρωπαϊκά ενεργειακά δίκτυα καλύπτουν και χώρες όπως η Νορβηγία και το Ηνωμένο Βασίλειο, μελλοντικά ενδεχομένως και η Ισλανδία με το πλούσιο γεωθερμικό δυναμικό. Τελικά, το κάπως πεζό αλλά αναπόδραστο ερώτημα είναι: ποιος θα πληρώσει για όλα αυτά;

Ατυχώς, κατά τα φαινόμενα, η απάντηση που δίνουν οι Ευρωπαίοι είναι «κάποιος άλλος». Η ενεργειακή κρίση που προκάλεσε η απότομη εκτίναξη των τιμών του φυσικού αερίου, από το οποίο θα συνεχίσει να εξαρτάται ενεργειακά η Ευρώπη στο ορατό μέλλον (πράγμα που καθιστά τον ορισμό του ως «μεταβατικού καυσίμου» αρκετά προβληματικό) δεν θα είναι και τόσο «πρόσκαιρη», ενώ ανέδειξε ακόμα ένα πεδίο διαίρεσης και αντιπαράθεσης μεταξύ των κρατών - μελών της Ε.Ε. Χοντρικά, υπάρχει κι εδώ η οριζόντια τομή σε «Βορρά και Νότο», με τις χώρες του πρώτου να μη συμφωνούν με την πρόταση για συντονισμένη ευρωπαϊκή δράση, με στόχο να μειωθούν οι υψηλές τιμές της ενέργειας, αντιπροτείνοντας τη «στοχευμένη παροχή βοήθειας για περιορισμένο διάστημα από τις εθνικές κυβερνήσεις σε ιδιαίτερα ευάλωτους καταναλωτές». Δηλαδή, κάθε χώρα μόνη της και καλή τύχη. Ωστόσο, τρεις και πλέον δεκαετίες νεοφιλελεύθερης διάλυσης έχουν αφαιρέσει από σχεδόν όλα τα ευρωπαϊκά κράτη τα εργαλεία που απαιτούνται για κάτι τέτοιο. Χωρίς κοινή δράση και κοινή χρηματοδότηση -μέσω περαιτέρω ενίσχυσης των σχετικών εργαλείων του Ταμείου Ανάκαμψης-, το όραμα μιας Ευρώπης απεξαρτημένης από τον άνθρακα θα μείνει όραμα. Ηδη, το φάσμα της ενεργειακής φτώχειας αναγκάζει πολλές χώρες να επιστρέψουν στον… λιγνίτη. Ετσι, μια ακόμα αποτυχία της Ε.Ε. να δώσει περιεχόμενο στις υψηλές της φιλοδοξίες βλάπτει και τους Ευρωπαίους καταναλωτές ενέργειας και, σε τελική ανάλυση, το περιβάλλον.

*Δκηγόρος, κάτοχος LLM από το London School of Economics και διδάκτωρ Νομικής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΠΟΨΕΙΣ
«Φύτεμα» ανεμογεννητριών χωρίς κανένα κριτήριο!
Οι µετρήσεις της ταχύτητας του ανέµου είναι οι πλέον κρίσιµες για την αξιολόγηση του αιολικού πόρου, τον προσδιορισµό της απόδοσης και την πρόβλεψη της ετήσιας παραγωγής ενέργειας.
«Φύτεμα» ανεμογεννητριών χωρίς κανένα κριτήριο!
ΑΠΟΨΕΙΣ
Είναι η πυρηνική ενέργεια η λύση για το φαινόμενο του θερμοκηπίου ή μήπως η λύση για την πυρηνική βιομηχανία;
‘Ετσι η Γαλλία, με την υποστήριξη Ελλάδας, Τσεχίας και Ισπανίας, προτείνει στην ΕΕ επενδύσεις σε «κάθε μορφή ενέργειας» που δεν εκπέμπει άνθρακα, συμπεριλαμβανομένης της πυρηνικής, ως μέσο αντιμετώπισης της...
Είναι η πυρηνική ενέργεια η λύση για το φαινόμενο του θερμοκηπίου ή μήπως η λύση για την πυρηνική βιομηχανία;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Κεφαλονιά: ιστορία, καταστροφές και ανεμογεννήτριες
Οι εγκαταστάσεις ανεμογεννητριών στις κορφές των βουνών, πάνω από τις πόλεις και τα χωριά, χωρίς καθόλου μέριμνα για το περιβάλλον είναι καταστροφικές. Η κορυφή της Αγίας Δυνατής έχει μεταβληθεί σε τεράστια...
Κεφαλονιά: ιστορία, καταστροφές και ανεμογεννήτριες
ΑΠΟΨΕΙΣ
Προστατευόμενες Περιοχές και Φορείς Διαχείρισης
Δημοσιεύτηκε ο νόμος (4685/20) για τον εκσυγχρονισμό της περιβαλλοντικής νομοθεσίας. Ωστόσο, φαίνεται ότι ο όρος «εκσυγχρονισμός» έχει χάσει το νόημά του όπως εξάλλου και ο ταλαιπωρημένος όρος «μεταρρύθμιση».
Προστατευόμενες Περιοχές και Φορείς Διαχείρισης
ΑΠΟΨΕΙΣ
Εθνικό σχέδιο εισαγόμενων καυσίμων
Η πλήρης απολιγνιτοποίηση δεν επιλέγεται χάριν του περιβάλλοντος αλλά του φυσικού αερίου, που καλείται να καλύψει και τις βέβαιες καθυστερήσεις στη διείσδυση των ΑΠΕ τα επόμενα χρόνια. Είναι απόλυτα ρεαλιστική...
Εθνικό σχέδιο εισαγόμενων καυσίμων

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας