• Αθήνα
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    15°C 14.5°C / 16.4°C
    1 BF
    83%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    14°C 12.0°C / 16.4°C
    1 BF
    64%
  • Πάτρα
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    15°C 13.0°C / 15.9°C
    2 BF
    58%
  • Ιωάννινα
    Ελαφρές νεφώσεις
    10°C 9.9°C / 12.0°C
    2 BF
    81%
  • Αλεξανδρούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    14°C 13.9°C / 15.2°C
    3 BF
    88%
  • Βέροια
    Αυξημένες νεφώσεις
    14°C 11.3°C / 14.8°C
    1 BF
    72%
  • Κοζάνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    10°C 10.4°C / 11.2°C
    0 BF
    71%
  • Αγρίνιο
    Αραιές νεφώσεις
    13°C 12.6°C / 14.6°C
    1 BF
    69%
  • Ηράκλειο
    Σποραδικές νεφώσεις
    19°C 17.7°C / 19.8°C
    4 BF
    67%
  • Μυτιλήνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    15°C 12.9°C / 14.9°C
    4 BF
    82%
  • Ερμούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    16°C 13.8°C / 16.6°C
    3 BF
    72%
  • Σκόπελος
    Σποραδικές νεφώσεις
    14°C 12.3°C / 15.6°C
    3 BF
    77%
  • Κεφαλονιά
    Αραιές νεφώσεις
    15°C 12.9°C / 14.9°C
    2 BF
    82%
  • Λάρισα
    Ασθενής ομίχλη
    9°C 8.5°C / 8.9°C
    0 BF
    100%
  • Λαμία
    Αραιές νεφώσεις
    8°C 8.5°C / 13.3°C
    2 BF
    61%
  • Ρόδος
    Αραιές νεφώσεις
    18°C 15.8°C / 18.8°C
    2 BF
    82%
  • Χαλκίδα
    Αραιές νεφώσεις
    16°C 14.7°C / 16.6°C
    1 BF
    67%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    14°C 13.2°C / 14.4°C
    1 BF
    83%
  • Κατερίνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    14°C 12.1°C / 16.5°C
    2 BF
    70%
  • Καστοριά
    Αραιές νεφώσεις
    11°C 10.8°C / 10.8°C
    0 BF
    69%
Dreamstime.com
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Τα αεροπλανάκια ή σχήματα κατά Ponzi

  • A-
  • A+

 

Τα αεροπλανάκια, οικονομικές απάτες που βασίζονται στην απληστία όσων θέλουν εύκολο και γρήγορο χρήμα, ονομάζονται στη διεθνή βιβλιογραφία Σχήματα κατά Ponzi (1), από το όνομα του Ιταλού μετανάστη στις ΗΠΑ τη δεκαετία του 1920, που έπεισε πλήθη κόσμου άπληστων και άσχετων οικονομικά να συμμετάσχουν στο αεροπλανάκι του.

Ο μηχανισμός είναι πολύ απλός. Στις αποκαλούμενες «αγορές» κυκλοφορούν φήμες για μια ατράνταχτη «επένδυση» που προσφέρει υψηλές αποδόσεις με μηδενικό ή ελάχιστο ρίσκο.

Η προσδοκία του εύκολου χρήματος μαγνητίζει πολλούς αφελείς με μηδενικές γνώσεις κλασικής οικονομίας και απύθμενης απληστίας και ηλιθιότητας (σαν τους σταυροφόρους που λεηλάτησαν την Κωνσταντινούπολη εξαιτίας του θεάρεστου έργου τους, με τις ευλογίες του Βενετού δόγη και την έμμεση αποδοχή του Πάπα της Ρώμης) να «επενδύουν» κεφάλαια σε αυτή την πολλά υποσχόμενη «επένδυση».

Οι «αποδόσεις» των «επενδύσεων» αυτών είναι εξωφρενικές, φτάνοντας το επιτόκιο σε 10% σε μηνιαία βάση. Και έτσι, όσο πιο πολλοί μαζεύονται τόσο ευκολότερο είναι να πληρωθούν οι πρώτοι/αρχικοί επενδυτές με αυτές τις εξωφρενικές αποδόσεις, οι οποίοι λειτουργούν ως διαφημιστές (ή καλύτερα ως ντελάληδες) για τις μυθικές αποδόσεις, πείθοντας αρκετούς από τους επόμενους να «επενδύσουν».

Αφού οι αρχικοί «επενδυτές» λειτουργήσουν ως κράχτες, μεγαλώνοντας τη φήμη του σχήματος «αεροπλανάκι», ο επικεφαλής του σχήματος αποφασίζει πότε θα την κοπανήσει εξαφανιζόμενος, αφήνοντας ενεούς τούς κατά προσδοκία επόμενους «επενδυτές». Υπάρχουν πλήθη παραδειγμάτων για την απληστία και την ηλιθιότητα των ανθρώπων-«επενδυτών» (2).

Στα μέσα του 1990 υπήρξε το αλβανικό αεροπλανάκι στην Ελλάδα, όπου Αλβανοί πολύ κοντά στην τότε κρατική εξουσία άρπαξαν 1,2 δισ. δολάρια, που κατατέθηκαν σε τράπεζες της Γενεύης, ενώ ο διασημότερος τέτοιος απατεώνας, ο Bernard Madoff, άρπαξε από «επενδυτές» 65 δισ. δολάρια (ανάμεσά τους και Ελληνες), πληρώνοντάς το με καταδίκη 150 ετών στη φυλακή (όπου και πέθανε).

Οσο για τους σταυροφόρους της 4ης σταυροφορίας και τη Βενετία, είναι επιστημονικά αποδεδειγμένο ότι η Βενετία και οι ίδιοι άρπαξαν ό,τι άρπαξαν ή ό,τι πρόλαβαν να αρπάξουν, μια που η Βενετία σε λίγες δεκαετίες θα έχει κατακλυστεί από τη θάλασσα, μένοντας μια απλή ανάμνηση και μόνο στην ανθρωπότητα, και τίποτε άλλο.

Οι επίδοξοι «επενδυτές» του σχήματος Ponzi θα μείνουν με τις προσδοκίες τους στο χέρι. Πάντοτε η Ιστορία έχει τον τελευταίο, και αδίστακτο, λόγο.

Ενα πρόσφατο σχεδόν αεροπλανάκι (ή καλύτερα «ελικοπτεράκι») είδαμε στο αεροδρόμιο της Καμπούλ, όπου ο μέχρι τότε αμερικανο-διορισμένος πρόεδρος του Αφγανιστάν έφυγε με ελικόπτερο από εκεί, αφού φόρτωσε 169 εκατομμύρια δολάρια δημόσιου χρήματος στο ελικόπτερο που τον περίμενε για να την κοπανήσει, αφήνοντας εκτός στον διάδρομο 5 εκατομμύρια δολάρια, σύμφωνα με μαρτυρίες ατόμων που τον φρουρούσαν, προφανώς για πουρμπουάρ σε κάποιους.

Τηρώντας την ονοματοδοσία, θα μπορούσαμε να ονομάσουμε αυτή τη λεηλασία «σχήμα μετα-Ponzi» ή σε απλά ελληνικά, λεηλασία δημόσιου χρήματος ή διαρπαγή κρατικής περιουσίας, προσφιλής τακτική για πολλά άτομα σε πολλές χώρες (όπου μετέχει και η χώρα μας).


(1): Βλέπε https;//en.wikipedia.org/wiki/Ponzi_Scheme
(2): Βλέπε https;//en.wikipedia.org/wiki/List_of_Ponzi_Schemes

*Ομότιμος καθηγητής Τμήματος ΕΜΜΕ Πανεπιστημίου Αθηνών

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ενα Μνημόνιο αλλιώτικο από τα άλλα
Οι υπογραφές που θα μπουν στο «σχέδιο ανάκαμψης» θα το μετατρέψουν αυτόματα σε οικειοθελές Μνημόνιο, με αναγκαστικό και δεσμευτικό χαρακτήρα και για τις επόμενες κυβερνήσεις.
Ενα Μνημόνιο αλλιώτικο από τα άλλα
ΑΠΟΨΕΙΣ
Κολυμπώντας κόντρα στο ρεύμα
Το να επιζητείς να αυξήσεις τις επενδύσεις ως θεραπεία στην ασθενική ανάπτυξη της οικονομίας σημαίνει την επανάληψη των εσφαλμένων επιλογών του παρελθόντος.
Κολυμπώντας κόντρα στο ρεύμα
ΑΠΟΨΕΙΣ
Επιστολή προς επενδυτές
Στο σκάφος αυτό, οι μεγαλοκαρχαρίες καπετάνιοι του δεν χρησιμοποίησαν ποτέ το Χρηματιστήριο ως επενδυτικό μοχλό πρωτίστως αλλά ως μέσον για πλιάτσικο των οικονομιών της μαρίδας.
Επιστολή προς επενδυτές
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η κρίση στέγης που έρχεται και οι «επενδυτές»
Σήμερα συντρέχουν όλες οι προϋποθέσεις για να υπάρξει -στο εγγύς μέλλον- έκρηξη στην αγορά στέγης. Υπάρχει τρόπος να αντιμετωπιστεί η διαφαινόμενη στεγαστική κρίση; Προφανώς υπάρχει, αλλά η πολιτεία φαίνεται...
Η κρίση στέγης που έρχεται και οι «επενδυτές»
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η κρίση που έρχεται…
Ποια είναι η πραγματικότητα της ελληνικής οικονομίας; Πρώτον, υπάρχει ένα τεράστιο ιδιωτικό χρέος που προέρχεται από: οφειλές σε τράπεζες, Δημόσιο, ασφαλιστικά ταμεία, ΔΕΚΟ, επιχειρήσεις, καθώς και ιδιωτικές...
Η κρίση που έρχεται…
ΑΠΟΨΕΙΣ
Εθνική ευθύνη η βελτίωση του επενδυτικού περιβάλλοντος
Η Ελλάδα έχει εξισορροπήσει τα έσοδα με τις δαπάνες του κρατικού προϋπολογισμού επιβαρύνοντας υπέρμετρα τους φορολογούμενους πολίτες και τις επιχειρήσεις, αλλά και την αναπτυξιακή δυναμική της οικονομίας. Η...
Εθνική ευθύνη η βελτίωση του επενδυτικού περιβάλλοντος

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας