• Αθήνα
    Αραιές νεφώσεις
    3°C 1.2°C / 5.1°C
    2 BF
    67%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    2°C 0.3°C / 4.7°C
    1 BF
    36%
  • Πάτρα
    Ελαφρές νεφώσεις
    6°C 5.9°C / 8.4°C
    3 BF
    37%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    3°C 2.9°C / 2.9°C
    2 BF
    23%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αίθριος καιρός
    2°C 1.9°C / 3.0°C
    3 BF
    41%
  • Βέροια
    Ελαφρές νεφώσεις
    3°C -0.3°C / 4.0°C
    1 BF
    32%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    -2°C -2.6°C / 0.1°C
    4 BF
    31%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    4°C 3.5°C / 6.6°C
    2 BF
    20%
  • Ηράκλειο
    Αραιές νεφώσεις
    8°C 6.6°C / 8.6°C
    5 BF
    61%
  • Μυτιλήνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    4°C 3.9°C / 3.9°C
    4 BF
    70%
  • Ερμούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    6°C 6.1°C / 6.9°C
    6 BF
    65%
  • Σκόπελος
    Σποραδικές νεφώσεις
    4°C 3.6°C / 3.7°C
    3 BF
    65%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    7°C 6.9°C / 6.9°C
    3 BF
    42%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    3°C 1.5°C / 2.9°C
    2 BF
    25%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    2°C 1.2°C / 3.3°C
    2 BF
    54%
  • Ρόδος
    Σποραδικές νεφώσεις
    8°C 5.8°C / 7.8°C
    1 BF
    68%
  • Χαλκίδα
    Αυξημένες νεφώσεις
    2°C 0.8°C / 5.3°C
    3 BF
    100%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    2°C 2.1°C / 3.2°C
    2 BF
    37%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    2°C 0.4°C / 4.4°C
    2 BF
    44%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    -2°C -2.2°C / -2.2°C
    2 BF
    27%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Απλές σκέψεις για την οικονομία

  • A-
  • A+

Με βάση την ετυμολογία, η οικονομία είναι η επιστήμη που μελετά τους νόμους του ζωτικού μας περιβάλλοντος -του οίκου μας- και μ’ αυτόν τον τρόπο μάς επιτρέπει μια ορθολογική προσέγγιση του ίδιου του περιβάλλοντος. Πώς λοιπόν κατέληξε στη μελέτη χρηματοδοτικών προβλημάτων, δηλαδή για το χρήμα;

Το ζωτικό μας περιβάλλον είναι κατασκευασμένο από φορείς που έχουν για μας μια αξία∙ εκείνοι που δεν έχουν καμιά, αν υποθέσουμε ότι υπάρχουν, είναι τελείως αδιάφοροι και μπορούμε να τους παραβλέψουμε. Επίσης μπορούμε να περιοριστούμε, χωρίς να χάσουμε την ταυτότητά μας, στο να θεωρήσουμε τους θετικούς φορείς, δηλαδή τα αγαθά, γιατί αν ένας φορέας έχει αρνητική αξία, η απουσία του ή εξάλειψή του έχει θετική αξία.

Μερικά αγαθά είναι συγκεκριμένα (τραπέζια, καρέκλες, δέντρα) και άλλα αφηρημένα (η πατρίδα, η φιλία, το καλό μας όνομα)∙ ορισμένα είναι άψυχα και άλλα, αντίθετα, έχουν μια οργανική φύση ή ακόμη και προσωπική∙ ορισμένα είναι αντικείμενα και άλλα ικανότητες (η γνώση των αρχαίων, ένα καλό ρεβέρ στο τένις, ένα εξαιρετικό άνοιγμα στο σκάκι). Για τον Αριστοτέλη, δεν είναι μετρήσιμα όλα τα αγαθά: οι αξίες τους δεν μπορούν πάντα να μετρηθούν το ένα με όρους του άλλου και, προφανώς, τα αγαθά μπορούν να είναι ανταλλάξιμα το ένα με το άλλο.

Ενα ζευγάρι παπούτσια μπορεί να κοστίζει όσο ένα κιλό φιλέτο (γιατί όπως θα έλεγε ο Αριστοτέλης, το άτομο που έχει το φιλέτο έχει άλλο τόσο την ανάγκη για τα παπούτσια και αυτός που έχει τα παπούτσια έχει ανάγκη το φιλέτο), και σ’ αυτή την περίπτωση θα ήταν νόμιμη η ανταλλαγή∙ αλλά η αξία του καλού μου ονόματος, για παράδειγμα, ή εκείνη μιας φιλίας δεν μπορούν να συγκριθούν μεταξύ τους, και ακόμη περισσότερο με την αξία ενός ζευγαριού παπούτσια ή ενός κιλού φιλέτο.

Αντίθετα, στη φιλελεύθερη αντίληψη, «όλα έχουν μια τιμή»: όλα τα αγαθά είναι εμπόρευμα. Το χρήμα είναι το παγκόσμιο μέσο ανταλλαγής, εκείνο που μας επιτρέπει να υπολογίσουμε τις αξίες όλων των εμπορευμάτων∙ με αυτόν τον τρόπο, αν όλα τα αγαθά που αποτελούν το ζωτικό μας περιβάλλον είναι εμπορεύματα, το χρήμα μάς επιτρέπει να υπολογίσουμε την αξία τους και άρα η επιστήμη που μελετά τους νόμους του περιβάλλοντος, χωρίς την απώλεια των χαρακτηριστικών τους, μπορεί να περιοριστεί στη μελέτη των νόμων κυκλοφορίας του χρήματος.

Η οικονομία πρέπει να εξηγήσει ότι είναι δυνατή η ανταλλαγή ανάμεσα στα αγαθά: όταν τα άτομα που συμμετέχουν δεν είναι αδιάφορα το ένα για το άλλο, όταν υπάρχει ένας δεσμός όπου η ίδια η ανταλλαγή είναι μέρος και έκφραση∙ και σ’ αυτή την περίπτωση η ανταλλαγή είναι δώρο. Και είναι ακριβώς αυτές οι πιο σημαντικές ανταλλαγές που πρέπει να μελετήσει η οικονομική επιστήμη με μεγάλη προσοχή.

* ομότιμος καθηγητής ΑΠΘ

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η κυτταρίτιδα της πατρίδος μου
Εχει δίκιο ο ποιητής. Η κοινωνική και πολιτισμική κυτταρίτιδα έχει τρυπώσει παντού. Κυρίως στα μυαλά και στη συμπεριφορά των ανθρώπων.
Η κυτταρίτιδα της πατρίδος μου
ΑΠΟΨΕΙΣ
Αστοί και προλετάριοι
Ακουγα, τις προάλλες, τον Πορτοσάλτε να αναφέρεται υπερηφάνως στην αστική παράταξη, της οποίας, ευλόγως, θεωρεί τον εαυτό του επίλεκτο μέλος. Εχω ακούσει και τους Βορίδη και Γεωργιάδη να αναφέρονται -με τη...
Αστοί και προλετάριοι
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ακρωτηριασμοί…
Το παράξενο είναι ότι ενώ ο πρωθυπουργός μιλά για τη φυγή των νέων, δεν έχει πει κουβέντα για τη δημογραφική κατάρρευση που επιταχύνεται λόγω της φυγής. Το εξοργιστικό είναι ότι όλοι οι πολιτικοί της εποχής...
Ακρωτηριασμοί…
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η ζωή από το… ισόγειο
Αυτοί που βρίσκονται στον τελευταίο όροφο του ουρανοξύστη θα «λεηλατήσουν» πόρους οι οποίοι θα μπορούσαν να βελτιώσουν τη ζωή ευπαθών ομάδων πληθυσμού, να ενισχύσουν το εισόδημα των αγροτών και την κοινωνική...
Η ζωή από το… ισόγειο
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ανθρωπωδία
Η σοδομιτική πράξη με τα μάτια, η «βλεμμάτωση», πιο επικίνδυνη από τη σωματική διείσδυση, είναι το «σημείο-κλειδί» και του πέμπτου τόμου της «Ανθρωπωδίας». Για να την προσεγγίσει ο αναγνώστης και να συνεχίσει...
Ανθρωπωδία
ΑΠΟΨΕΙΣ
«Δεν έχω ρέστα, να σας δώσω δύο σακούλες;»
Η γενιά της Κατοχής έμαθε να μην πετάει τίποτα. Σήμερα η πλαστική σακούλα συμβολίζει το εφήμερο και το ευτελές που κυριαρχούν στη ζωή μας ή, έστω, σε αρκετές περιοχές της ζωής μας. Πέρα από τις υπαρκτές...
«Δεν έχω ρέστα, να σας δώσω δύο σακούλες;»

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας