• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    13°C 10.7°C / 16.1°C
    2 BF
    84%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    12°C 10.2°C / 14.2°C
    0 BF
    80%
  • Πάτρα
    Αυξημένες νεφώσεις
    14°C 13.3°C / 15.9°C
    3 BF
    75%
  • Ιωάννινα
    Αυξημένες νεφώσεις
    10°C 9.9°C / 9.9°C
    2 BF
    93%
  • Αλεξανδρούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    15°C 14.9°C / 14.9°C
    4 BF
    82%
  • Βέροια
    Αραιές νεφώσεις
    10°C 9.0°C / 12.9°C
    1 BF
    86%
  • Κοζάνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    5°C 5.4°C / 6.7°C
    1 BF
    100%
  • Αγρίνιο
    Αυξημένες νεφώσεις
    12°C 10.7°C / 15.6°C
    2 BF
    91%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    14°C 13.0°C / 16.4°C
    4 BF
    78%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    9°C 8.9°C / 8.9°C
    6 BF
    77%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    17°C 16.6°C / 17.9°C
    3 BF
    72%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    13°C 12.9°C / 12.9°C
    4 BF
    71%
  • Κεφαλονιά
    Αραιές νεφώσεις
    16°C 15.9°C / 15.9°C
    5 BF
    72%
  • Λάρισα
    Αραιές νεφώσεις
    8°C 7.5°C / 7.5°C
    1 BF
    76%
  • Λαμία
    Αυξημένες νεφώσεις
    12°C 7.5°C / 12.8°C
    1 BF
    100%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    15°C 14.8°C / 17.8°C
    0 BF
    85%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    13°C 10.9°C / 16.3°C
    2 BF
    67%
  • Καβάλα
    Αραιές νεφώσεις
    12°C 9.9°C / 11.6°C
    2 BF
    89%
  • Κατερίνη
    Αραιές νεφώσεις
    12°C 10.4°C / 13.9°C
    0 BF
    78%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    6°C 5.8°C / 5.8°C
    2 BF
    91%
EUROKINISSI/ΔΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΣΩΤΗΡΗΣ
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Περιμένοντας τους βαρβάρους να πετάξουν τη μαμά από το τρένο;

  • A-
  • A+
Ο κυβερνητικός «λαγός» ήδη αμολήθηκε: οι ιθύνοντες σχεδιάζουν να συγχωνεύσουν τμήματα, μεταξύ των οποίων πρώτα και καλύτερα τα ξενόγλωσσα (...) Εφαλτήριο του «στρατηγικού σχεδιασμού για την αναδιάταξη του χάρτη της Ανώτατης Εκπαίδευσης», η καταστροφική Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής. Επόμενα θύματα θα είναι και άλλα τμήματα της Φιλοσοφικής ή άλλων «θεωρητικών» σχολών. Η «τακτική του σαλαμιού» σε όλο το μεγαλείο της

Δεν προτίθεμαι να αναφερθώ στον Καβάφη ή στη μαύρη κωμωδία του 1987 «Πέτα τη μαμά από το τρένο» (Throw momma from the train). Χρησιμοποιώ τους τίτλους για να μιλήσω για τα Τμήματα Ξένων Γλωσσών και Φιλολογιών και γενικότερα για τις Φιλοσοφικές Σχολές και το ακαδημαϊκό μέλλον των ανθρωπιστικών επιστημών. Για την αξία των ανθρωπιστικών επιστημών και των τεχνών στην ανάπτυξη της χώρας και την καλλιέργεια των πολιτών της, αλλά και την υποχώρησή τους διεθνώς, υπό το κράτος του «ακαδημαϊκού καπιταλισμού» έχουν ειπωθεί πολλά.

Γιατί επανέρχομαι τώρα; Μα γιατί η κυβέρνηση και η Εθνική Αρχή Ανώτατης Εκπαίδευσης (ΕΘΑΑΕ) επιχειρούν να σερβίρουν ξαναζεσταμένο φαγητό. Ο κυβερνητικός «λαγός» ήδη αμολήθηκε: οι ιθύνοντες σχεδιάζουν να συγχωνεύσουν τμήματα, μεταξύ των οποίων πρώτα και καλύτερα τα ξενόγλωσσα (βλ. «Αλλάζει ο πανεπιστημιακός χάρτης» και «ΑΕΙ: Συγχωνεύσεις τμημάτων λόγω έλλειψης φοιτητών», «Η Καθημερινή», 9/9/2021 και 22/9/2021 αντίστοιχα). Το 2013, επί υπουργίας Αρβανιτόπουλου με το περιβόητο σχέδιο «Αθηνά», προβλεπόταν η συγχώνευση των ξενόγλωσσων τμημάτων της Φιλοσοφικής του ΑΠΘ σε ένα με τέσσερις κατευθύνσεις, τώρα γίνονται σκέψεις για τη συγχώνευση των τμημάτων Γερμανικής, Γαλλικής και Ιταλικής ή των δύο τελευταίων σε ένα, με την πιθανή επωνυμία «Τμήμα Ρωμανικών Γλωσσών και Φιλολογιών»! Ευφάνταστος τίτλος, που όμως δηλώνει την ασχετοσύνη των εμπνευστών του. Εφαλτήριο του «στρατηγικού σχεδιασμού για την αναδιάταξη του χάρτη της Ανώτατης Εκπαίδευσης», η καταστροφική Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής. Επόμενα θύματα θα είναι και άλλα τμήματα της Φιλοσοφικής ή άλλων «θεωρητικών» σχολών. Η «τακτική του σαλαμιού» σε όλο το μεγαλείο της.

Η παράθεση ακαδημαϊκών επιχειρημάτων ενάντια στα σχέδια συγχωνεύσεων έχει μικρή αξία, γιατί τα αγγλοσαξονικής προέλευσης κριτήρια με βάση τα οποία μεθοδεύεται το όλο εγχείρημα είναι καθαρά οικονομίστικα. Στο πλαίσιο του λεγόμενου «εταιρικού πανεπιστημίου», τμήματα τα οποία δεν αποφέρουν άμεσο οικονομικό κέρδος, θεωρούνται βάρος για τον δημόσιο προϋπολογισμό και συνεπώς, το κράτος επιχειρεί να απαλλαγεί από αυτά. Οι επιχειρούμενες αναδιαρθρώσεις προβάλλονται ως λύση στα επαγγελματικά αδιέξοδα των νέων και πανάκεια για την οικονομική ανάπτυξη της χώρας. Τι να βροντήξεις, λοιπόν, στου «κουφού την πόρτα»;

H εμμονή της κυβέρνησης και των δήθεν ανεξάρτητων αρχών εμπνέεται από το δόγμα ΤΙΝΑ (There Is No Alternative) της Θάτσερ. Ας δει κανείς τι συμβαίνει εδώ και χρόνια στη Βρετανία, τις ΗΠΑ, την Ευρώπη και αλλού. Ας διαβάσει προσεκτικά την έκθεση του λόρδου Browne για τη χρηματοδότηση των Πανεπιστημίων (Securing a Sustainable Future for Higher Education. An Independent Review of Higher Education Funding & Student Finance, 12 October 2010, στο: www.independent.gov.uk/browne-report). Τα ομολογεί όλα. Αν δεν τους φτάνει, ας δουν και άλλα που τεκμηριώνουν τη θέση ότι τα Πανεπιστήμια είναι θύματα του νεοφιλελευθερισμού και της λιτότητας (π.χ. Herb Wyile, «Neoliberalism, Austerity, and the Academy», English Studies in Canada, 39.4/2013, 29-31).

Οι δήθεν εμπειρογνώμονες αγνοούν, βέβαια, την ιστορία. Δεν γνωρίζουν τι όριζε ο ιδρυτικός νόμος του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (Ν. 3341, ΦΕΚ 154, Α’/22-6-1925) για τη διδασκαλία των ξένων γλωσσών ούτε ο νόμος για την ίδρυση των «Ινστιτούτων Ξένων Γλωσσών και Φιλολογιών» (Ν. 5139, ΦΕΚ 207, Α’/16-7-1931), από τα οποία προήλθαν τα σημερινά αυτόνομα τμήματα μετά τον νόμο 1268/1982. Τμήματα τα οποία έχουν πολύχρονη προσφορά, συνδέοντας τη νεότερη Ελλάδα με τον ευρωπαϊκό πολιτισμό. Οι ίδιοι άνθρωποι, ωστόσο, μασώντας την τσίχλα της παράδοσης, λένε σε άλλες περιπτώσεις παχιά λόγια για την αξία των Φιλοσοφικών Σχολών και τη διεθνή αναγνωρισιμότητά τους, προφανώς χωρίς να καταλαβαίνουν τι λένε.

Εκείνο όμως, που κάνει την επιτηδευμένη άγνοια και την εμμονική εχθρότητα των «εμπειρογνωμόνων» κωμική και συνάμα επικίνδυνη, είναι ότι αδυνατούν να κατανοήσουν την αποφασιστική συμβολή των ανθρωπιστικών επιστημών στην εμβάθυνση της δημοκρατίας, τη διαμόρφωση των πολιτών και την ανάπτυξη της χώρας. Δύο παραδείγματα: α) η αντιμετώπιση της κλιματικής και της ενεργειακής κρίσης εξαρτάται μόνον από τους τεχνοκράτες ή κυρίως από την ευαισθησία ανθρώπων με βαθιά επίγνωση της γενικότερης ανθρωπιστικής κρίσης και του ακολουθούμενου μοντέλου ανάπτυξης, και β) η διαχείριση της πανδημίας είναι αποκλειστική αρμοδιότητα των ειδικών ή και της ανθρωπιστικής παιδείας των πολιτών; Κι αν όλα αυτά τους φαίνονται ψιλά γράμματα, ας δουν πώς αξιοποιούνται οι ανθρωπιστικές επιστήμες στην Αμερική, που τη λατρεύουν, κι ας διαβάσουν επιτέλους το πολυδιαβασμένο βιβλίο των James Reed και Paul G. Stolz «Put Your Mindset to Work: The One Asset You Really Need to Win and Keep the Job You Love» (New York: Portfolio/Penguin, 2013). Κι αν κι αυτό τους κάτσει βαρύ, ας διαβάσουν την πρόσφατη συνέντευξη του φετινού νομπελίστα Φυσικής Giorgio Parisi («Ένα Νόμπελ για την ανανεωτική και κοινωνικά υπεύθυνη Φυσική», «Εφημερίδα των Συντακτών», 11/10/2021).

Τα ζητούμενα εντέλει είναι: Θα καταφέρουν οι «βάρβαροι» τεχνοκράτες να «πετάξουν τη μαμά από το τρένο»; Οι πρυτανικές αρχές θα συνεργήσουν; Οι συνάδελφοι και οι φοιτητές θα μείνουν παθητικοί επιβάτες; Η καταιγιστική χειραγώγηση των λέξεων θα επιβάλει και τη χειραγώγηση της πραγματικότητας;

*Τέως κοσμήτορας Φιλοσοφικής Σχολής ΑΠΘ

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η έλλειψη καθηγητών στο μοναδικό ελληνικό Γυμνάσιο-Λύκειο Λονδίνου οδηγεί στο κλείσιμό του. Να εμποδίσουμε να γίνει αυτό!
Ο σύλλογος γονέων, οι καθηγητές και ο διευθυντής μας έχουν προσπαθήσει να επικοινωνήσουν με το υπουργείο Παιδείας, αλλά δεν πήραν ποτέ απάντηση.
Η έλλειψη καθηγητών στο μοναδικό ελληνικό Γυμνάσιο-Λύκειο Λονδίνου οδηγεί στο κλείσιμό του. Να εμποδίσουμε να γίνει αυτό!
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ανοιχτή επιστολή στην υπουργό Παιδείας
Αδικία αποτελεί το γεγονός ότι οι υποψήφιοι των Πανελλαδικών που θέλουν να ξαναδώσουν εξετάσεις θα κληθούν να εξεταστούν σε διαφορετική εξεταστέα ύλη σε σχέση με αυτήν της περασμένης σχολικής χρονιάς.
Ανοιχτή επιστολή στην υπουργό Παιδείας
ΑΠΟΨΕΙΣ
Γαλάζια «κανονικότητα» και εκπαιδευτική ανισότητα
Μεγαλόστομες διακηρύξεις προθέσεων, αναχρονισμοί και αντιφάσεις περιμένουν και φέτος μαθητές και φοιτητές με την έναρξη της σχολικής και ακαδημαϊκής χρονιάς.
Γαλάζια «κανονικότητα» και εκπαιδευτική ανισότητα
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η διαστρέβλωση της γλώσσας
Ποτέ άλλοτε σε αυτή τη χώρα το «νόμιμο» δεν ήταν σε τόσο μεγάλη αντιδιαστολή με το «ηθικό». Συνεχώς παράγεται μια «νομιμότητα» που αντιστρατεύεται και τη λογική και την ηθική και μια «πραγματικότητα» που δεν...
Η διαστρέβλωση της γλώσσας
ΑΠΟΨΕΙΣ
Για Α.Ε. και όχι για σχολεία η «αξιολόγηση» που προωθεί η Κεραμέως
Στη σκιά του αποκλεισμού 20.000 υποψήφιων για την εισαγωγή στα πανεπιστήμια μέσω της Ελάχιστης Βάσης Εισαγωγής, η Κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας αποδεικνύεται «αμετανόητη»...
Για Α.Ε. και όχι για σχολεία η «αξιολόγηση» που προωθεί η Κεραμέως
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η παγκόσμια κοιτίδα εκπαίδευσης και δημοκρατίας εναντίον του ίδιου του μέλλοντός της
Ενας επιστήμονας απόφοιτος του ελληνικού πανεπιστημίου με αναγνωρισμένες σπουδές ή επιστημονικό έργο ο οποίος αποφασίζει να διεκδικήσει ένα νέο πτυχίο δεν αναγνωρίζεται από το ΑΤΕΕΝ ως πτυχιούχος.
Η παγκόσμια κοιτίδα εκπαίδευσης και δημοκρατίας εναντίον του ίδιου του μέλλοντός της

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας