• Αθήνα
    Σποραδικές νεφώσεις
    15°C 13.9°C / 16.3°C
    2 BF
    64%
  • Θεσσαλονίκη
    Σποραδικές νεφώσεις
    9°C 6.4°C / 11.3°C
    2 BF
    78%
  • Πάτρα
    Αραιές νεφώσεις
    13°C 11.0°C / 14.0°C
    3 BF
    76%
  • Ιωάννινα
    Αραιές νεφώσεις
    9°C 8.9°C / 8.9°C
    2 BF
    81%
  • Αλεξανδρούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    12°C 11.9°C / 11.9°C
    2 BF
    94%
  • Βέροια
    Αυξημένες νεφώσεις
    9°C 5.8°C / 10.8°C
    2 BF
    90%
  • Κοζάνη
    Αραιές νεφώσεις
    4°C 4.4°C / 7.2°C
    5 BF
    81%
  • Αγρίνιο
    Αυξημένες νεφώσεις
    12°C 11.3°C / 13.6°C
    1 BF
    84%
  • Ηράκλειο
    Αραιές νεφώσεις
    14°C 11.5°C / 14.8°C
    3 BF
    72%
  • Μυτιλήνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    14°C 12.9°C / 13.9°C
    4 BF
    72%
  • Ερμούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    15°C 14.8°C / 16.3°C
    6 BF
    67%
  • Σκόπελος
    Αραιές νεφώσεις
    12°C 11.7°C / 11.8°C
    2 BF
    82%
  • Κεφαλονιά
    Αραιές νεφώσεις
    12°C 11.9°C / 11.9°C
    4 BF
    87%
  • Λάρισα
    Αυξημένες νεφώσεις
    13°C 12.5°C / 12.5°C
    3 BF
    66%
  • Λαμία
    Αυξημένες νεφώσεις
    14°C 11.1°C / 13.9°C
    2 BF
    61%
  • Ρόδος
    Αραιές νεφώσεις
    13°C 12.8°C / 14.8°C
    3 BF
    62%
  • Χαλκίδα
    Αραιές νεφώσεις
    15°C 14.2°C / 17.0°C
    3 BF
    55%
  • Καβάλα
    Αυξημένες νεφώσεις
    11°C 10.3°C / 11.6°C
    3 BF
    92%
  • Κατερίνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    10°C 6.5°C / 11.2°C
    3 BF
    81%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    5°C 4.8°C / 4.8°C
    2 BF
    93%
EUROKINISSI / ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΣ

40 χρόνια από την αρχή διακυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ και οι «ανέμελες» εποχές που προλάβαμε

  • A-
  • A+

Συμπληρώνονται 40 χρόνια σήμερα από την πρώτη εκλογική νίκη του ΠΑΣΟΚ το 1981. Κατά πολλούς η νίκη του ΠΑΣΟΚ ήταν και η πιο ολοκληρωμένη δημοκρατικά εκλεγμένη κυβέρνηση, σε μια εποχή που κυριαρχούσε το σύνθημα Καραμανλής ή τανκς. Πολλοί έχουν εστιάσει στις παροχές που πραγματοποίησαν οι πρώτες κυβερνήσεις του ΠΑΣΟΚ, όμως κανείς δεν μπορεί να αμφισβητήσει και τις μεταρρυθμίσεις που έκανε για τον εκδημοκρατισμό της χώρας. Μέχρι την δεκαετία του 80’η ελληνική δημοκρατία δεν ήταν ιδιαίτερα ώριμη λόγω της μικρής της χρονικής της ύπαρξης, αφού παρουσίαζε χαρακτηριστικά που υπάρχουν σε αυταρχικά καθεστώτα. Η πρώτη τομή της διακυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ το 1981 ήταν ότι εφάρμοσε ένα πλαίσιο αλλαγών εκδημοκρατισμού του κράτους και της κοινωνίας.

Γίνονται προσπάθειες για την ουσιαστική εθνική συμφιλίωση, αφού αναγνωρίζετε η Εθνική Αντίσταση. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο προωθείται η δυνατότητα επαναπατρισμού στην Ελλάδα των προσφύγων του Δημοκρατικού στρατού καθώς και η συνταξιοδότηση των αντιστασιακών ως αναγνώριση της προσφοράς τους. Παράλληλα συντελείται ένα άνοιγμα στον δημόσιο τομέα με τις προσλήψεις προσωπικού που δεν ανήκαν στον χώρο της δεξιάς. Πριν την επανάσταση της 21ης Απριλίου, οι εθνικόφρονες είχαν καταλάβει τις θέσεις στον δημόσιο τομέα, την περίοδο της χούντας, το νέο καθεστώς προωθεί σε ανώτερες θέσεις ανθρώπους που υποστηρίζουν την δικτατορία. Από το 1974 η κυβέρνηση Καραμανλή ενίσχυσε τις προσπάθειες για ευρύτερο άνοιγμα του δημοσίου τομέα προς όλους. Την ουσιαστική μεταρρύθμιση όμως την έκανε το ΠΑΣΟΚ από το 1981 και ύστερα διότι ο δημόσιος τομέας και ως απασχόληση αλλά και μέσω των παροχών του ήταν προσιτός για όλους. Αξιοσημείωτη είναι επίσης η κατάργηση της Χωροφυλακής και της Αστυνομίας Πόλεων με την αντικατάσταση τους σε ένα ενιαίο σώμα που είναι η σημερινή Ελληνική Αστυνομία. Από πολύ νωρίς ο Ανδρέας Παπανδρέου είχε διαπιστώσει την ανάγκη μεταρρυθμίσεων που θα είχαν άμεσο αντίκτυπο στην λειτουργία ενός ολοκληρωμένου δημοκρατικά σύγχρονου κράτους.

Έμφαση επίσης δόθηκε και στα ατομικά δικαιώματα, με την νομική καθιέρωση του πολιτικού γάμου, την κατάργηση της ποινικής δίωξης στην περίπτωση μοιχείας και του αναχρονιστικού θεσμού της προίκας. Καινοτομία για τα ελληνικά δεδομένα αποτέλεσαν τα ίσα δικαιώματα παιδιών εκτός γάμου αλλά και η καθολική καθιέρωση νομικών δικαιωμάτων και νομικών υποχρεώσεων για τους ανήλικους. Φυσικά η πολιτική δικαιωμάτων του ΠΑΣΟΚ δεν περιορίσθηκε μόνο στους ανήλικους αλλά και σε άλλες κοινωνικές ευάλωτες ομάδες. Οι γυναίκες που ήταν έγγαμες είχαν την δυνατότητα να διατηρήσουν το πατρώνυμο τους, κάτι εξαιρετικά ριζοσπαστικό για την εποχή αφού και σήμερα σε πολλές χώρες του αποκαλούμενου δυτικού κόσμου δεν συμβαίνει. Η ψήφιση νόμων για την γρηγορότερη συνταξιοδότηση γυναικών (κυρίως μητέρων) ήταν ένα ακόμα κοινωνικό μέτρο.

Η θεμελίωση του λεγόμενου κοινωνικού κράτους, ίσως, να ήταν το σημαντικότερο επίτευγμα ειδικά της πρώτης περιόδου ΠΑΣΟΚ. Στα εργασιακά θεσμοθετήθηκε η πενθήμερη εργασία, η αύξηση των συντάξεων και των μισθών. Το συνδικαλιστικό κίνημα ενδυναμώθηκε μέσω της μαζικής συμμετοχής των εργαζομένων. Πρόνοια υπήρχε στο κομμάτι της υγείας μέσω της σύστασης του ΕΣΥ. Μια αδυναμία κριτικά που διαπιστώνεται στην διαμόρφωση των κοινωνικών παροχών είναι ότι στην Ελλάδα διαμορφώθηκε κυρίως επιδοματικό και όχι προνοιακό κράτος, πράγμα που στο μέλλον δημιούργησε αρκετά προβλήματα σε ζητήματα κυρίως διαφθοράς .

Ο Ανδρέας Παπανδρέου πέτυχε την σύζευξη πατριωτισμού και διεθνισμού σε μια περίοδο που ο Ψυχρός Πόλεμος είχε επηρεάσει την εξωτερική πολιτική όλων των κρατών. Υπήρξε ένθερμος υποστηρικτής των δικαιωμάτων της Παλαιστίνης, σε μόνιμη βάση σε κάθε σύνοδο κορυφής διεκδικούσε το καλύτερο δυνατό για την χώρα του, ενώ δεν δίστασε να έχει επιθετική εξωτερική πολιτική στην τουρκική προκλητικότητα.

Ένα σημαντικό γνώρισμα ενός ηγέτη είναι η διορατικότητα του. Ο Παπανδρέου λίγες δεκαετίες πριν είχε πει μια φράση που σχετίζεται με το σήμερα: « Είτε το έθνος θα εξαφανίσει το χρέος, είτε το χρέος θα εξαφανίσει το έθνος». Αυτή η ρήση του έχει στοιχειώσει όλο το πολιτικό σύστημα με την κρίση χρέους τα επόμενα χρόνια.

Το ΠΑΣΟΚ κατάφερε με το πέρασμα του χρόνου να γίνει πράγματι όχι μόνο κόμμα που ασκεί την διακυβέρνηση αλλά κόμμα εξουσίας. Όσο πέρναγε ο καιρός, απομακρύνθηκε σταδιακά από την λαϊκή του βάση. Στην συνέχεια την δεκαετία του 90’ άρχισε να υιοθετεί πιο νεοφιλελεύθερες πολιτικές. Παράλληλα, μια σωρεία σκανδάλων που βγήκαν στην επιφάνεια και απασχόλησαν την επικαιρότητα. Για το αν διαδραμάτισε συνολικά θετικό ή αρνητικό ρόλο στην πολιτική της χώρας οι απόψεις μπορεί να διίστανται. Κανείς, όμως, δεν μπορεί να αμφισβητήσει της συμμετοχή του για το πως συγκροτήθηκε η μεταπολιτευτική Ελλάδα.

*Φοιτητής πολιτικών επιστήμων του Πανεπιστήμιου Κρήτης

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΠΟΨΕΙΣ
Δεκαεφτά χρόνια... στις κάλπες
Ηταν Φεβρουάριος του 2004 όταν το ΠΑΣΟΚ οργάνωνε για πρώτη φορά στη σύγχρονη πολιτική ιστορία της χώρας μια ανοιχτή ψηφοφορία ανάδειξης του αρχηγού του. Μέχρι τότε τέτοια διαδικασία δεν είχε ξαναγίνει σε...
Δεκαεφτά χρόνια... στις κάλπες
ΑΠΟΨΕΙΣ
Μεγαλώνοντας την «Παράταξη»
«Να μεγαλώσουμε την Παράταξη» αποτελεί το κεντρικό προεκλογικό μήνυμα και των έξι υποψήφιων προέδρων στο Κίνημα Αλλαγής. Πώς, όμως, θα μεγαλώσει η «Παράταξη»;
Μεγαλώνοντας την «Παράταξη»
ΑΠΟΨΕΙΣ
Εκλογή Παπανδρέου, προοπτική αλλαγής για την Ελλάδα!
Με εκλογή Παπανδρέου το ΠΑΣΟΚ θα ηγηθεί της προσπάθειας για τη νέα αλλαγή που χρειάζεται η χώρα! Μια Ελλάδα προοδευτική, δίκαιη, δημιουργική και δημοκρατική, όπως εκείνη που έφτιαξε ο ιδρυτής του, Ανδρέας...
Εκλογή Παπανδρέου, προοπτική αλλαγής για την Ελλάδα!
ΑΠΟΨΕΙΣ
Πενήντα χρόνια ΣΕΚ
Την Κυριακή 5 Δεκέμβρη το ΣΕΚ οργανώνει μια μεγάλη εκδήλωση στο γήπεδο μπάσκετ του Πανελλήνιου στην Αθήνα για να γιορτάσουμε μαζί αυτή την πορεία, να συζητήσουμε για «ποια κοινωνία παλεύουμε» αλλά και για την...
Πενήντα χρόνια ΣΕΚ
ΑΠΟΨΕΙΣ
Οι ανισότητες στο στόχαστρο
Οι επικείμενες εκλογές για τη νέα ηγεσία του Κινήματος Αλλαγής είναι ένα πολιτικό γεγονός με ιδιαίτερη σημασία. Γι’ αυτό και το αποτέλεσμά τους χρειάζεται να στείλει ένα σαφές μήνυμα που θα σηματοδοτεί τη...
Οι ανισότητες στο στόχαστρο
ΑΠΟΨΕΙΣ
Φώφη, τα κατάφερες
Ήσουν και θα είσαι σύμβολο για όλες τις γυναίκες που παλεύουν με τον καρκίνο, για τις εργαζόμενες που πετυχαίνουν σε ανδροκρατούμενους χώρους, για μητέρες που συνδυάζουν καριέρα και οικογένεια ταυτόχρονα με...
Φώφη, τα κατάφερες

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας