• Αθήνα
    Αυξημένες νεφώσεις
    1°C -0.2°C / 2.2°C
    2 BF
    94%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    1°C -1.2°C / 3.0°C
    1 BF
    35%
  • Πάτρα
    Αυξημένες νεφώσεις
    3°C 1.5°C / 6.2°C
    4 BF
    57%
  • Ιωάννινα
    Αυξημένες νεφώσεις
    -2°C -3.0°C / -2.1°C
    5 BF
    40%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    -1°C -1.1°C / -1.1°C
    4 BF
    55%
  • Βέροια
    Αυξημένες νεφώσεις
    0°C -1.9°C / 2.3°C
    2 BF
    48%
  • Κοζάνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    -4°C -4.6°C / -2.7°C
    2 BF
    42%
  • Αγρίνιο
    Αυξημένες νεφώσεις
    1°C 0.2°C / 3.6°C
    3 BF
    49%
  • Ηράκλειο
    Αραιές νεφώσεις
    3°C 2.7°C / 5.3°C
    3 BF
    87%
  • Μυτιλήνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    4°C 0.9°C / 3.9°C
    3 BF
    65%
  • Ερμούπολη
    Αραιές νεφώσεις
    3°C 2.8°C / 6.6°C
    6 BF
    87%
  • Σκόπελος
    Αυξημένες νεφώσεις
    3°C 2.6°C / 2.6°C
    7 BF
    61%
  • Κεφαλονιά
    Σποραδικές νεφώσεις
    4°C 3.9°C / 3.9°C
    4 BF
    45%
  • Λάρισα
    Σποραδικές νεφώσεις
    0°C -0.5°C / -0.1°C
    3 BF
    51%
  • Λαμία
    Ήπιες χιονοπτώσεις
    0°C -0.5°C / 0.1°C
    2 BF
    81%
  • Ρόδος
    Σποραδικές νεφώσεις
    5°C 3.8°C / 6.8°C
    3 BF
    70%
  • Χαλκίδα
    Ασθενής ομίχλη
    1°C -0.6°C / 2.0°C
    0 BF
    96%
  • Καβάλα
    Σποραδικές νεφώσεις
    -1°C -1.7°C / 1.0°C
    1 BF
    43%
  • Κατερίνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    1°C -1.1°C / 3.1°C
    2 BF
    50%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    -4°C -4.2°C / -4.2°C
    3 BF
    47%
ΤΑΤΙΑΝΑ ΜΠΟΛΑΡΗ/EUROKINISSI
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

«Αδώνιδος κήποι»;

  • A-
  • A+

Μάλλον δεν είναι τόσο γνωστό ότι κατά τους αρχαίους επρόκειτο για κήπους «προώρου απανθήσεως και παρακμής», ακόμη κι αν ήταν τα βότανα που μεγάλωναν γρήγορα σε δοχεία και χύτρες για την τελετή των «Αδωνίων». Μόνο που σήμερα εκτός από τις «μοντέρνες» μορφές χειραγώγησης της «κοινής γνώμης» συνυφαίνονται με πρακτικές «νεοφασισμού» και κινήσεις «αντι-εμβολιαστών».

Γενικότερα, ο επιχώριος (νεο)ρατσισμός τρέφεται από το δίπολο «Ανατολή»-«Δύση», είτε επικαλείται τα «χρωμοσώματα» του ελληνικού «Γένους» είτε ιδίως τα «αρχέτυπα» του «πολιτισμού» του. Στον αντίποδα αυτής της στάσης δεν καλλιεργείται η ιδεολογική σκευή ενός μονοδιάστατου παγκοσμιοποιημένου λόγου που στρέφεται προς την ομοιομορφία και την εξαγωγή ενός κατώτατου κοινού παρονομαστή που υποβάλλουν διεθνοποιημένοι μηχανισμοί «πνευματικής τεχνολογίας» και συναφούς χειραγώγησης. Ισα ίσα οι δύο αυτές μορφές πρόσκτησης της σημερινής πραγματικότητας έχουν συμπληρωματική λειτουργία και απέναντί τους έχουν, ως κοινή αντίθεση, ένα πνεύμα συγκεκριμένης ανάδειξης των ετεροτήτων, χωρίς τη διολίσθηση σε σκοπιμότητες ενός αφελούς ηγεμονισμού στην αποτύπωση πολιτισμικών φαινομένων.

Πέρα από τη ρητορεία της «ταυτότητας», των μικρόκοσμων ή των μεγάκοσμων, κατατίθενται και διεκδικούνται τα δικαιώματα των πολιτιστικών μειονοτήτων και πρώτιστα της ίδιας της πολιτιστικής δημιουργίας. Η τελευταία μάλιστα δεν εκλαμβάνεται ως αγωγός μεταβίβασης συναφών «αγαθών» που αποκλείει τους αυτοσχεδιασμούς, την ενεργό πρόσληψη και διάχυση καθώς και την ποικιλία μορφών «συγκρητισμού» ή «υβριδιακών» πλαισιώσεων.

Το δίπολο «Ανατολή»-«Δύση», με καθορισμένες κοινωνικές και πολιτικές συνεπαγωγές, μορφοποιείται κατά τη σύγκρουση, λίγο πριν από την Αλωση, των «ανθενωτικών» του Γεννάδιου Σχολάριου με τους «ενωτικούς» του Παλαιολόγου. Αναπαράγεται κατά την περίοδο του Διαφωτισμού, όταν οι «μαινόμενοι αντιφιλόσοφοι» προπηλακίζουν τη δυτική σκέψη σαν «ξυλοσοφία» και «φιλοζοφία» και λιθοβολούν «απανθρώπως την φιλοσοφίαν, διά να της εμποδίσωσι την είσοδον εις την Ελλάδα» (Κοραής, Στοχασμοί αυτοσχέδιοι, Β΄ και Δ΄). Πρωτεργάτης των «σκοτιστήρων» εμφανίζεται ο Αθανάσιος Πάριος, που διατείνεται ότι η «Μαθηματική ήτο πηγή αθεΐας, της οποίας πρώτον αποτέλεσμα ήτο η κατάλυσις της νηστείας» (Κούμας, Ιστορίαι των ανθρωπίνων πράξεων, ΙΒ'). Με διαδοχικές μεταπλάσεις σχηματίστηκε ο σκληρός πυρήνας ρεύματος «πολιτικής θεολογίας», ως συνθέματος μεταφυσικής και πολιτικής.

Οι θιασώτες αυτού του ρεύματος, με ράσο ή με τζιν, συλλαμβάνουν την «Ανατολή» και τη «Δύση» σαν ένα αντιθετικό ζεύγος μεταφυσικών οπτασιών που υπερβαίνουν την Ιστορία και επομένως δεν υπόκεινται στην ιστορική έρευνα των συγκεκριμένων συνθηκών γένεσής τους. Οπως γράφτηκε στο περιοδικό «Σύναξη», το «Σχίσμα μεταξύ Ανατολής και Δύσης σημαίνει ένα τεράστιο ρήγμα στα σωθικά του ανθρώπινου όντος» και προκαλεί μια «κορυφαία μετατόπιση: από το γύρισμα του ανθρώπου κατά τη μεριά του Θεού, στο γύρισμα του ανθρώπου προς τον άνθρωπο» (1983).

Οι κήρυκες αυτής της «πολιτικής θεολογίας», με πανάκριβα χρυσοποίκιλτα άμφια ή με ατημέλητα μπλουζάκια λακόστ, τρέφονται από έναν πλατωνισμό της Ιστορίας όταν κάνουν λόγο για «Ορθοδοξία», χωρίς να εξηγούν πότε και πού προβλήθηκαν οι αφορισμοί και τα χωρία που επικαλούνται και τι συγκεκριμένες ανάγκες ικανοποιούσαν.

Με προφανή την εκλεκτική διάθεση χρησιμοποιούνται περικοπές της «αποφατικής» θεολογίας, από τον Ισαάκ και τον Εφραίμ τον Σύρο ώς τον Γρηγόριο Παλαμά και τον Νικόλαο Καβάσιλα, με συνακόλουθη την αποσιώπηση της στάσης που κράτησε η πρωτοχριστιανική εκκλησία στο θέμα της ιδιοκτησίας και του πλούτου. Με αυτές ακριβώς τις θεωρητικές προδιαγραφές τελείται και η πρόσβαση στη σημερινή πραγματικότητα του τόπου που λαμβάνει την ετικέτα της «ιδιοπροσωπίας του Νέου Ελληνισμού». Ανεξάρτητα από τις ωσμώσεις της «δυτικής» (και όχι της «ανατολικής») Μεταφυσικής σε μια τέτοια θεώρηση, προβάλλεται η «ελληνικότητα» ως η «ιστορική σάρκα της εκκλησιαστικής Ορθοδοξίας» και η ίδια η «Ελλάδα» ως «μια προσωπική εύρεση και ένταξη στην οργανική συνέχεια εκείνης της ιστορικής εμπειρίας που διασώζει τις αμεσότερες προσβάσεις στο γεγονός της σωτηρίας του ανθρώπου».

Οσοι διαγκωνίζονται ποιος θα εκφράσει καλύτερα την «καρδιά ενός άκαρδου κόσμου και την ψυχή των άψυχων καταστάσεων» έχουν στο στόχαστρο τους θεσμούς της πολιτικής δημοκρατίας και αποσκοπούν, ρητά ή όχι, στον περιορισμό της δραστικότητάς τους και όχι στη διεύρυνσή τους. Μια νέα «Δεξιά» αναδύεται, με την ίδια βέβαια κατάφαση των θεσμών της «αγοραφοβίας», όσων δηλαδή «νομιμοποιούν» τους εξουσιαστικούς μηχανισμούς της κοινωνίας με επίκεντρο την «αγορά» ως σύμφυση του οικονομικού, πολιτικού και ιδεολογικού πεδίου κατά την (ανα)παραγωγή των κοινωνικών ανισοτήτων και διακρίσεων. Πώς όμως θα δραστηριοποιηθεί ένας εναλλακτικός κοινωνικός πυρήνας αντίστασης στη θεσμοποιημένη διαδικασία διάχυσης του αγοραφοβικού λόγου και της οικείας πρακτικής; Δεν θα καταφύγουμε στον άμβωνα, μέσα ή έξω από τους ναούς, για να λάβουμε τον «χρησμό» ή το «χρίσμα».

*Ομότιμος καθηγητής Κοινωνικής και Πολιτικής Φιλοσοφίας του Παν/μίου Ιωαννίνων

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΠΟΨΕΙΣ
Με τον λαό στο στόμα;
Συλλέγω, από την ίδια πηγή ή πένα, πλειάδα διατυπώσεων για τον «λαϊκισμό», αλλά και με εννοιολογική σκευή να υπόσχεται την επίτευξη συνδυασμού της «ιστοριογραφικής παραγωγής» με την «ιστορική κοινωνιολογία και...
Με τον λαό στο στόμα;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Τα παπούτσια
Γέμισε με παλιά παπούτσια το κέντρο της Κωνσταντινούπολης. Στα γεγονότα του 1954. Εκατοντάδες ζευγάρια στους δρόμους. Παπούτσια που μαρτυρούσαν για τη φτώχεια όσων τα φορούσαν.
Τα παπούτσια
ΑΠΟΨΕΙΣ
Πρόσφυγες, μετανάστες, εκπατρισμένοι
Η χρησιμοποίηση νεολογισμών είναι χρήσιμη, ευπρόσδεκτη και θεμιτή, αφού μας βοηθά να κατανοήσουμε καλύτερα τα φαινόμενα που ανακύπτουν και να περιγράψουμε ορθότερα την υφιστάμενη κατάσταση. Θα πρέπει να...
Πρόσφυγες, μετανάστες, εκπατρισμένοι
ΑΠΟΨΕΙΣ
Τα πολλά δυάρια
Από το 2020 και μετά η ανθρωπότητα ολόκληρη μοιάζει να έχει μπει στο pause, με εξαίρεση βέβαια τους εκατοντάδες χιλιάδες θανάτους για τους οποίους η παύση είναι δυστυχώς οριστική.
Τα πολλά δυάρια
ΑΠΟΨΕΙΣ
Γιατί, ρε φίλε μου, Θανάση;
«Τον αντρειωμένο μην τον κλαις όντε κι αν αστοχήσει, κι αν αστοχήσει μια και δυο πάλι αντρειωμένος θα ’ναι».
Γιατί, ρε φίλε μου, Θανάση;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Τα ορφανά των συμφερόντων
Με βάση τις παγκόσμιες κρίσεις του 21ου αιώνα –και όχι τις παλιές, ιστορικές– ο κόσμος θα έπρεπε να ήταν προετοιμασμένος με λειτουργικά συστήματα πρωτοβάθμιας υγείας παντού με αίσθημα κοινωνικής δικαιοσύνης.
Τα ορφανά των συμφερόντων

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας