• Αθήνα
    Αραιές νεφώσεις
    8°C 5.3°C / 9.5°C
    1 BF
    68%
  • Θεσσαλονίκη
    Σποραδικές νεφώσεις
    7°C 5.7°C / 8.5°C
    2 BF
    51%
  • Πάτρα
    Αυξημένες νεφώσεις
    7°C 6.0°C / 10.1°C
    4 BF
    82%
  • Ιωάννινα
    Αραιές νεφώσεις
    5°C 2.5°C / 4.9°C
    3 BF
    48%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αραιές νεφώσεις
    7°C 6.9°C / 6.9°C
    3 BF
    49%
  • Βέροια
    Αυξημένες νεφώσεις
    7°C 4.7°C / 8.4°C
    2 BF
    52%
  • Κοζάνη
    Αραιές νεφώσεις
    1°C 0.4°C / 4.1°C
    2 BF
    75%
  • Αγρίνιο
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    5°C 4.6°C / 7.6°C
    2 BF
    57%
  • Ηράκλειο
    Σποραδικές νεφώσεις
    13°C 9.3°C / 14.1°C
    3 BF
    58%
  • Μυτιλήνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    9°C 8.9°C / 8.9°C
    3 BF
    61%
  • Ερμούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    13°C 11.1°C / 13.4°C
    3 BF
    58%
  • Σκόπελος
    Αυξημένες νεφώσεις
    10°C 9.6°C / 9.6°C
    5 BF
    65%
  • Κεφαλονιά
    Αραιές νεφώσεις
    10°C 9.9°C / 9.9°C
    2 BF
    87%
  • Λάρισα
    Αυξημένες νεφώσεις
    7°C 5.5°C / 7.1°C
    5 BF
    50%
  • Λαμία
    Αυξημένες νεφώσεις
    4°C 4.0°C / 5.5°C
    2 BF
    94%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    10°C 8.8°C / 11.8°C
    2 BF
    52%
  • Χαλκίδα
    Αυξημένες νεφώσεις
    7°C 5.5°C / 9.7°C
    2 BF
    74%
  • Καβάλα
    Αραιές νεφώσεις
    5°C 3.3°C / 6.0°C
    2 BF
    78%
  • Κατερίνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    7°C 5.4°C / 8.6°C
    2 BF
    60%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    1°C 0.8°C / 0.8°C
    2 BF
    59%
EUROKINISSI
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Η Δημοκρατία μας κάθε μέρα λιγοστεύει

  • A-
  • A+

Κάθισα στο νησί της ανεμώνης,
Στην τιμητική τελευταία θέση του βυθού
Κατά τους δημοκρατικούς ολιγάρχες των αισθημάτων,
Με δικαίωμα σιωπής.

Διονύσης Καρατζάς, ο αόριστος ξένος

H σημερινή κυβέρνηση της Ν.Δ. άσκησε, μεταξύ άλλων, έντονη κριτική στην προηγούμενη του ΣΥΡΙΖΑ σε δύο καίρια σημεία. Ευτέλισε, υποστήριζε, αρχές και αξίες. Στόχος της συνεπώς ήταν η αποκατάστασή τους. Ταυτόχρονα, της πρόσαπτε ότι απέτυχε σε ζητήματα ασφάλειας. Η κριτική δεν είναι εκ προοιμίου αντιφατική. Ο σεβασμός αρχών και αξιών, δικαιωμάτων και ελευθεριών, μπορεί κάλλιστα να συνυπάρχει με την ασφάλεια. Η μία μπορεί να είναι προϋπόθεση για την άλλη. Το ζήτημα είναι τι εννοούμε με τους όρους αυτούς.

Ηδη στον λόγο του σημερινού κυβερνώντος υπήρχαν στοιχεία που προκαλούσαν ερωτήματα. Ο λόγος τής υπό τον Κ. Μητσοτάκη Ν.Δ. περί δικαιωμάτων και ελευθεριών εκκινούσε από την αρχή ότι η κοινωνία είναι άθροισμα ατόμων που ενεργούν για το δικό τους ατομικό καλό. Οι ατομικές ενέργειες οδηγούν στο κοινό καλό, των Ελλήνων, της χώρας. Η αντίληψη αυτή ακυρώνει αμέσως τα κοινωνικά δικαιώματα και μας επαναφέρει σε παλιές εποχές, αυτές των ατομικών δικαιωμάτων. Αυτό εξηγεί τη δυσανεξία των κυβερνώντων σε οτιδήποτε συλλογικό, κοινωνικό, δημόσιο: υγεία, εκπαίδευση, ασφάλιση. Ιδια δυσανεξία σε κάθε συλλογική δράση: σύλλογοι, σωματεία, ενώσεις, ακόμη και πολιτιστικοί φορείς. Η πανδημία έβαλε ένα φρένο σ’ αυτά, αλλά δεν ανέτρεψε την ιδεολογική αυτή προσέγγιση.

Θα μπορούσαμε να πούμε ότι έτσι διατηρούνται, δεν καταλύονται, τα θεμελιώδη ατομικά δικαιώματα. Κι όμως. Ο δεύτερος πυλώνας της κυβερνητικής πολιτικής συνίσταται σε μια ακραία συντηρητική προσέγγιση περί ασφάλειας, μεταφρασμένη πολιτικά στο γνωστό δόγμα «νόμος και τάξη». Δύο είναι τα βασικά χαρακτηριστικά της αντίληψης αυτής. Η ασφάλεια νοείται περιοριστικά. Οχι ως δικαίωμα στην απόλαυση αγαθών και υπηρεσιών που καλυτερεύουν τη ζωή μας. Ως δικαίωμα προστασίας, φυσικής, πνευματικής, οικονομικής, από την επιβουλή κάποιου άλλου.

Ωστόσο, ακόμη κι εδώ υπάρχουν περιορισμοί. Το δικαίωμα στην ασφάλεια δεν το έχουν όλοι οι πολίτες αλλά όσοι πληρούν συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Οχι οι εθνικόφρονες, όπως στο παρελθόν, αλλά όσοι πληρούν δύο προϋποθέσεις: κατά πρώτον οι Ελληνες, κατά δεύτερον οι «καλοί» Ελληνες. Ελληνες, όχι ξένοι, ιδιαίτερα όχι «κακοί» ξένοι. Από δω εκπορεύεται η κυβερνητική πολιτική απέναντι στους μετανάστες, τους πρόσφυγες, γενικότερα τους «ξένους», ιδιαίτερα τους φτωχότερους. Τα σχολεία για τα προσφυγόπουλα χάθηκαν, η διαπολιτισμική εκπαίδευση ξεχάστηκε, οι προϋποθέσεις για τη λήψη ιθαγένειας έγιναν περίπλοκες, ακόμη κι αν κάποιος τα καταφέρει στις επί τούτου εξαιρετικά δύσκολες εξετάσεις περιμένει μήνες, χρόνια για το επίσημο «χαρτί».

Από την άλλη πλευρά, ο κυβερνητικός συντηρητικός λόγος διακρίνει τους Ελληνες σε «καλούς» και «κακούς». «Κακοί» είναι εκείνοι που δεν ανταποκρίνονται στη δική τους κοσμοεικόνα, οι διαφορετικοί. Πρόκειται για όλους εκείνους που για διάφορους λόγους βρίσκονται στο κοινωνικό περιθώριο ή διεκδικούν τη διαφορετικότητά τους. Στόχος δεν είναι η ένταξή τους ή η αποδοχή της διαφοράς, αλλά η περιθωριοποίησή τους, η τιμωρία τους. Από αυτή τη σκοπιά μπορούμε να διαβάσουμε την τιμωρητική στάση της πολιτείας απέναντι σ’ αυτές τις ομάδες: τη σκλήρυνση της στάσης στους φυλακισμένους, την εγκατάλειψη της εκπαίδευσής τους, τη σκλήρυνση απέναντι στους ΛΟΑΤΚΙ, τον πρόσφατο νόμο για την υποχρεωτική συνεπιμέλεια των παιδιών.

Τα παραπάνω βρίσκουν παραδειγματική εφαρμογή στη στάση απέναντι στους Ρομά, ομάδα που για κάποιους είναι η επιτομή του «κακού». Ως τέτοιοι αντιμετωπίστηκαν οι τρεις νεαροί στο Πέραμα και ως τιμωροί του κακού εμφανίζονται οι αστυνομικοί που τους καταδίωξαν και εκτέλεσαν έναν από αυτούς. Το όλο εγχείρημα τείνει να εμφανιστεί στον δημόσιο λόγο ως εγχείρημα ευσυνείδητων αστυνομικών να μας προστατέψουν, με κίνδυνο της ζωής τους, από τους «κακούς» και όχι ως βεντέτα με θεωρούμενους «κακούς» που δύσκολα θα μπορούσαν να τους βλάψουν.

Ασφαλώς οι δύο προαναφερθείσες ιδεολογικές αρχές δεν τηρούνται ευλαβικά. Το κυβερνών κόμμα, όπως όλα τα κόμματα, χρειάζεται εκλογική υποστήριξη. Για τον σκοπό αυτό το ίδιο και στελέχη του προσφεύγουν ενίοτε σε πρακτικές μη συμβατές με αυτές. Υπερθεματίζουν κοινωνικά δικαιώματα, στηρίζουν «κακούς». Αυτά, όμως, μόνο περιστασιακά. Αντίθετα οι δύο αρχές που εξέθεσα αποτελούν σταθερές και οδηγούς χάραξης πολιτικής. Ως επακόλουθο, η Δημοκρατία μας, για να παραφράσω τον ποιητή, κάθε μέρα λιγοστεύει.

* Πανεπιστήμιο Πατρών

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΠΟΨΕΙΣ
Για τα απόβλητα του «Συμβολαίου»
Οι πολιτείες δημιουργούνται για να διαρκέσουν. Αυτό, τουλάχιστον στις νεότερες μορφές τους, μας διαμηνύεται από δύο ιδρυτικούς λόγους τους. Ο ένας αφηγείται μια συνθήκη φυσικής κατάστασης του ανθρώπου, όπου...
Για τα απόβλητα του «Συμβολαίου»
ΑΠΟΨΕΙΣ
Κοινοβουλευτική δημοκρατία και επιτελικό κράτος
Και ενώ σιγά σιγά φθάνουμε στο μέσο της κοινοβουλευτικής περιόδου (Ιούλιος του 2021), διαπιστώνω ότι η πολιτική κοινωνία μας, είτε εθελοτυφλεί είτε στρουθοκαμηλίζει.
Κοινοβουλευτική δημοκρατία και επιτελικό κράτος
ΑΠΟΨΕΙΣ
Δημοκρατία, κράτος δικαίου και δικαιώματα
Τα δικαιώματα δεν εξαντλούνται σε εφήμερες νομικές κατασκευές, αντιθέτως φέρουν καθολικές ηθικές και πολιτικές αξιώσεις. Είναι σημεία του σύγχρονου ανθρωπισμού που δεν καθορίζουν μόνο τον νομικό μας πολιτισμό,...
Δημοκρατία, κράτος δικαίου και δικαιώματα
ΑΠΟΨΕΙΣ
ΠαΝ.Δ.ημία και δικαιώματα
Η σημερινή πανδημία μάς εφοδίασε με χρήσιμα συμπεράσματα. Αρχικά αποδείχθηκε η αξία των ισχυρών δημόσιων συστημάτων υγείας παγκοσμίως και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η αναγκαιότητα αμοιβαιοποίησης του χρέους που...
ΠαΝ.Δ.ημία και δικαιώματα
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η δημοκρατική άσκηση των δικαιωμάτων (Μια δημοκρατική απάντηση)
Μπορεί μία δημοκρατικά διαμορφωμένη πλειοψηφία να λάβει κάθε είδους απόφαση στο δημοκρατικό σύστημα; Μπορεί η πλειοψηφία να αποφασίσει την κατάργηση ή τον περιορισμό συνταγματικά κατοχυρωμένων ατομικών,...
Η δημοκρατική άσκηση των δικαιωμάτων (Μια δημοκρατική απάντηση)
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ενα σύστημα ως καθεστώς
Το σύστημα είναι, δυστυχώς, εδώ ως καθεστώς πλέον, με συγκεκριμένα απολυταρχικά χαρακτηριστικά. Ο πατριωτισμός των Ελλήνων οφείλει, κατ’ επιταγή του Συντάγματος, να είναι σε εγρήγορση, με κινητήριο μοχλό τη...
Ενα σύστημα ως καθεστώς

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας