• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    28°C 26.4°C / 30.2°C
    0 BF
    44%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    26°C 22.8°C / 27.7°C
    2 BF
    55%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    23°C 23.2°C / 28.7°C
    2 BF
    64%
  • Ιωάννινα
    Σποραδικές νεφώσεις
    24°C 24.2°C / 24.2°C
    1 BF
    45%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αίθριος καιρός
    25°C 24.6°C / 24.6°C
    3 BF
    70%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    23°C 21.2°C / 22.6°C
    1 BF
    72%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    21°C 19.0°C / 21.5°C
    1 BF
    60%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    28°C 28.2°C / 28.2°C
    1 BF
    38%
  • Ηράκλειο
    Αίθριος καιρός
    26°C 23.8°C / 27.7°C
    1 BF
    53%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    24°C 24.0°C / 24.0°C
    1 BF
    61%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    20°C 20.2°C / 20.2°C
    2 BF
    79%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    26°C 25.7°C / 25.7°C
    2 BF
    82%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    24°C 23.8°C / 23.8°C
    1 BF
    52%
  • Λάρισα
    Αίθριος καιρός
    26°C 25.7°C / 25.7°C
    1 BF
    61%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    27°C 26.6°C / 27.8°C
    1 BF
    53%
  • Ρόδος
    Αίθριος καιρός
    23°C 23.2°C / 23.2°C
    3 BF
    56%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    27°C 23.8°C / 30.3°C
    0 BF
    40%
  • Καβάλα
    Αίθριος καιρός
    22°C 21.6°C / 21.6°C
    1 BF
    77%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    22°C 22.0°C / 23.3°C
    2 BF
    84%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    22°C 21.9°C / 21.9°C
    0 BF
    72%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Τελεσίδικα και ανέκκλητα δεσμά

  • A-
  • A+

Υπάρχουν δυο λογιών προβλήματα: αυτά που σχετίζονται με τη διαχείριση μιας κατεστημένης τάξης σε μια κοινωνία και εκείνα που αφορούν ζητήματα που ανακύπτουν εξαιτίας της ανατροπής μιας καθεστηκυίας πραγματικότητας. Η διαφορά μεταξύ των δύο τεράστια. Στη μία περίπτωση υπάρχει το περιθώριο διόρθωσης, προσαρμογής και αναστοχασμού, ενώ στην άλλη τα ποιοτικά χαρακτηριστικά των αλλαγών δίνουν την αίσθηση του τελεσίδικου και του ανέκκλητου. Η διαφορά που υπάρχει μεταξύ της προσωρινότητας και της μονιμότητας δεν χαρακτηρίζει μόνο τη φύση και τη λύση του προβλήματος αλλά και τις ενδιάμεσες διαδικασίες που θα πρέπει να προηγηθούν προκειμένου ένας άνθρωπος ή μια κοινωνία να επιλέξει και να ακολουθήσει το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα. Και κάπου εδώ κάνει την εμφάνισή της η πολιτική, που καθορίζει τόσο τις διαδικασίες επιλογής όσο και τον χαρακτήρα της λύσης που θα δοθεί.

Ζούμε στην εποχή που ο κόσμος μας αλλάζει εκ βάθρων. Αν και κανείς δεν μπορεί να προβλέψει τη διάρκεια της «νέας εποχής», εντούτοις όλοι συμφωνούμε ότι η ζωή των επόμενων γενιών δεν θα έχει καμία σχέση με αυτήν των προηγούμενων. Η ψηφιοποίηση της οικονομίας, οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, οι κλιμακούμενες υγειονομικές απειλές, η κατανομή του κόστους προσαρμογής στα νέα δεδομένα αποτελούν κρίκους της ίδιας αλυσίδας με την οποία θα είμαστε δεμένοι για... αιώνες.

Τρεις σπουδαίοι διανοητές, ο J. Stiglitz, o T. Tucker και ο G. Zucmnan, στην εισαγωγή του άρθρου «Ending the Race to the Bottom» που συνυπογράφουν, δίνουν με ομολογουμένως γλαφυρό τρόπο την εικόνα του πλανήτη εβδομήντα εννέα χρόνια μετά:

«Το έτος είναι το 2100. Η ανθρωπότητα έχει αποτρέψει τις χειρότερες επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, καθώς οι οικονομίες σε όλο τον κόσμο απαλλάχθηκαν από τον άνθρακα έως το 2050 και μάλιστα έγιναν “αρνητικές στον άνθρακα” τις δεκαετίες που ακολούθησαν. Μετά το τέλος της αμερικανικής κατοχής στο Ιράκ και το Αφγανιστάν, δεν υπήρξε μεγάλος πόλεμος και μετά την αρχική κλιμάκωση των εντάσεων μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και της Κίνας νωρίτερα στον αιώνα, δεν υπήρξε νέος Ψυχρός Πόλεμος. Αντί του ανταγωνισμού για πόρους, που χαρακτήριζε παλαιότερες περιόδους της ιστορίας της ανθρωπότητας, προέκυψε ένα ήθος συνεργασίας. [...] Ο πλούτος δεν [είναι] προσδεμένος με τις κοινότητες που βοήθησαν στην παραγωγή του, δημιουργώντας μια παγκόσμια ελίτ που λαφυραγωγούσε ατιμώρητα [που] βοήθησε να πυροδοτηθούν λαϊκιστικά και αυταρχικά κινήματα σε όλο τον κόσμο».

Αντιστρέψτε τώρα αυτήν την ωραιοποιημένη εικόνα. Φανταστείτε έναν πλανήτη στον οποίο η κλιματική αλλαγή έχει οδηγήσει σε ερημοποίηση, επισιτιστικές κρίσεις, μεταναστευτικά κύματα, διαδοχικές πανδημίες... Αναλογιστείτε τα κράτη προσδεμένα σε συνασπισμούς να συγκρούονται σε συνθήκες Ψυχρού Πολέμου, που οι εντάσεις του θα πυροδοτούν τοπικές και υπερτοπικές συρράξεις λόγω της εκμετάλλευσης των περιορισμένων πόρων. Φέρτε στο μυαλό σας τις πολιτικές ελίτ, οι οποίες ως συνεπείς πληρεξούσιες του πλούτου, αντί να αντιμετωπίσουν τις διαβρωτικές επιπτώσεις της ανισότητας στην οικονομική ανάπτυξη και τη δημοκρατία, θα εξασφάλιζαν την ασυλία των υπερπλούσιων και των πιο κερδοφόρων πολυεθνικών επιχειρήσεων.

Αν σήμερα σας ζητούσε κάποιος να απαντήσετε στο ερώτημα ποια από τις δύο εκδοχές σας φαίνεται πιο πιθανή, τι θα απαντούσατε; Το πιο πιθανό είναι ότι οι πιο πολλοί θα επέλεγαν τη δεύτερη εκδοχή. Απαισιόδοξοι; Μάλλον ρεαλιστές. Στη διάρκεια των τελευταίων δεκαετιών, όλες οι επιλογές των παγκόσμιων και των εθνικών οικονομικών και πολιτικών ελίτ επιβάλλονται με την ισχύ και με πρόφαση την αλληλεγγύη και την ισότιμη συνεργασία, ενώ θα έπρεπε να ισχύει το αντίθετο. Αδιαφορούν για τη βία. Προβάλλουν την ανισότητα με επιχειρήματα θεολογικού χαρακτήρα ως τη δημιουργό της ανάπτυξης. Υποκρίνονται τους ανθρωπιστές για να δικαιολογήσουν τις επιλογές τους και υποδύονται τους ειρηνοποιούς για να εξασφαλίσουν τους απαραίτητους συμβιβασμούς για την παράταση της κυριαρχίας τους όταν αισθάνονται ότι απειλείται.

Το σίγουρο είναι ότι η αλαζονεία που γεννά η αίσθηση ισχύος τροφοδοτεί τον θυμό, ο οποίος όταν συσσωρευτεί μπορεί να προκαλέσει εκρήξεις. Σήμερα υπάρχουν πολλές αφορμές για να είναι οι άνθρωποι οργισμένοι. Ομως η πιο δραστική είναι η διαπίστωση ότι οι οικονομικά ισχυροί, με τη βοήθεια του πολιτικού συστήματος, αποκομίζουν κέρδη σε βάρος τους, τα οποία τους επιτρέπουν να διασφαλίζουν και να διαιωνίζουν την πολιτική και οικονομική τους παντοδυναμία. Και φυσικά η πραγματικότητα αυτή υπερτροφοδοτεί την οργή και απειλεί τη σταθερότητα των οικονομικών και πολιτικών συστημάτων.

Δυστυχώς αυτό βιώνουμε και στον τόπο μας, καθώς οι αποφάσεις των πολιτικών ελίτ της τελευταίας δεκαετίας συνθέτουν ένα πλέγμα πολιτικών που «φυλακίζουν» τελεσίδικα και –πολύ πιθανό–ανεπίστρεπτα τις ζωές των πολλών.

* δημοσιογράφος, συγγραφέας

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΠΟΨΕΙΣ
«Πράσινη» φτωχοποίηση
Η «πράσινη ενέργεια» αφορά έναν μετασχηματισμό με καταλυτικές επιπτώσεις, αφού η προσαρμογή της οικονομίας στο νέο μοντέλο θα προκαλέσει αλλαγές αντίστοιχης σφοδρότητας και μονιμότητας με εκείνες που προκάλεσε...
«Πράσινη» φτωχοποίηση
ΑΠΟΨΕΙΣ
«Κίτρινα γιλέκα» και CO2
Η εξέγερση των «κίτρινων γιλέκων» στη Γαλλία είναι σαν το αποτέλεσμα μιας μαθηματικής εξίσωσης: η «φορολογία άνθρακα» αφορά πολύ περισσότερο τα κατώτερα εισοδήματα, έρχεται να προστεθεί σε μια άνιση κατανομή...
«Κίτρινα γιλέκα» και CO2
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ηταν στραβό το... κλίμα, το ’φαγε κι ο πόλεμος
Βλέποντας κανείς όλους αυτούς τους ηγέτες, ισχυρούς και ανίσχυρους, πλούσιους και φτωχούς να υπόσχονται πως θα λύσουν το πρόβλημα της υπερθέρμανσης, όσο να ‘ναι αναθαρρεί: αφού «τα βρίσκουν» για το κλίμα,...
Ηταν στραβό το... κλίμα, το ’φαγε κι ο πόλεμος
ΑΠΟΨΕΙΣ
Το Αιγαίο ως «μεταεθνική συνθήκη» στην εποχή της παγκοσμιοποίησης
Διανύουμε την τρίτη δεκαετία του εικοστού πρώτου αιώνα και διαπιστώνουμε ότι το Αιγαίο και η ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου εξακολουθούν να εντάσσονται στο κοσμοθεωρητικό δόγμα των εθνικισμών των...
Το Αιγαίο ως «μεταεθνική συνθήκη» στην εποχή της παγκοσμιοποίησης
ΑΠΟΨΕΙΣ
Βολική αναισθησία
Εάν συνεχιστεί η τωρινή κατάσταση, τότε το ερώτημα δεν είναι αν θα καταφέρουμε να αλλάξουμε εμείς, αλλά αν θα μπορέσουμε να προσαρμοστούμε σε συνθήκες επισιτιστικής κρίσης, μαζικής κλιματικής μετανάστευσης και...
Βολική αναισθησία
ΑΠΟΨΕΙΣ
Του πλούτου αχορταγιά, τση δόξας πείνα
Περί απληστίας ο λόγος. Το βυζαντινό λεξικό Σούδα την ονομάζει αδηφαγία. Με άλλο λόγια, αναφέρεται σε μια διαρκή ανάγκη που ουδέποτε ικανοποιείται. Διασώζεται η φράση «άπληστος πίθος», που ανακαλεί στη μνήμη...
Του πλούτου αχορταγιά, τση δόξας πείνα

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας