• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    27°C 24.5°C / 29.6°C
    3 BF
    45%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    24°C 22.4°C / 28.0°C
    3 BF
    55%
  • Πάτρα
    Σποραδικές νεφώσεις
    25°C 24.9°C / 29.8°C
    2 BF
    55%
  • Ιωάννινα
    Αυξημένες νεφώσεις
    19°C 18.8°C / 18.9°C
    1 BF
    69%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    25°C 24.1°C / 24.9°C
    4 BF
    53%
  • Βέροια
    Αραιές νεφώσεις
    24°C 21.8°C / 28.0°C
    3 BF
    61%
  • Κοζάνη
    Αραιές νεφώσεις
    24°C 20.1°C / 24.4°C
    3 BF
    36%
  • Αγρίνιο
    Αραιές νεφώσεις
    27°C 27.4°C / 27.4°C
    3 BF
    40%
  • Ηράκλειο
    Αίθριος καιρός
    25°C 24.4°C / 25.8°C
    3 BF
    61%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    26°C 22.9°C / 25.9°C
    2 BF
    38%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    25°C 24.9°C / 25.8°C
    3 BF
    50%
  • Σκόπελος
    Ελαφρές νεφώσεις
    26°C 23.5°C / 25.7°C
    2 BF
    61%
  • Κεφαλονιά
    Σποραδικές νεφώσεις
    24°C 23.9°C / 23.9°C
    2 BF
    69%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    28°C 26.8°C / 27.9°C
    0 BF
    34%
  • Λαμία
    Σποραδικές νεφώσεις
    28°C 25.1°C / 28.8°C
    2 BF
    27%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    25°C 24.8°C / 24.8°C
    3 BF
    53%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    29°C 25.3°C / 29.8°C
    3 BF
    24%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    23°C 22.3°C / 22.7°C
    3 BF
    70%
  • Κατερίνη
    Αραιές νεφώσεις
    23°C 22.5°C / 24.4°C
    3 BF
    76%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    25°C 25.5°C / 25.5°C
    2 BF
    35%
EUROKINISSI/ΔΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΣΩΤΗΡΗΣ
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Περιμένοντας τους βαρβάρους να πετάξουν τη μαμά από το τρένο;

  • A-
  • A+
Ο κυβερνητικός «λαγός» ήδη αμολήθηκε: οι ιθύνοντες σχεδιάζουν να συγχωνεύσουν τμήματα, μεταξύ των οποίων πρώτα και καλύτερα τα ξενόγλωσσα (...) Εφαλτήριο του «στρατηγικού σχεδιασμού για την αναδιάταξη του χάρτη της Ανώτατης Εκπαίδευσης», η καταστροφική Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής. Επόμενα θύματα θα είναι και άλλα τμήματα της Φιλοσοφικής ή άλλων «θεωρητικών» σχολών. Η «τακτική του σαλαμιού» σε όλο το μεγαλείο της

Δεν προτίθεμαι να αναφερθώ στον Καβάφη ή στη μαύρη κωμωδία του 1987 «Πέτα τη μαμά από το τρένο» (Throw momma from the train). Χρησιμοποιώ τους τίτλους για να μιλήσω για τα Τμήματα Ξένων Γλωσσών και Φιλολογιών και γενικότερα για τις Φιλοσοφικές Σχολές και το ακαδημαϊκό μέλλον των ανθρωπιστικών επιστημών. Για την αξία των ανθρωπιστικών επιστημών και των τεχνών στην ανάπτυξη της χώρας και την καλλιέργεια των πολιτών της, αλλά και την υποχώρησή τους διεθνώς, υπό το κράτος του «ακαδημαϊκού καπιταλισμού» έχουν ειπωθεί πολλά.

Γιατί επανέρχομαι τώρα; Μα γιατί η κυβέρνηση και η Εθνική Αρχή Ανώτατης Εκπαίδευσης (ΕΘΑΑΕ) επιχειρούν να σερβίρουν ξαναζεσταμένο φαγητό. Ο κυβερνητικός «λαγός» ήδη αμολήθηκε: οι ιθύνοντες σχεδιάζουν να συγχωνεύσουν τμήματα, μεταξύ των οποίων πρώτα και καλύτερα τα ξενόγλωσσα (βλ. «Αλλάζει ο πανεπιστημιακός χάρτης» και «ΑΕΙ: Συγχωνεύσεις τμημάτων λόγω έλλειψης φοιτητών», «Η Καθημερινή», 9/9/2021 και 22/9/2021 αντίστοιχα). Το 2013, επί υπουργίας Αρβανιτόπουλου με το περιβόητο σχέδιο «Αθηνά», προβλεπόταν η συγχώνευση των ξενόγλωσσων τμημάτων της Φιλοσοφικής του ΑΠΘ σε ένα με τέσσερις κατευθύνσεις, τώρα γίνονται σκέψεις για τη συγχώνευση των τμημάτων Γερμανικής, Γαλλικής και Ιταλικής ή των δύο τελευταίων σε ένα, με την πιθανή επωνυμία «Τμήμα Ρωμανικών Γλωσσών και Φιλολογιών»! Ευφάνταστος τίτλος, που όμως δηλώνει την ασχετοσύνη των εμπνευστών του. Εφαλτήριο του «στρατηγικού σχεδιασμού για την αναδιάταξη του χάρτη της Ανώτατης Εκπαίδευσης», η καταστροφική Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής. Επόμενα θύματα θα είναι και άλλα τμήματα της Φιλοσοφικής ή άλλων «θεωρητικών» σχολών. Η «τακτική του σαλαμιού» σε όλο το μεγαλείο της.

Η παράθεση ακαδημαϊκών επιχειρημάτων ενάντια στα σχέδια συγχωνεύσεων έχει μικρή αξία, γιατί τα αγγλοσαξονικής προέλευσης κριτήρια με βάση τα οποία μεθοδεύεται το όλο εγχείρημα είναι καθαρά οικονομίστικα. Στο πλαίσιο του λεγόμενου «εταιρικού πανεπιστημίου», τμήματα τα οποία δεν αποφέρουν άμεσο οικονομικό κέρδος, θεωρούνται βάρος για τον δημόσιο προϋπολογισμό και συνεπώς, το κράτος επιχειρεί να απαλλαγεί από αυτά. Οι επιχειρούμενες αναδιαρθρώσεις προβάλλονται ως λύση στα επαγγελματικά αδιέξοδα των νέων και πανάκεια για την οικονομική ανάπτυξη της χώρας. Τι να βροντήξεις, λοιπόν, στου «κουφού την πόρτα»;

H εμμονή της κυβέρνησης και των δήθεν ανεξάρτητων αρχών εμπνέεται από το δόγμα ΤΙΝΑ (There Is No Alternative) της Θάτσερ. Ας δει κανείς τι συμβαίνει εδώ και χρόνια στη Βρετανία, τις ΗΠΑ, την Ευρώπη και αλλού. Ας διαβάσει προσεκτικά την έκθεση του λόρδου Browne για τη χρηματοδότηση των Πανεπιστημίων (Securing a Sustainable Future for Higher Education. An Independent Review of Higher Education Funding & Student Finance, 12 October 2010, στο: www.independent.gov.uk/browne-report). Τα ομολογεί όλα. Αν δεν τους φτάνει, ας δουν και άλλα που τεκμηριώνουν τη θέση ότι τα Πανεπιστήμια είναι θύματα του νεοφιλελευθερισμού και της λιτότητας (π.χ. Herb Wyile, «Neoliberalism, Austerity, and the Academy», English Studies in Canada, 39.4/2013, 29-31).

Οι δήθεν εμπειρογνώμονες αγνοούν, βέβαια, την ιστορία. Δεν γνωρίζουν τι όριζε ο ιδρυτικός νόμος του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (Ν. 3341, ΦΕΚ 154, Α’/22-6-1925) για τη διδασκαλία των ξένων γλωσσών ούτε ο νόμος για την ίδρυση των «Ινστιτούτων Ξένων Γλωσσών και Φιλολογιών» (Ν. 5139, ΦΕΚ 207, Α’/16-7-1931), από τα οποία προήλθαν τα σημερινά αυτόνομα τμήματα μετά τον νόμο 1268/1982. Τμήματα τα οποία έχουν πολύχρονη προσφορά, συνδέοντας τη νεότερη Ελλάδα με τον ευρωπαϊκό πολιτισμό. Οι ίδιοι άνθρωποι, ωστόσο, μασώντας την τσίχλα της παράδοσης, λένε σε άλλες περιπτώσεις παχιά λόγια για την αξία των Φιλοσοφικών Σχολών και τη διεθνή αναγνωρισιμότητά τους, προφανώς χωρίς να καταλαβαίνουν τι λένε.

Εκείνο όμως, που κάνει την επιτηδευμένη άγνοια και την εμμονική εχθρότητα των «εμπειρογνωμόνων» κωμική και συνάμα επικίνδυνη, είναι ότι αδυνατούν να κατανοήσουν την αποφασιστική συμβολή των ανθρωπιστικών επιστημών στην εμβάθυνση της δημοκρατίας, τη διαμόρφωση των πολιτών και την ανάπτυξη της χώρας. Δύο παραδείγματα: α) η αντιμετώπιση της κλιματικής και της ενεργειακής κρίσης εξαρτάται μόνον από τους τεχνοκράτες ή κυρίως από την ευαισθησία ανθρώπων με βαθιά επίγνωση της γενικότερης ανθρωπιστικής κρίσης και του ακολουθούμενου μοντέλου ανάπτυξης, και β) η διαχείριση της πανδημίας είναι αποκλειστική αρμοδιότητα των ειδικών ή και της ανθρωπιστικής παιδείας των πολιτών; Κι αν όλα αυτά τους φαίνονται ψιλά γράμματα, ας δουν πώς αξιοποιούνται οι ανθρωπιστικές επιστήμες στην Αμερική, που τη λατρεύουν, κι ας διαβάσουν επιτέλους το πολυδιαβασμένο βιβλίο των James Reed και Paul G. Stolz «Put Your Mindset to Work: The One Asset You Really Need to Win and Keep the Job You Love» (New York: Portfolio/Penguin, 2013). Κι αν κι αυτό τους κάτσει βαρύ, ας διαβάσουν την πρόσφατη συνέντευξη του φετινού νομπελίστα Φυσικής Giorgio Parisi («Ένα Νόμπελ για την ανανεωτική και κοινωνικά υπεύθυνη Φυσική», «Εφημερίδα των Συντακτών», 11/10/2021).

Τα ζητούμενα εντέλει είναι: Θα καταφέρουν οι «βάρβαροι» τεχνοκράτες να «πετάξουν τη μαμά από το τρένο»; Οι πρυτανικές αρχές θα συνεργήσουν; Οι συνάδελφοι και οι φοιτητές θα μείνουν παθητικοί επιβάτες; Η καταιγιστική χειραγώγηση των λέξεων θα επιβάλει και τη χειραγώγηση της πραγματικότητας;

*Τέως κοσμήτορας Φιλοσοφικής Σχολής ΑΠΘ

Ακολουθήστε μας στο Google news
Google News
ΑΠΟΨΕΙΣ
Πειθαρχική επιβολή στη γνώση
Εχοντας διαμορφώσει συστηματικά την κοινωνική αναπαράσταση των πανεπιστημίων ως «άντρων ανομίας», η κυβέρνηση δεν δυσκολεύτηκε να συνδυάσει «λιγότερο κράτος» με κρατικές αυταρχικές παρεμβάσεις.
Πειθαρχική επιβολή στη γνώση
ΑΠΟΨΕΙΣ
Νέα προσπάθεια υποβάθμισης των δημόσιων Πανεπιστημίων
Ο προς διαβούλευση εκπαιδευτικός νόμος της κυβέρνησης αντικατοπτρίζει τη νεοφιλελεύθερη ιδεολογία εισαγωγής των κανόνων της αγοράς στο κατ’ εξοχήν δημόσιο αγαθό της παιδείας.
Νέα προσπάθεια υποβάθμισης των δημόσιων Πανεπιστημίων
ΑΠΟΨΕΙΣ
Νέοι ορίζοντες για την Ανώτατη Εκπαίδευση – Επιστροφή στο μέλλον
Είμαι και εγώ ένας από τους πολλούς εργαζόμενους στον χώρο των Πανεπιστημίων που αγκομαχά να διαβάσει τις 400 και πλέον σελίδες του και τα 340 άρθρα του για να αντιληφθεί τι αλλάζει στα Πανεπιστήμια με το νέο...
Νέοι ορίζοντες για την Ανώτατη Εκπαίδευση – Επιστροφή στο μέλλον
ΑΠΟΨΕΙΣ
Να σπουδάζουν ή όχι οι νέοι μας;
Οφείλουμε να προσφέρουμε στους νέους τη δυνατότητα πολλαπλών επιλογών, με δυνατότητα εναλλακτικών διαδρομών σχετικά με τις σπουδές τους και την επαγγελματική τους αποκατάσταση.
Να σπουδάζουν ή όχι οι νέοι μας;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Mεταπτυχιακοί ειδικής αγωγής του Πανεπιστημίου Λευκωσίας
Τα Πανεπιστήμια Πατρών και Λευκωσίας δεν επιδίδουν τις απαιτούμενες βεβαιώσεις για να εγγραφούν οι μεταπτυχιακοί φοιτητές στους πίνακες διορισμού που έχει αναγγείλει το υπουργείο Παιδείας.
Mεταπτυχιακοί ειδικής αγωγής του Πανεπιστημίου Λευκωσίας

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας