• Αθήνα
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    12°C 10.6°C / 12.9°C
    1 BF
    88%
  • Θεσσαλονίκη
    Αραιές νεφώσεις
    11°C 9.2°C / 12.3°C
    0 BF
    92%
  • Πάτρα
    Αυξημένες νεφώσεις
    10°C 9.9°C / 12.3°C
    2 BF
    74%
  • Ιωάννινα
    Αυξημένες νεφώσεις
    6°C 6.4°C / 6.4°C
    0 BF
    96%
  • Αλεξανδρούπολη
    Θύελλα με βροχοπτώσεις
    12°C 11.9°C / 12.4°C
    0 BF
    94%
  • Βέροια
    Αυξημένες νεφώσεις
    10°C 8.1°C / 11.7°C
    1 BF
    92%
  • Κοζάνη
    Αραιές νεφώσεις
    6°C 5.2°C / 6.8°C
    0 BF
    100%
  • Αγρίνιο
    Αυξημένες νεφώσεις
    9°C 8.5°C / 9.6°C
    1 BF
    93%
  • Ηράκλειο
    Αραιές νεφώσεις
    13°C 12.7°C / 16.0°C
    5 BF
    84%
  • Μυτιλήνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    14°C 12.9°C / 13.9°C
    4 BF
    94%
  • Ερμούπολη
    Αραιές νεφώσεις
    15°C 12.8°C / 15.4°C
    5 BF
    63%
  • Σκόπελος
    Αυξημένες νεφώσεις
    12°C 11.8°C / 13.6°C
    4 BF
    74%
  • Κεφαλονιά
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    10°C 9.9°C / 9.9°C
    2 BF
    100%
  • Λάρισα
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    8°C 7.9°C / 8.5°C
    0 BF
    100%
  • Λαμία
    Αυξημένες νεφώσεις
    9°C 8.3°C / 9.5°C
    2 BF
    100%
  • Ρόδος
    Σποραδικές νεφώσεις
    16°C 15.4°C / 17.8°C
    3 BF
    75%
  • Χαλκίδα
    Αραιές νεφώσεις
    12°C 11.1°C / 13.1°C
    2 BF
    73%
  • Καβάλα
    Αραιές νεφώσεις
    12°C 10.3°C / 13.3°C
    2 BF
    85%
  • Κατερίνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    11°C 9.3°C / 12.4°C
    2 BF
    90%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    7°C 6.8°C / 6.8°C
    1 BF
    90%
190541348 © Ponsuwan | Dreamstime.com

Από εδώ και στο εξής: για την πανδημική συγκυρία

  • A-
  • A+

Υπήρξε ποτέ η περίφημη παλιά κανονικότητα με τη μορφή που λαμβάνει τώρα στο φαντασιακό της κοινωνίας; Σίγουρα όχι, γιατί οι περισσότεροι άνθρωποι έχουν στον νου τους μία εξωραϊσμένη εκδοχή της πραγματικότητας πριν από την πανδημία, την οποία, σε μεγάλο βαθμό, διαμορφώνουν και προωθούν τα κυρίαρχα μέσα ενημέρωσης. Η εξιδανίκευση της πρότερης κανονικότητας εξυπηρετεί δύο σκοπούς: Επινοείται ένα σημείο τομής, ένα ρήγμα ανάμεσα στο παρελθόν και το παρόν, το οποίο κάνει τη σημερινή κατάσταση να φαίνεται σχεδόν αποκαλυψιακή, αφού παρουσιάζεται ως κάτι εντελώς πρωτόγνωρο. Δεύτερον, προβάλλεται στο παρελθόν μια εικόνα ουτοπίας και αναπαράγεται διαρκώς η υπόσχεση πως αυτή η ουτοπία θα επανεγκαθιδρυθεί κάπου στο μέλλον, όταν η πανδημία θα έχει εξαλειφθεί.

Αρκετοί θεωρητικοί, μεταξύ τους και ο Alain Badiou, έχουν ήδη επισημάνει ότι η τωρινή συγκυρία δεν αποτελεί τίποτα το πρωτοφανές. Μάλιστα, ο Matthew Flinders στο άρθρο του «Ο κορονοϊός και η πολιτική της κόπωσης των κρίσεων» («Coronavirus and the politics of crisis Fatigue») πραγματεύεται ακριβώς το φαινόμενο της κλιμάκωσης μιας κοινωνικής και πολιτικής κόπωσης εξαιτίας του μόνιμου φόβου ο οποίος προκαλείται από τις αδιάκοπες προειδοποιήσεις για κρίσεις, δυστυχήματα και ευρείες καταστροφές. Υπενθυμίζει ότι από το ξεκίνημα της νέας χιλιετίας οι άνθρωποι έχουν γνωρίσει τον κίνδυνο των τρομοκρατικών επιθέσεων, την παγκόσμια οικονομική κρίση, τις βίαιες επαναστάσεις στη Μέση Ανατολή, την επακόλουθη μαζική μετακίνηση των προσφύγων και την απειλή μιας σειράς από πανδημίες: ο ιός SARS το 2003, η γρίπη των πτηνών το 2005, η γρίπη των χοίρων το 2009, ο MERS το 2012, ο Ebola το 2014 και το 2019 ο Covid. Συνεπώς, ο ακατάπαυστος φόβος δεν αντιπροσωπεύει ένα καινούργιο στοιχείο. Ο Flinders διαπιστώνει ότι η ανάδυση κοινωνιών ουσιαστικά ανελεύθερων, επειδή τα μέλη τους ζουν μέσα στον φόβο, αποτελεί το πιο σημαντικό χαρακτηριστικό του εικοστού πρώτου αιώνα μέχρι αυτή τη χρονική στιγμή.

Επίσης η επιτήρηση του ατόμου κατά τις ιδιωτικές και τις δημόσιες δραστηριότητές του, ζήτημα για το οποίο άνοιξε μεγάλη συζήτηση από το πρώτο λοκντάουν τον περασμένο Μάρτιο και μετά, δεν συνιστά κάτι το καινοφανές. Η Shoshana Zuboff χρησιμοποιεί εδώ και χρόνια στα βιβλία και τα άρθρα της τον όρο «επιτηρητικός καπιταλισμός» αναφερόμενη σε ένα οικονομικό σύστημα το οποίο επικεντρώνεται στην εμπορευματοποίηση των προσωπικών δεδομένων. Τα δεδομένα πωλούνται τροφοδοτώντας τις ανάγκες της στοχευμένης κυρίως διαφήμισης, η οποία απευθύνεται σε ένα κοινό με συγκεκριμένο προφίλ. Πρόκειται δηλαδή για μια δίχως προηγούμενο συσσώρευση προσωπικών στοιχείων προκειμένου οι εταιρείες να προβλέψουν και να ελέγξουν εξατομικευμένα την αγοραστική συμπεριφορά. Η Zuboff αποκαλεί το διαδίκτυο «μεγάλο έτερο», καθώς αυτό έχει αναχθεί σε μια παντοδύναμη μορφή εξουσίας και υπονομεύει θεμελιώδεις αξίες όπως η δημοκρατία και η ιδιωτικότητα.

Η πανδημία και η πλανητικής κλίμακας εκστρατεία για την αντιμετώπισή της δεν αντιστοιχούν, καθώς ήδη σημειώθηκε, σε μία πραγματική ιστορική τομή. Ομως ισοδυναμούν με μια σφοδρή ώθηση, η οποία επιταχύνει από εδώ και στο εξής τη συνεχή, από τις αρχές του εικοστού πρώτου αιώνα, επιδείνωση των όρων διαβίωσης για την πλειονότητα των ανθρώπων. Η Naomi Klein κάνει λόγο για ένα πανδημικό δόγμα του σοκ, το οποίο επέτρεψε τη στενότατη συνεργασία των κυβερνήσεων με τους οικονομικούς κολοσσούς της Silicon Valley, με συνέπεια πολλές από τις λειτουργίες των δημόσιων σχολείων, των νοσοκομείων, της αστυνομίας και του στρατού να ανατίθενται στις εταιρείες ψηφιακής τεχνολογίας και με περαιτέρω συνέπεια συνταγματικά και κοινωνικά δικαιώματα να καταλύονται εξαιτίας της δραματικά αυξανόμενης ηλεκτρονικής παρακολούθησης.

Το σημαντικότερο, η πανδημία και τα μέτρα εναντίον της έδωσαν την τελική ώθηση για την παγίωση της βιοπολιτικής, με την οποία συμμορφώνονται πλέον τόσο οι διανοούμενοι όσο και οι υπόλοιποι. Αυτή η συμμόρφωση συνεπάγεται εν τέλει την ολοσχερή αποπολιτικοποίηση, αφού, όπως επισημαίνει και ο Giorgio Agamben στη συνέντευξή του στο περιοδικό «Βαβυλωνία», η οποία αναρτήθηκε στις 10 Φεβρουαρίου του 2021, «… το σώμα, σε μια κατάσταση πλήρους φυτικής ζωής στη μονάδα εντατικής θεραπείας, έχει γίνει ένα είδος πολιτικού παραδείγματος βάσει του οποίου οι πολίτες πρέπει να ρυθμίσουν τη συμπεριφορά τους συρρικνώνοντας τη ζωή τους σε μία καθαρά βιολογική ζωή».


* φιλόλογος, ποιητής και κριτικός

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η Ομικρον ως πολιτική μεταβλητή
Η κραυγαλέα ανισότητα της εμβολιαστικής κάλυψης είναι ωρολογιακή βόμβα στην ψευδαίσθηση ασφάλειας της Δύσης καθώς οι εκτεθειμένες στην πανδημία περιοχές του πλανήτη μετατρέπονται σε εκκολαπτήρια μεταλλάξεων.
Η Ομικρον ως πολιτική μεταβλητή
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η δημοκρατία του κατοστάρικου
Πώς κοστολογείται τελικά η απόφαση καθενός απέναντι σε διλήμματα από τα οποία κρίνονται ανθρώπινες ζωές, η αντοχή του ΕΣΥ και η λειτουργία της οικονομίας;
Η δημοκρατία του κατοστάρικου
ΑΠΟΨΕΙΣ
Κύριε Πρωθυπουργέ, επειδή μάλλον δεν είστε ενημερωμένος σωστά...
Παρέμβαση μέσω της «Εφ.Συν.»: «Κύριε Πρωθυπουργέ, επειδή μάλλον δεν είστε ενημερωμένος σωστά, σας διαβεβαιώνω ότι ο διασωληνωμένος ασθενής και ειδικά όποιος νοσεί από COVID δεν μπορεί να μείνει ούτε 1 λεπτό...
Κύριε Πρωθυπουργέ, επειδή μάλλον δεν είστε ενημερωμένος σωστά...
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η αξία του σώματος
Στην περίοδο της πανδημίας, ένας υφέρπων ή έκδηλος πατερναλισμός που παρατηρούμε στη συμπεριφορά μιας σημαντικής μερίδας κρατών απέναντι στους πολίτες τους πρόσθεσε ένα ακόμη παράδειγμα επεμβάσεων στον...
Η αξία του σώματος
ΑΠΟΨΕΙΣ
Να μην γίνει η απανθρωπιά συνήθειά μας!
Το μηνιαίο χαράτσι των 100 ευρώ δεν εξυπηρετεί κανέναν σκοπό δημόσιας υγείας. Στην επικείμενη ψηφοφορία στη Βουλή, οφείλουν όλοι να αναλάβουν τις ευθύνες τους.
Να μην γίνει η απανθρωπιά συνήθειά μας!
ΑΠΟΨΕΙΣ
Το σώμα (μου)
Ρωτώ χωρίς να περιμένω καμία απάντηση. Το σώμα μου σε ποιόν ανήκει; Στο κράτος; Στην ιατρική; Στον θεό ίσως, ή μάλλον στην εκκλησία;
Το σώμα (μου)

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας