• Αθήνα
    Αυξημένες νεφώσεις
    17°C 17.3°C / 17.3°C
    6 BF
    63%
  • Θεσσαλονίκη
    Σποραδικές νεφώσεις
    16°C 16.2°C / 16.2°C
    5 BF
    51%
  • Πάτρα
    Αυξημένες νεφώσεις
    16°C 15.5°C / 15.5°C
    6 BF
    62%
  • Ιωάννινα
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    9°C 8.8°C / 8.8°C
    5 BF
    85%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αυξημένες νεφώσεις
    16°C 16.3°C / 16.3°C
    6 BF
    69%
  • Βέροια
    Σποραδικές νεφώσεις
    13°C 12.7°C / 12.7°C
    4 BF
    67%
  • Κοζάνη
    Αραιές νεφώσεις
    8°C 7.7°C / 7.7°C
    4 BF
    81%
  • Αγρίνιο
    Αυξημένες νεφώσεις
    13°C 13.2°C / 13.2°C
    5 BF
    70%
  • Ηράκλειο
    Αυξημένες νεφώσεις
    21°C 21.2°C / 21.2°C
    4 BF
    63%
  • Μυτιλήνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    18°C 18.5°C / 18.5°C
    7 BF
    76%
  • Ερμούπολη
    Αυξημένες νεφώσεις
    18°C 17.9°C / 17.9°C
    7 BF
    77%
  • Σκόπελος
    Ελαφρές νεφώσεις
    17°C 17.0°C / 17.0°C
    6 BF
    65%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    16°C 15.6°C / 15.6°C
    7 BF
    63%
  • Λάρισα
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    15°C 14.6°C / 14.6°C
    5 BF
    58%
  • Λαμία
    Αυξημένες νεφώσεις
    13°C 13.3°C / 13.3°C
    4 BF
    73%
  • Ρόδος
    Αυξημένες νεφώσεις
    21°C 21.2°C / 21.2°C
    7 BF
    78%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    18°C 17.8°C / 17.8°C
    5 BF
    62%
  • Καβάλα
    Αυξημένες νεφώσεις
    15°C 15.4°C / 15.4°C
    5 BF
    65%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    16°C 16.1°C / 16.1°C
    4 BF
    50%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    9°C 9.0°C / 9.0°C
    3 BF
    67%

Προτομή του Ομήρου

Ηραίον Σάμου. Αυτό το μειλίχιο φως δεν είναι παγίδα της θεάς

  • A-
  • A+

ΗΡΑΙΟΝ ΣΑΜΟΥ                                                     1

Αυτό το μειλίχιο φως
δεν είναι παγίδα της θεάς
μήτε του πελάγου το δέλεαρ
αυτό ειδικά το φως
αγγίζεται, θέλγεται
βγαίνοντας στο μπαλκόνι
το ακούς κιόλας
κυματίζει σαν στοργή

όχι, δεν είναι πλάνη
θέλει απλώς να σε φέρει
όσο πιο κοντά γίνεται
στο παν.

2

Γεννιέσαι άλλη μια φορά
δίπλα στα βαρύτιμα φύκια.
Η δυνατότητα της γνώσης
η ευκαιρία, ναι,
της κατανόησης των κυμάτων
η θάλασσα,
αυτός ο σκουροπράσινος πίνακας
με το χρυσάφι του εδώ κι εκεί
είναι πλέον το βιβλίο σου
η ανανέωση των συνειρμών.

Δίπλα σου, το ξέρεις ήδη, θα περάσει ξυστά
πάλι εκείνη η επίμονη χαρά
η ίδια εικόνα:
ότι θέλησες να γίνεις
κι ύστερα

αλάτι.

3

Αυτή η πάχνη η σιωπηλή
σε περιμένει με υπομονή να τη μάθεις
ή μήπως έρχεται αργά προς το μέρος σου                          απειλή, θυσία
ή φιλότητα άραγε
περγαμηνή του καιρού
ένα σχέδιο, ένα πέπλο τώρα
όλων εκείνων που σ’ έχασαν
και ψάχνουν τώρα να σε βρουν
να σε κρατήσουν στο πλάι τους
ατμό, υγρασία κι αιθέρα
όχι φιμωμένο, άπελπι,
ένα όργανο του ολέθρου,
αλλά ελεύθερο για πάντα

ήδη
αυτή η πάχνη γίνεσαι.

Γιώργος Βέης, « Βράχια», Ύψιλον / βιβλία, 2020.

Ἥρην ἀείδω χρυσόθρονον ἣν τέκε Ῥείη, ἀθανάτην βασίλειαν ὑπείροχον εἶδος ἔχουσαν  Ζηνὸς ἐριγδούποιο κασιγνήτην ἄλοχόν τε κυδρήν, ἣν πάντες μάκαρες κατὰ μακρὸν Ὄλυμπον ἁζόμενοι τίουσιν ὁμῶς Διὶ τερπικεραύνῳ. OΜΗΡΙΚΟΣ ΥΜΝΟΣ, XII

Την Ήρα τη χρυσόθρονη που γέννησε η Ρέα, βασίλισσα αθάνατη με την υπέροχη όψη, ψάλλω, υμνώ και τραγουδώ την αδελφή του Δία, και ένδοξη του σύζυγο, που όλοι οι θεοί τ` Ολύμπου σέβονται ίδια και τιμούν με τον αφέντη Δία, τον άρχοντα των κεραυνών.

ΗΡΑΙΟΝ ΣΑΜΟΥ I

Στα χρόνια του Ομήρου.

Στην Σάμο, γύρω στο 800 π.Χ. δομήθηκε ένας πρώτος ναός της Ήρας με μακρόστενες  αναλογίες, 1 προς 5. Υπήρχε αξονική κιονοστοιχία. Λίγο αργότερα ο ναός απέκτησε πτερόν = περιμετρική κιονοστοιχία. Ο ναός έγινε ένας από τους πρώτους περίπτερους ναούς της αρχαίας ελληνικής αρχιτεκτονικής. Οι κορμοί των κιόνων ήταν από ξύλο αλλά είχαν λίθινη βάση με μορφή που θύμιζε τις λίθινες βάσεις των μινωικών κιόνων, 700 και πλέον χρόνια πριν.

Ιδιαιτερότητες του ναού.

-Αδεξιότητες στην κάτοψη λόγω πρωιμότητας του έργου.

-Επιμήκεις (μακρόστενες)  αναλογίες. Το «κλασικό» 6χ 13 εδώ είναι 6χ 17. Το «κλασικό» βέβαια εφαρμόζεται 300 και πλέον χρόνια, μετά το Ηραίον. Έπρεπε να περάσουν περισσότερα από 300 χρόνια ώστε να καταλήξουν οι αρχιτέκτονες στις ιδεώδεις αναλογίες των κλασικών ναών με κορυφαίο παράδειγμα τον Παρθενώνα.

-Διαφορετικός αριθμός κιόνων στις δυο στενές πλευρές (6 και 7).

-Αξονική κιονοστοιχία.

-Πτερόν = περιμετρική κιονοστοιχία. Ο ναός έγινε ένας από τους πρώτους περίπτερους ναούς της αρχαίας ελληνικής αρχιτεκτονικής.

- Το άγαλμα της θεάς Ήρας τοποθετήθηκε λοξά στο βάθος του μακρόστενου ναού για να μην αποκρύπτεται από τους κίονες της αξονικής- κεντρικής κιονοστοιχίας.

-Η στέγη ήταν επίπεδη και ξύλινη.

-Οι κορμοί των κιόνων ήταν από ξύλο.

ΗΡΑΙΟΝ ΣΑΜΟΥ II

Δεύτερο Ηραίον.

50-100 χρόνια μετά ο ναός της Ήρας αντικαθίσταται από ένα νεώτερο ναό. Οι αδεξιότητες και οι αστοχίες αλλά και οι κατασκευαστικές καινοτομίες του παλαιού ναού αντιμετωπίστηκαν δραστικά. Καταργείται η αξονική κιονοστοιχία και στο εσωτερικό, πολύ κοντά στους τοίχους, δομούνται δύο σειρές κιόνων που συμβάλλουν πολύ στην στήριξη της στέγης. Διαπιστώνεται μια σαφής εξέλιξη, σε σχέση με τον προηγούμενο ναό, και γενικά αποδεικνύεται, με τη μελέτη των υπαρχόντων στοιχείων, μια  βελτίωση και εξέλιξη του τύπου.

Ο σηκός αποκτά  καλύτερες αναλογίες στην κάτοψη. Οι κίονες στο πτερόν είναι 6χ18 με ξύλινους κορμούς που εδράζονται σε λίθινες τετράγωνες βάσεις.

Στην πρόσοψη, (ανατολική πλευρά), έχουμε πλέον μια διπλή στοά όπως εφαρμόζεται μεταγενέστερα στα ιωνικά ναϊκά κτίρια.

Οι πλάκες με χαραγμένες παραστάσεις πολεμιστών ανήκαν στη ζωφόρο του ναού. Μια πολύ πρώιμη ζωφόρος.

ΗΡΑΙΟΝ ΣΑΜΟΥ ΙΙΙ

Η φάση αυτή του ναού της Ήρας είναι γνωστή ως έργο του αρχιτέκτονα Ροίκου το 560 π.Χ. Ο Ηρόδοτος (ΙΙΙ,60) Μας πληροφορεί για τον Ροίκο από την Σάμο. Ο Ροίκος τοποθέτησε τον βωμό της Ήρας μπροστά στο ναό, πάνω σε ορθογώνιο βάθρο διαστάσεων 36χ17 μέτρα. Ο βωμός είχε σχήμα Π  και μεγάλη μνημειώδη κλίμακα ανάμεσα στα σκέλη του Π. Ιωνικά κυμάτια και γλυπτά διακοσμούσαν το έργο. Ο ναός 30-40 χρόνια μετά καταστρέφεται από πυρκαϊά.

ΗΡΑΙΟΝ ΣΑΜΟΥ ΙV

Η φάση αυτή, μετά την καταστροφή του προηγούμενου ναού από πυρκαϊά, ίσως ανήκει στα έργα του Πολυκράτους,  γύρω στο 525 π.Χ. Ο ναός τότε ξαναχτίζεται, οκτάστυλος με δύο πτερά (δίπτερος). Σώθηκαν κορμοί και βάσεις κιόνων. Διαστάσεις: 105 χ 52 μέτρα. Μόνο ένας κίων βρίσκεται ακόμα στη θέση του. Η μελέτη των σπονδύλων των κιόνων αποδεικνύει ότι ο ναός δεν ολοκληρώθηκε.

Σημείωση: Οι ενότητες του ποιήματος 1,2,3 και ο τίτλος ΗΡΑΙΟΝ ΣΑΜΟΥ,  με οδήγησαν στις διακριτές αρχιτεκτονικές φάσεις του περίφημου Ηραίου της Σάμου. Έχοντας στη σκέψη τον αρχαιολογικό χώρο του Ηραίου, διάβασα και κατανόησα διαφορετικά το ποίημα: Σχεδόν αρχαιολογικά και αρχιτεκτονικά αλλά και ιστορικά, χωρίς να εγκαταλείψω την σαφέστατη ποιητική και φιλοσοφική υπόσταση του ποιήματος. Ο συγκεκριμένος αρχαιολογικός χώρος υπήρξε σπουδαίο κέντρο για τον δημόσιο βίο της αρχαίας Σάμου καθώς και ένα από τα σπουδαιότερα Ιερά της αρχαίας Ελλάδος.

Ζωγραφιά του Κωστή Καζαμιάκη

1* Αρχιτέκτων. Ιστορικός Αρχιτεκτονικής. Ιστορικός Τέχνης.

2* Στην αγαπημένη φίλη ηθοποιό Γιώτα Φέστα.

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ύβρις και ύβρεις
Ο θόρυβος που έχει προκληθεί με την υπόθεση ανάρτησης της προέδρου του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων, Δήμητρας Κουτσούμπα, συνδέεται με επιθέσεις προς τους αρχαιολόγους, οι οποίες έχουν εκδηλωθεί το τελευταίο...
Ύβρις και ύβρεις
ΑΠΟΨΕΙΣ
Δ. Κουτσούμπα: Το ΥΠΠΟΑ «ξεπλένεται» με τις πινακίδες Γλέζου - Σάντα
Από τη στιγμή που η Λ. Μενδώνη ανακοίνωσε στη Βουλή ότι θα τοποθετήσει (άλλη) μία πινακίδα στην Ακρόπολη προς τιμήν του Γλέζου και του Σάντα, η πορεία ήταν προδιαγεγραμμένη.
Δ. Κουτσούμπα: Το ΥΠΠΟΑ «ξεπλένεται» με τις πινακίδες Γλέζου - Σάντα
ΑΠΟΨΕΙΣ
ΚΑΣ όπως CASH
Το ΚΑΣ απέρριψε το αίτημα, φοβούμενο ίσως ότι θα βεβηλώσουν τον χώρο. Μπορεί ο δήμαρχος να έφερνε στον χώρο διάφορους πλανόδιους πωλητές, σουβλάκια, μπίρες, σάμαλι, κοκ, βρόμικο, μαλλί της γριάς και δεν...
ΚΑΣ όπως CASH
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ναός Επικουρείου Απόλλωνος. Ένα από τα ωραιότερα ελληνικά μνημεία
To μνημείο αυτό, είναι το δεύτερο καλύτερα σωζόμενο της κλασικής αρχαιότητας, μετά το ναό του Ηφαίστου και της Αθηνάς ( το λεγόμενο Θησείον.
Ναός Επικουρείου Απόλλωνος. Ένα από τα ωραιότερα ελληνικά μνημεία
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η τιμή των αρχαιοτήτων
Στο παρόν σημείωμα επιχειρείται η σκιαγράφηση του μείζονος σημασίας προβλήματος που εγείρεται από αυτόν τον νέο νόμο (Ν. 4761/2020), μέσω μιας αναδρομής στη σχετική νομοθετική ιστορία της χώρας.
Η τιμή των αρχαιοτήτων

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας