• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    27°C 25.6°C / 29.1°C
    1 BF
    59%
  • Θεσσαλονίκη
    Αραιές νεφώσεις
    23°C 20.4°C / 24.6°C
    2 BF
    71%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    25°C 24.3°C / 25.5°C
    2 BF
    71%
  • Ιωάννινα
    Ελαφρές νεφώσεις
    19°C 18.9°C / 18.9°C
    0 BF
    88%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αίθριος καιρός
    24°C 23.9°C / 23.9°C
    2 BF
    64%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    22°C 20.7°C / 23.0°C
    0 BF
    69%
  • Κοζάνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    19°C 18.7°C / 19.4°C
    0 BF
    73%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    25°C 24.6°C / 24.6°C
    1 BF
    64%
  • Ηράκλειο
    Αίθριος καιρός
    26°C 25.8°C / 26.9°C
    2 BF
    66%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    25°C 24.9°C / 25.1°C
    1 BF
    61%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    27°C 25.8°C / 28.3°C
    2 BF
    47%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    27°C 26.2°C / 26.7°C
    1 BF
    65%
  • Κεφαλονιά
    Σποραδικές νεφώσεις
    25°C 24.9°C / 24.9°C
    0 BF
    78%
  • Λάρισα
    Αραιές νεφώσεις
    23°C 22.9°C / 25.1°C
    0 BF
    73%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    26°C 24.5°C / 26.0°C
    3 BF
    56%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    25°C 25.4°C / 25.8°C
    4 BF
    70%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    26°C 25.4°C / 26.7°C
    0 BF
    57%
  • Καβάλα
    Αίθριος καιρός
    26°C 24.3°C / 26.0°C
    1 BF
    59%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    22°C 21.4°C / 23.7°C
    2 BF
    85%
  • Καστοριά
    Ελαφρές νεφώσεις
    19°C 19.1°C / 19.1°C
    2 BF
    88%
EUROKINISSI
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Χειραγώγηση: Οι πράξεις και τα αποτελέσματα

  • A-
  • A+

Τις τελευταίες ημέρες, το θέμα της χειραγώγησης της πληροφορίας και της ενημέρωσης βρίσκεται στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος. Η αντιπολίτευση κατηγορεί την κυβέρνηση ότι ακολουθεί «στρατηγική ποδηγέτησης του Τύπου, βάσει της οποίας παχυλά πακέτα χρηματοδότησης και κρατικής διαφήμισης χρησιμοποιούνται ως όπλο κατά των αντιπολιτευτικών δημοσιογραφικών φωνών και ως επιβράβευση για τις φιλίες προς την κυβέρνηση ή τις βολικά σιωπηλές δημοσιογραφικές πένες».

Η κυβέρνηση, όπως είναι φυσικό, αρνείται τις αιτιάσεις της αντιπολίτευσης, με επιχειρήματα του στιλ «όσα δεν φτάνει η αλεπού...». Μία ακόμα «πολιτική κολοκυθιά», που σε εμάς τους παλιούς θυμίζει τις αλάνες που παίζαμε ποδόσφαιρο και μαλώναμε αν ο Κώστας έκανε φάουλ και αν η Μαρία γουστάρει τον Πέτρο. Οπως συνέβαινε τότε, έτσι και σήμερα, στο τέλος «θα χαθεί η μπάλα», αφού κανείς δεν θα ασχοληθεί με τον πυρήνα του προβλήματος.

Ας μην κρυβόμαστε πίσω από το δάχτυλό μας. Ολοι οι πολιτικοί, από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα, προσπαθούν να ελέγχουν την ενημέρωση. Ακραίο παράδειγμα, η λογοκρισία που επιβάλλουν οι δικτατορίες. Η ιστορία δείχνει ότι η εύπλαστη πραγματικότητα της αλλοιωμένης ζωής καταρρέει μόλις βρεθεί αντιμέτωπη με τη συμπαγή και αμείλικτη αλήθεια της ζωής. Τότε, οι άνθρωποι, παρατηρώντας τα συντρίμμια της χειραγώγησης, διαπιστώνουν ότι κάθε ψέμα και κάθε συγκάλυψη έκρυβε εκατοντάδες δεινά που τώρα ξεχύνονται να τους κατασπαράξουν. Για να αντιληφθεί κανείς τα αποτελέσματα της χειραγώγησης, δεν έχει παρά να αναλογιστεί πόσο κόστισαν στην Αθήνα των Πελοποννησιακών Πολέμων οι δημοκόποι και με πόσο αίμα πλήρωσε η ανθρωπότητα τους Γερμανούς εθνικοσοσιαλιστές και τους Ιταλούς φασίστες.

Μπορεί οι περιπτώσεις χειραγώγησης της κοινής γνώμης που επισημαίνει η αντιπολίτευση να ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα, αλλά η ουσία είναι ότι η κυβέρνηση, ακόμα και χειραγωγώντας, απέτυχε να πείσει το κοινό στο οποίο απευθύνθηκε. Και την αποτυχία αυτή την πληρώνουμε.

Πάρτε για παράδειγμα την επικοινωνιακή διαχείριση της πανδημίας. Το ότι εκατομμύρια άνθρωποι εξακολουθούν να αρνούνται να εμβολιαστούν δείχνει ότι η κυβέρνηση, παρά το γεγονός ότι είχε την «αμέριστη υποστήριξη» της συντριπτικής πλειοψηφίας των ΜΜΕ, απέτυχε να πείσει ακόμα και για τις σωστές επιλογές της. Στην πραγματικότητα, διάβρωσε την εμπιστοσύνη με τις αντιφατικές και αυτοδιαψευδόμενες αποφάσεις. Σκόρπισε καχυποψία με την επιλεκτική και προσαρμοσμένη στις απαιτήσεις της παροχή πληροφοριών που επέλεξε, αντί της τεκμηριωμένης ενημέρωσης που βοηθά τους ανθρώπους να κατανοούν.

Διέσπειρε επιφυλακτικότητα και δυσπιστία, κάθε φορά που οι εκπρόσωποί της έλεγαν ό,τι τους φαινόταν σωστό, χωρίς να εξηγούν το σκεπτικό τους. Με την αλαζονεία που τους διακατέχει, πίστεψαν ότι μπορούν να αντιλαμβάνονται –και στην ανάγκη να υπαγορεύουν– τις κρίσεις, τις πεποιθήσεις και τις συμπεριφορές των ανθρώπων και, όταν κατάλαβαν το λάθος τους, αντί να το διορθώσουν, κατηγόρησαν τους ανθρώπους ως παράλογους, ανεύθυνους και αντικοινωνικούς. Κοντολογίς, απέτυχαν, επειδή απέρριψαν τα διαυγή φώτα της ενημέρωσης και υιοθέτησαν την καθοδηγούμενη αλήθεια της χειραγώγησης, που με τις ψιθυριστές, μπερδεμένες, αντιφατικές, ακατανόητες, ψευδο-ευλαβείς και ασεβείς δημόσιες τοποθετήσεις τους, προσπάθησαν να επιβάλλουν.

Θα μπορούσε κάποιος να ισχυριστεί ότι, για να καταπολεμηθεί ο τρόμος της πανδημίας, οι ακραίες επικοινωνιακές στρατηγικές μπορεί να είναι και επιβεβλημένες. Θα είχε δίκιο αν η κυβέρνηση δεν επέλεγε να ακολουθήσει τη στρατηγική της χειραγώγησης στη διαχείριση όλων των καίριων επιλογών της. Για να επιβάλει τον εργασιακό μεσαίωνα, αναφέρθηκε ασεβώς στην πρόθεση να προστατεύσει την απασχόληση. Για να πουλήσει την ΔΕΗ, πρόβαλε το ακατανόητο επιχείρημα ότι ενισχύει τον ανταγωνισμό, μετατρέποντας το κρατικό μονοπώλιο σε ιδιωτικό. Για να ιδιωτικοποιήσει την κοινωνική ασφάλιση, χρησιμοποίησε το ψευδοευλαβικό άλλοθι της προστασίας των συντάξεων. Για να ιδιωτικοποιήσει τη δημόσια παιδεία, επικαλέστηκε μια μπερδεμένη αριστεία. Για να καταστρέψει το τοπίο με τις ανεμογεννήτριες, έκανε μνεία μιας αντιφατικής ανάπτυξης...

Η χειραγώγηση του ανθρώπινου νου δεν είναι αυτοσκοπός. Η ποδηγέτηση της ανθρώπινης σκέψης είναι το μέσο για να επιβληθούν πολιτικές, οι οποίες δεν θα γίνονταν αποδεκτές εξαιτίας των επώδυνων αποτελεσμάτων που επιφέρουν στους περισσότερους ανθρώπους. Είναι αυτό που η λαϊκή σοφία συμπυκνώνει στην παροιμία με τον γάιδαρο και το σαμάρι. Και ερχόμαστε στο σήμερα: Φανταστείτε τη διαφορά ανάμεσα σε μία συζήτηση για το αν επιχειρήθηκε χειραγώγηση και μίας άλλης που θα αφορούσε τα αποτελέσματα της επιχειρούμενης χειραγώγησης. Στην πρώτη περίπτωση, η διαδικασία που –νομοτελειακά– δεν θα καταλήξει σε συμπέρασμα θα αξιοποιούνταν ως καθαρτήριο και στην άλλη ως παρακαταθήκη για μια μελλοντική λογοδοσία τόσο αυτών που κατηγορούνται όσο και εκείνων που τους κατηγορούν.

 * δημοσιογράφος, συγγραφέας

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ενας σύντομος οδηγός χειραγώγησης των ελληνικών ΜΜΕ
Τους τελευταίους μήνες, έχοντας πραγματοποιήσει πείραμα ανάλυσης δικτύου με δειγματοληψία από τα ελληνικά διαδικτυακά μέσα ενημέρωσης, παρατηρείται πλήρης ταύτιση μεταξύ φιλοκυβερνητικών μέσων, όπως το «Πρώτο...
Ενας σύντομος οδηγός χειραγώγησης των ελληνικών ΜΜΕ
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η χώρα της ασφυξίας
Βέβαια, για το ότι τα ελληνικά νοικοκυριά ασφυκτιούν με τους λογαριασμούς του ρεύματος, δεν έχουμε ξεκάθαρες απαντήσεις. Ούτως ή άλλως, η κυβέρνηση έχει άλλοθι ότι πήρε μέτρα που, αν δούμε την υλοποίησή τους,...
Η χώρα της ασφυξίας
ΑΠΟΨΕΙΣ
Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ως εργαλεία λογοκρισίας του κράτους
Η εισβολή στην Ουκρανία αποκαλύπτει μια διαδικασία «κανονικοποίησης» του διαδικτύου που βρίσκεται σε εξέλιξη εδώ και αρκετά χρόνια. Ο ψηφιακός δημόσιος χώρος δεν αποτελεί πλέον εξαίρεση: αντιθέτως, υπόκειται...
Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ως εργαλεία λογοκρισίας του κράτους
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η κοινωνία στενάζει λόγω των κυβερνητικών ιδεοληπτικών εμμονών
Αν για ένα πράγμα δεν έχει μείνει πια καμία αμφιβολία μετά από 2,5 χρόνια διακυβέρνησης της Ν.Δ. είναι οι ιδεοληψίες της, που έχουν οδηγήσει σε μια μεγαλοπρεπή, ολική διαχειριστική αποτυχία.
Η κοινωνία στενάζει λόγω των κυβερνητικών ιδεοληπτικών εμμονών
ΑΠΟΨΕΙΣ
Από πού πάμε για βοθροκάναλα;
Οταν τα «mainstream» φιλοκυβερνητικά μίντια κατανοούν τα πάντα μέσα από φίλτρο συσκότισης, υποκρισίας και ανευθυνότητας, τότε κάνουν ασκήσεις νοσταλγίας πάνω στις πιο σκοτεινές πτυχές του ελληνικού πολιτικού...
Από πού πάμε για βοθροκάναλα;

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας