• Αθήνα
    Σποραδικές νεφώσεις
    13°C 11.4°C / 14.0°C
    2 BF
    67%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    6°C 4.2°C / 8.5°C
    4 BF
    65%
  • Πάτρα
    Αυξημένες νεφώσεις
    12°C 11.5°C / 13.0°C
    5 BF
    72%
  • Ιωάννινα
    Σποραδικές νεφώσεις
    6°C 5.9°C / 7.5°C
    1 BF
    87%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αραιές νεφώσεις
    11°C 10.9°C / 10.9°C
    2 BF
    93%
  • Βέροια
    Αυξημένες νεφώσεις
    7°C 3.6°C / 7.9°C
    2 BF
    83%
  • Κοζάνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    3°C 2.4°C / 4.0°C
    4 BF
    70%
  • Αγρίνιο
    Αυξημένες νεφώσεις
    10°C 9.6°C / 11.8°C
    3 BF
    86%
  • Ηράκλειο
    Αραιές νεφώσεις
    11°C 9.9°C / 13.7°C
    1 BF
    79%
  • Μυτιλήνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    12°C 10.9°C / 11.9°C
    5 BF
    87%
  • Ερμούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    15°C 14.0°C / 15.7°C
    4 BF
    63%
  • Σκόπελος
    Αραιές νεφώσεις
    10°C 9.6°C / 12.6°C
    5 BF
    77%
  • Κεφαλονιά
    Αυξημένες νεφώσεις
    13°C 12.9°C / 12.9°C
    6 BF
    63%
  • Λάρισα
    Αυξημένες νεφώσεις
    9°C 8.5°C / 8.5°C
    1 BF
    79%
  • Λαμία
    Αυξημένες νεφώσεις
    10°C 8.5°C / 11.2°C
    2 BF
    100%
  • Ρόδος
    Σποραδικές νεφώσεις
    13°C 10.8°C / 13.8°C
    0 BF
    80%
  • Χαλκίδα
    Σποραδικές νεφώσεις
    12°C 10.6°C / 14.2°C
    2 BF
    66%
  • Καβάλα
    Αυξημένες νεφώσεις
    9°C 6.5°C / 9.3°C
    3 BF
    96%
  • Κατερίνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    7°C 4.3°C / 8.6°C
    2 BF
    74%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    3°C 2.8°C / 2.8°C
    2 BF
    89%
EUROKINISSI/ΕΥΡΙΠΙΔΗΣ ΠΑΠΟΥΤΣΗΣ

Οδύσσεια, ραψωδία υ`. Το αίμα πάντα πίσω του και άλλο αίμα φέρνει

  • A-
  • A+

Κείμενο, περίληψη, σχόλια

Στον πρόδομο του παλατιού ξάπλωσε ο Οδυσσέας κι η Ευρυνόμη με βαριά χλαίνη τον κουκουλώνει. Ύπνος δεν του ερχότανε γιατί `χε το μυαλό του στο δύσκολο το πρόβλημα με τους πολλούς Μνηστήρες που τόσο άδικα αυτοί το σπίτι του χαλούσαν και την καλή του σύζυγο θέλανε αυτοί να πάρουν. Πρόβλημα άλυτο σχεδόν και για τον Οδυσσέα, που τόσα δυσεπίλυτα προβλήματα είχε λύσει. Πάρα πολλοί και δυνατοί ήτανε οι Μνηστήρες κι αυτός μονάχος ήτανε, χωρίς δικούς του άντρες. Μόνος και έρημος αυτός απέναντι σε όλους. Και η περήφανη καρδιά στα στήθια του αλυχτούσε
και όπως τρέχει σαν τρελή γύρω από τα κουτάβια, η σκύλα που παθιάζεται και δε φοβάται πράμα, σα νιώσει ξένο κίνδυνο, κι ορμά να τον δαγκάσει, έτσι αλυχτούσε κι η καρδιά στα στήθια του Οδυσσέα. Βάστα καρδιά μου δυνατή ποτέ σου μη δειλιάζεις, εσύ θυμήσου άντεξες τη δύσκολη την ώρα, που ο Κύκλωπας Πολύφημος έτρωγε τους συντρόφους, κι όμως εσύ τον νίκησες, κι έφυγες από το άντρο, που σας κρατούσε αιχμάλωτους, όλους για να σας φάει, αυτός ο βάρβαρος φονιάς μαύρος ανθρωποφάγος.

Ανήσυχος και άγρυπνος σκεφτόταν να `βρει λύση, τρόπο να βρει οριστικό πώς να ξανακερδίσει τη συνετή γυναίκα του και το αρχοντικό του. Φάνηκε πάλι δίπλα του η Αθηνά Παλλάδα και με αγάπη του μιλά κι όλο τον εμψυχώνει. « Άγρυπνος πάλι βρίσκεσαι καλέ μου Οδυσσέα, τον ύπνο εσύ τον ξέχασες κι είσαι δυστυχισμένος. Μα σκέψου Οδυσσέα μου πως είσαι στο παλάτι και μέσα βρίσκεται ο γιος και η καλή γυναίκα που σαν κολόνα στέκεται είκοσι χρόνια τώρα. Όλα όσα στερήθηκες τα έχεις τώρα πάρει γιατί λοιπόν να χολοσκάς κι ησυχασμό δε βρίσκεις;».

«Πράγματι σεβαστή θεά που τόσο με προσέχεις, έτσι `ναι όπως τα λες, μα εμένα το μυαλό μου είναι σε ένα πόλεμο άνισο που θα κάνω με τους πολλούς και άτροπους και φθονερούς Μνηστήρες. Σκέπτομαι ακόμα σεβαστή ω! Αθηνά Παλλάδα πως κι αν νικήσω τους πολλούς και άθλιους Μνηστήρες, με τη δική σου συνδρομή, και όλους τους σκοτώσω, τι θα γινώ ευθύς μετά και που θα καταφύγω τη μαύρη αντεκδίκηση εγώ να αποφύγω, αφού το αίμα πίσω του και άλλο αίμα φέρνει.».

«Εγώ `μαι αθάνατη θεά και όλα τα γνωρίζω, και πάντα να `σαι σίγουρος πως νοιάζομαι για σένα, όλα θα τα περάσουμε μαζί σαν να `μαστε ένα. Πενήντα λόχοι πάνοπλοι εμάς να περιζώσουν στο τέλος θα `σαι νικητής και θα `χεις και τ` αρνιά τους και τα παχιά τα βόδια τους και όλα τα καλά τους.». Αυτά του είπε η Αθηνά κι ύπνο του περιχύνει στα κουρασμένα μάτια του. Ύπνος βαθύς τον τύλιξε κι εκείνη φεύγει πάλι για τις κορφές του Όλυμπου στου Δία τα παλάτια.

Την ίδια ώρα μέσα εκεί στο όμορφο παλάτι η Πηνελόπη ξύπνησε με έγνοια στην καρδιά της, κι έκλαιγε ασταμάτητα γι` αυτή τη συμφορά της, που πρέπει έναν απ` αυτούς τους άθλιους Μνηστήρες, άντρα αυτή να διάλεγε, να ζούσε πια μαζί του. «Αχ Άρτεμη τοξεύτρα μου, κόρη του μέγα Δία, ρίξε βέλος στο στήθος μου τη ζήση να μου πάρεις γιατί ζωή δεν είναι αυτή χωρίς τον Οδυσσέα.».

Σαν χάραξε στον ουρανό η ρόδινη αυγούλα ξύπνησε ο πολύπαθος, πολύτροπος Οδυσσέας και άκουσε το σπαραγμό και θρήνο της κυράς του. Σα μοιρολόι ήτανε, για την κακή της μοίρα, που χάθηκε ο άντρας της και άλλον παίρνει τώρα.

Ο Οδυσσέας ζήτησε σημάδι από τον Δία, να βρει κουράγιο και ψυχή τα βάσανα ν` αντέξει. Βροντή μεγάλη ακούστηκε ψηλά μες στα ουράνια κι ο Οδυσσέας χάρηκε για το ιερό σημάδι, που έστειλε ο τρισμέγιστος ο Δίας ο πατέρας.

Μία γυναίκα ακούστηκε μέσα από το παλάτι και είπε « Δία πατέρα των θεών και των θνητών αφέντη έστειλες δυνατή βροντή σε ουρανό γαλάζιο χωρίς κανένα σύννεφο, κάποιο σημάδι δείχνεις, και κάτι θέλεις να μας πεις εσύ Δία αφέντη. Εγώ τρισμέγιστε θεέ, μια ταπεινή γυναίκα που βρίσκομαι στη δούλεψη της θείας Πηνελόπης ένα μονάχα σου ζητώ και κάμε μου τη χάρη, τους άρτους που εζύμωσα τώρα με την αυγούλα να είναι το στερνό ψωμί που θα γευτούν Μνηστήρες. Βοήθα να απαλλαγεί το σπίτι κι η κυρά μου από το άδικο που αυτοί ορίζουν κάθε μέρα.

Η Ευρύκλεια επέβλεπε όλες τις εργασίες, είκοσι κόρες για νερό έστειλε αυτή να φέρουν, άλλες να καθαρίσουνε και τα χαλιά να στρώσουν, άλλες ακόμα πιο πολλές τραπέζι να ετοιμάσουν γιατί ετοίμαζαν γιορτή μεγάλη οι Μνηστήρες και η αφέντρα του σπιτιού η θεία Πηνελόπη μεγάλο αγώνα ετοίμαζε, μνηστήρα να επιλέξει, αυτόν θα παντρευότανε και θα `φευγε από το σπίτι.

Φτάσανε πρώτα οι βοηθοί των δολερών Μνηστήρων κι αρχίσανε να κόβουνε με τα τσεκούρια ξύλα. Ήρθανε και οι κοπελιές απ` τη μεγάλη βρύση, κατέφθασε κι ο Εύμαιος με τρεις μεγάλους χοίρους.

Ξένε, ρωτά ο Εύμαιος νοιάζομαι εγώ για σένα, αν σε πειράζουνε αυτοί οι άδικοι Μνηστήρες.

Εύμαιε, λέει ο Οδυσσεύς, το άδικο πληρώνουν οι σεβαστοί μας οι θεοί και τιμωρίες στέλνουν σ` όσους το άδικο κρατούν και τ` άδικο ορίζουν.

Ήλθε και ο Μελάνθιος αρχιβοσκός στα γίδια κι είχε μαζί δυο βοηθούς που σαλαγούσαν γίδες τις πιο καλές του κοπαδιού να φάνε οι Μνηστήρες. Έφτασε κι ο Φοιλίτιος κι έφερε τα δαμάλια που θα σφαχτούνε και αυτά στο γεύμα των Μνηστήρων. Ένα σημάδι φάνηκε, αριστερά πετούσε για όλους που το βλέπανε έξω από το παλάτι. Ήταν μεγάλος αετός που είχε περιστέρι στα νύχια του τα δυνατά σαν γάντζους καμωμένα. Ο Αμφίνομος δεν χάρηκε μ` ετούτο το σημάδι και μίλησε με σιγουριά σε όλους τους Μνηστήρες. Φίλοι κακός ο οιωνός που φάνηκε στα ουράνια και πρέπει να ακούσουμε τις εντολές που δίνει αυτός που κάνει τα πουλιά όλα να μας τα λένε. Λέγαμε να σκοτώσουμε το γιο του Οδυσσέα το νεαρό Τηλέμαχο γιατί μπελάς μας είναι. Όμως μετά από αυτό, το ουράνιο σημάδι του αετού που κράταγε στα νύχια περιστέρι, λέω να μην πειράξουμε το νέο παλληκάρι. Αλλά τώρα ν` αρχίσουμε εμείς το φαγοπότι. Ψήσανε τροφαντά αρνιά, καλοθρεμμένες γίδες, ένα μοσχάρι ολόπαχο και μπόλικα γουρούνια. Κρασί σερβίρει ο Εύμαιος και ο Φιλοίτιος άρτους. Ακόμα και ο Μελανθεύς στους άλλους παραστέκει. Ο σοβαρός Τηλέμαχος βάζει τον Οδυσσέα, όπως το σχεδιάσανε, κοντά εις το κατώφλι κι ένα σκαμνάκι του `δωσε και φαγητό του βάζει και κρασοπότηρο χρυσό του έδωσε γεμάτο. Ο Κτήσιππος του μίλησε, ένας θρασύς μνηστήρας: Ακούστε με τι θα σας πω περήφανοι μνηστήρες. Ο δίκαιος Τηλέμαχος τον ξένο τραπεζώνει και του προσφέρει φαγητό, κρασί και όλα τ’ άλλα. Φίλοι μου, επιτρέψτε μου τον ξένο να κεράσω, κι αμέσως μπούτι βοδινό αρπάζει απ’ την πιατέλα και σαν κοντάρι το πετά στην κεφαλή του ξένου. Ο Οδυσσέας έσκυψε και το βαρύ κομμάτι με το χοντρό το κόκαλο στον τοίχο πάνω σκάει. Θύμωσε ο Τηλέμαχος με όλα όσα συμβαίνουν, ωστόσο συγκρατήθηκε όπως είχε ζητήσει ο συνετός πατέρας του ο θείος Οδυσσέας. Μίλησε κι ο Αγέλαος, ένας απ’ τους μνηστήρες, και είπε στον Τηλέμαχο τη μάνα του να πείσει να παντρευτεί τον πιο τρανό μνηστήρα με τα δώρα τα πιο πολλά και θαυμαστά που θα χαρίσει εκείνος στη νύφη την πολύφερνη την όμορφη γυναίκα. Δε βάζω εγώ της μάνας μου, στο γάμο της εμπόδια, και πάντα την παρακινώ να παντρευτεί αμέσως, και δώρα δίνω πλούσια και θησαυρούς περίσσιους. Όμως ντροπή μου θεωρώ εγώ να την πιέσω και με το ζόρι πια αυτή να φύγει απ` το παλάτι. Αν μόνη της δεν το δεχτεί, σε με, δεν πέφτει λόγος.».

Οι είρωνες, που τρώγανε και πίνανε Μνηστήρες, διασκέδασαν πάρα πολύ μ` αυτά τα λόγια που `πε ο συνετός Τηλέμαχος και σκάσανε στα γέλια κι από το γέλιο το πολύ δάκρυα τους ερχόταν. Εκεί κοντά βρισκότανε η Αθηνά Παλλάδα που το μυαλό τους σκόρπισε και πια δεν είχαν σκέψη.

Ο μάντης Θεοκλύμενος, του Τηλεμάχου φίλος, είδε το τέλος το φρικτό που θα `χουν οι Μνηστήρες που κλαίγαν σα μωρά παιδιά απ` τα πολλά τα γέλια κι αυτό ήταν προμήνυμα της μαύρης συμφοράς τους που κάλπαζε κι ερχότανε αυτούς να συναντήσει. Όμως αυτοί γελούσανε και κλαίγανε απ` τα γέλια μ` όλα όσα ακούγανε γιατί μυαλό δεν είχαν.

Μίλησε κι ο Ευρύμαχος και είπε πως ο ξένος που έφερε ο Τηλέμαχος λέει τρελές κουβέντες κι αμέσως πρέπει όλοι αυτοί έξω να τον πετάξουν. Μόνος του ο Θεοκλύμενος βγήκε απ` το παλάτι άλλο να μην θυμώσουνε οι ασεβείς Μνηστήρες.

Τηλέμαχε τους ξένους σου βάλτους σ` ένα καράβι και στείλε τους στους Σικελούς του λέει ένας άλλος.

Εκείνος με υπομονή κοίταζε τον πατέρα που ήρεμος καθότανε έξω απ` το κατώφλι και συνεχώς σκεπτότανε τον βέλτιστο τον τρόπο, που οι Μνηστήρες θα χαθούν όλοι να ησυχάσουν.

Περίληψη.

Ο Οδυσσέας ξαπλώνει για να κοιμηθεί στο πρόστεγο του ανακτόρου αλλά έχει τόσα στο μυαλό του που δεν μπορεί να κοιμηθεί. Βασανίζεται και στριφογυρνά στα στρωσίδια του με τη σκέψη του στην εξόντωση των επικινδύνων Μνηστήρων. Μόνος αυτός, ενώ οι αντίπαλοι Μνηστήρες είναι πάρα πολλοί, περισσότεροι από εκατό. Εμφανίζεται η θεά Αθηνά και τον καθησυχάζει βεβαιώνοντας τον ότι θα βοηθήσει κι εκείνη στην εξόντωση των Μνηστήρων. Ο Οδυσσέας της εκμυστηρεύεται ότι ακόμα κι αν εξοντώσουν τους Μνηστήρες οι οικογένειες τους θα θελήσουν αμέσως να επιβάλλουν αντίποινα και αντεκδικήσεις. Για όλα αυτά πάλι η θεά Αθηνά τον ηρεμεί λέγοντας του ότι όλα θα εξελιχθούν ευνοϊκά για κείνον και την οικογένεια του. Αμέσως του ρίχνει ύπνο γλυκό στα μάτια και εκείνη πετά για τον Όλυμπο. Την ίδια ώρα που ο Οδυσσέας επιτέλους κοιμάται, ξυπνά η Πηνελόπη που αμέσως αρχίζει το θρήνο αφού η μέρα που ξημερώνει, είναι η μέρα που πρέπει να επιλέξει έναν από τους Μνηστήρες για σύζυγο της, και να φύγει από το σπίτι. Πρωί πρωί έρχονται οι βοσκοί με τα σφαχτάρια για το μεγάλο, και τελευταίο τραπέζι των Μνηστήρων. Η Ευρύκλεια συντονίζει τις δεκάδες γυναίκες που εργάζονται στο παλάτι για όλες τις απαραίτητες δουλειές. Δύο θεϊκοί οιωνοί δεν είναι καθόλου ευνοϊκοί για τους Μνηστήρες.

Ο Οδυσσέας ήρεμα και σταθερά σκηνοθετεί τα στρατηγήματα και τα τεχνάσματα του, για τον οριστικό αφανισμό των αναιδών Μνηστήρων. Οι Μνηστήρες από τη μεριά τους, προετοιμάζουν τον χαμό του Τηλέμαχου, περιπαίζουν τον Οδυσσέα, καθώς και τον μάντη Θεοκλύμενο που προφητεύει την εξόντωση τους. Προτείνουν στον Τηλέμαχο να στείλει τους δύο ξένους του, τον γέρο κουρελή ζητιάνο, που είναι ο Οδυσσέας και τον Θεοκλύμενο, μ` ένα καράβι, στους Σικελούς.

Σχόλια.

-Κράτα καρδιά μου.

τέτλαθι δή, κραδίη· καὶ κύντερον ἄλλο ποτ' ἔτλης, υ`,18.

Κράτα καρδιά μου, πιο σκληρό έχεις αντέξει πόνο.

Ο Οδυσσέας δίνει κουράγιο στον εαυτό του προκειμένου να αντιμετωπίσει το δυσεπίλυτο πρόβλημα των Μνηστήρων.

-Θεοφάνια.

σχεδόθεν δέ οἱ ἦλθεν Ἀθήνηυ
οὐρανόθεν καταβᾶσα, δέμας δ' ἤϊκτο γυναικί·

Η Αθηνά Παλλάδα κατέβηκε απ' τον ουρανό, παρόμοια με γυναίκα.

Φάνηκε πάλι δίπλα του η Αθηνά Παλλάδα και με αγάπη του μιλά κι όλο τον εμψυχώνει. Υ`, 30-31, ελεύθ. μτφρ.

Μια ακόμη Θεοφάνια, μια ακόμη φανέρωση θεού μέσω ενανθρωπίσεως, στην Οδύσσεια.

-Κακός οιωνός.

ἀριστερὸς ἤλυθεν ὄρνις,
αἰετὸς ὑψιπέτης, υ`, 242-243.

Ένα σημάδι φάνηκε, αριστερά πετούσε για όλους που το βλέπανε έξω από το παλάτι. Ήταν μεγάλος αετός που είχε περιστέρι στα νύχια του τα δυνατά σαν γάντζους καμωμένα.

Ο αητός, το αρπαχτικό πτηνό που συμβόλιζε την παντοκρατορία του Δία στον ουρανό, εδώ υπερίπταται αριστερά όλων όσων το παρατηρούν. Κρατά στα νύχια του το θήραμα του, ένα περιστέρι. Κακός οιωνός!
 

1*. Αρχιτέκτων. Ιστορικός Αρχιτεκτονικής. Ιστορικός Τέχνης.

2*. Στους αγαπημένους φιλιότσους μου Οδυσσέα Βαχαρίδη και Αντώνη Βαλαβάνη που βάφτισα την ίδια μέρα στην Καστριανή Κέας το καλοκαίρι του 1994 με τον Παπά Λευτέρη και την τσαμπούνα του.

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΠΟΨΕΙΣ
Οδύσσεια, ραψωδία ω`. Η πιστή Πηνελόπη και η άπιστη Κλυταιμνήστρα
Ο Ερμής ο ψυχοπομπός , οδηγεί τις ψυχές των Μνηστήρων στο Άδη. Συναντούν τις ψυχές του Αχιλλέα, του Αγαμέμνονα, του Πατρόκλου, του Αίαντα και άλλων. Ο Αχιλλέας συνομιλεί με τον Αγαμέμνονα.
Οδύσσεια, ραψωδία ω`. Η πιστή Πηνελόπη και η άπιστη Κλυταιμνήστρα
ΑΠΟΨΕΙΣ
Οδύσσεια, ραψωδία φ`
«Βουκόλε και χοιροβοσκέ εάν οι θεοί θελήσουν και έλθει ο αφέντης σας ο θείος Οδυσσέας εσείς θα του συνδράμετε ή θα τον αρνηθείτε: Μιλήστε μου ελεύθερα, τι η καρδιά σας θέλει».
Οδύσσεια, ραψωδία φ`
ΑΠΟΨΕΙΣ
Οδύσσεια, ραψωδία σ`: Πιο αχαμνό απ`τον άνθρωπο, πλάσμα στη γη δεν έχει
Όλα τα είπε ήρεμα ο θεϊκός Δυσσέας κι αμέσως στάλαξε κρασί, χοή στους αθανάτους, ήπιε κατόπιν και αυτός απ` το χρυσό ποτήρι κι έπειτα εις τ` Αμφίνομου το έδωσε το χέρι, χοή να κάνει και αυτός, στους αθανάτους...
Οδύσσεια, ραψωδία σ`: Πιο αχαμνό απ`τον άνθρωπο, πλάσμα στη γη δεν έχει

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας