• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    21°C 19.8°C / 22.6°C
    0 BF
    73%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    16°C 15.6°C / 15.6°C
    3 BF
    82%
  • Πάτρα
    Αυξημένες νεφώσεις
    18°C 17.0°C / 18.0°C
    6 BF
    87%
  • Ιωάννινα
    Αυξημένες νεφώσεις
    11°C 10.9°C / 10.9°C
    1 BF
    93%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αραιές νεφώσεις
    16°C 15.9°C / 15.9°C
    5 BF
    77%
  • Βέροια
    Αυξημένες νεφώσεις
    13°C 13.0°C / 15.0°C
    2 BF
    87%
  • Κοζάνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    9°C 9.4°C / 9.4°C
    1 BF
    85%
  • Αγρίνιο
    Αραιές νεφώσεις
    18°C 16.6°C / 17.6°C
    4 BF
    87%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    24°C 23.8°C / 23.8°C
    5 BF
    50%
  • Μυτιλήνη
    Αραιές νεφώσεις
    23°C 22.9°C / 22.9°C
    7 BF
    65%
  • Ερμούπολη
    Αυξημένες νεφώσεις
    22°C 22.4°C / 22.4°C
    5 BF
    60%
  • Σκόπελος
    Σποραδικές νεφώσεις
    19°C 19.2°C / 19.2°C
    6 BF
    71%
  • Κεφαλονιά
    Αραιές νεφώσεις
    17°C 16.7°C / 16.7°C
    6 BF
    74%
  • Λάρισα
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    14°C 13.5°C / 13.5°C
    2 BF
    86%
  • Λαμία
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    13°C 13.5°C / 13.5°C
    2 BF
    85%
  • Ρόδος
    Σποραδικές νεφώσεις
    21°C 13.8°C / 20.8°C
    2 BF
    83%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    22°C 20.0°C / 22.8°C
    3 BF
    53%
  • Καβάλα
    Αραιές νεφώσεις
    15°C 14.8°C / 14.8°C
    2 BF
    92%
  • Κατερίνη
    Αραιές νεφώσεις
    16°C 13.7°C / 15.7°C
    1 BF
    88%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    10°C 9.8°C / 9.8°C
    1 BF
    96%
AP Photo/Francisco Seco
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Τι σημαίνει «πολιτική για τη Χάγη»;

  • A-
  • A+

Διανύουμε την τρίτη δεκαετία του εικοστού πρώτου αιώνα και η Ελλάδα και η Τουρκία ως σύγχρονα εθνικά κράτη, αντί να επεξεργαστούν πολιτικές πρακτικές συνύπαρξης και να εκπονήσουν μεθόδους επίλυσης των διαφορών τους, έχουν προσκολληθεί σε παρωχημένα και παλαιολιθικά συστήματα ανακατασκευής της εθνικής ταυτότητας.

Οι ιστορικές εξελίξεις διαγράφονται μοιραίες και για τα δύο εθνικά κράτη, όσο αυτά δεν μπορούν να απεμπλακούν από το εθνικιστικό παρελθόν τους. Υπενθυμίζω ότι η Ελλάδα συγκροτήθηκε ως εθνικό κράτος με τον αγώνα της κατά της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και όχι επειδή έκανε πόλεμο με την Τουρκία. Από την άλλη η Τουρκία ιδρύθηκε ως σύγχρονο εθνικό κράτος στο πλαίσιο της λογικής του «Ανατολικού Ζητήματος».

Η εποχή μας, εποχή των μετα-εθνικών συσχετισμών και της παγκοσμιοποίησης, δεν δικαιολογεί εθνικιστικές διαμάχες και πολεμικές συγκρούσεις στο πλαίσιο των γεωστρατηγικών καταγραφών του δέκατου ένατου αιώνα. Αναγνωρίζω πως και στις δύο πολιτικές κοινωνίες, την ελληνική και την τουρκική, η κοινή γνώμη σχετικά με τις ελληνοτουρκικές σχέσεις «κατασκευάζεται» με επιχειρήματα και απόψεις που θεμελιώνονται στη φονταμενταλιστική λογική της παρωχημένης εθνικής ταυτότητας. Αλίμονο όμως εάν η άσκηση εθνικής πολιτικής για την προσέγγιση των δύο λαών και των δύο εθνών εκχωρείται στους κύκλους του εθνικιστικού πατριωτισμού.

Η εποχή του εικοστού πρώτου αιώνα έχει διαμορφώσει τις πραγματολογικές συνθήκες για να επεξεργαστούν Αθήνα και Αγκυρα από κοινού αυτό που στη διεθνή βιβλιογραφία έχει ονομαστεί «πολιτική της Χάγης». Κατά περιεχόμενο αυτή η πολιτική σημαίνει δύο πράγματα: το πρώτο έχει να κάνει με την πολιτική απελευθέρωση και των δύο εθνικών κρατών από την πρακτική του επαναπροσδιορισμού της εθνικιστικής ταυτότητας και το δεύτερο αναφέρεται στην πραγματολογική δυνατότητα που παρέχεται και στις δύο αυτές εθνικές οντότητες να δημιουργήσουν έναν κόσμο συνύπαρξης και πολιτικής επικοινωνίας όχι μόνο κατά το ιστορικό πρότυπο της μεταπολεμικής γερμανο-γαλλικής συνεννόησης, αλλά και σύμφωνα με τις δικές τους διαφωτιστικές και δημιουργικές ιδέες.

Δεν θα ήταν υπερβολή να υποστηρίξει κανείς ότι εάν τελικά οι δύο χώρες, Ελλάδα και Τουρκία, αποφασίσουν να ακολουθήσουν την «πολιτική της Χάγης» τότε θα επανιδρυθούν ως εθνικές οντότητες. Και αυτή η επανίδρυσή τους δεν θα είναι μόνο μια γεωστρατηγική υπόθεση της Ανατολικής Μεσογείου, αλλά ένα διακρατικό και δημοκρατικό συμβάν που θα καθορίσει τις διεθνείς εξελίξεις στο μέλλον.

Θέτω λοιπόν το ερώτημα προς όλους μας: πολιτική ηγεσία, πολίτες, κοινοβουλευτικά κόμματα, κοινωνία των πολιτών. Και το ερώτημα είναι το εξής: γιατί για ακόμη μία φορά εκπονούμε προγράμματα πολεμικών εξοπλισμών για να αντιμετωπιστεί ο «εχθρός» Τουρκία, αντί να επεξεργαστούμε μεθόδους που οδηγούν προς την «πολιτική της Χάγης»; Εγκαταλείψαμε ως Αθήνα την «πολιτική της Χάγης»;

Τελικά όλοι μας διαπιστώνουμε ότι η Ελλάδα και η Τουρκία δεν μπορεί να διεξάγουν μεταξύ τους έναν άγραφο «ψυχρό πόλεμο» στο ιστορικό διηνεκές. Αυτό σημαίνει ότι τα δύο έθνη δεν θα γίνουν ποτέ σύγχρονες οντότητες. Και επιπλέον θα ζουν ως «χώρες-παράσιτα» σε μια παγκόσμια κοινωνία, η οποία αλλάζει ριζικά.

Συνοψίζω τις σκέψεις και τους προβληματισμούς μου ως εξής: η Ελλάδα και η Τουρκία δεν είναι καταδικασμένες να ζουν ως έθνη, ως κράτη, ως κοινωνίες στο πλαίσιο του εθνοτικού εθνικισμού του δέκατου ένατου αιώνα. Εχουν αναλάβει για λογαριασμό των λαών τους και των κοινωνιών τους να ζήσουν ως συλλογικές εθνικές και κρατικές οντότητες στο πλαίσιο της πολιτικής συνύπαρξης και επικοινωνίας. Αυτό τελικά το πλαίσιο εγγυάται η «πολιτική της Χάγης». Το άλλο, το εθνοτικό ψυχροπολεμικό πλαίσιο, μας οδηγεί σε επικίνδυνα μονοπάτια.

*Καθηγητής Πολιτικής Φιλοσοφίας στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΠΟΨΕΙΣ
Διχασμός
Ο κ. Μητσοτάκης μιλάει για εθνική ομοψυχία, ειδικότερα με την ελληνογαλλική συμφωνία και κατηγορεί την αντιπολίτευση για διχασμό, ξεχνώντας τις μεγάλες αντιδράσεις της Ν.Δ. στους εξοπλισμούς του ΠΑΣΟΚ τη...
Διχασμός
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ινονού 1950 - Ερντογάν 2023
Το 2023 ο Ερντογάν από τη μια μεριά και τα κόμματα της αντιπολίτευσης από την άλλη θα συγκρουστούν για δύο διαφορετικές καθεστωτικές αντιλήψεις.
Ινονού 1950 - Ερντογάν 2023
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ελληνοτουρκικά γεωπολιτικά θέματα
Η Τουρκία, παρά τις ακρότητες στις οποίες προέβη στο παρελθόν, διαθέτει μια αποτελεσματικότατη διπλωματία και οι δεσμοί της με τη Γερμανία είναι ισχυροί.
Ελληνοτουρκικά γεωπολιτικά θέματα
ΑΠΟΨΕΙΣ
Από το ραδιόφωνο στο διαδίκτυο
Δεν πρόκειται για μια ακόμα δεξιά - νεοφιλελεύθερη διακυβέρνηση που εφαρμόζει την ιδεολογία της, αλλά πρόκειται κατά βάση για ένα τσούρμο ανίκανων ανθρώπων του περιθωρίου.
Από το ραδιόφωνο στο διαδίκτυο
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ελεος και φόβος*
Η πανδημία, τα περιοριστικά μέτρα και τα εξοπλιστικά προγράμματα για την Τουρκία.
Ελεος και φόβος*
ΑΠΟΨΕΙΣ
Θλιβεροί υπάλληλοι της ελληνικής Ιστορίας
Χωρίς καμία άλλη καθυστέρηση θα πρέπει η χώρα μας, έπειτα από σύγκληση από την Πρόεδρο της Δημοκρατίας σύσκεψης των αρχηγών όλων των κομμάτων, να λάβει ομόφωνη απόφαση με την οποία να καθιστά και πρακτικά, όχι...
Θλιβεροί υπάλληλοι της ελληνικής Ιστορίας

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας