• Αθήνα
    Αυξημένες νεφώσεις
    17°C 15.6°C / 17.9°C
    2 BF
    75%
  • Θεσσαλονίκη
    Σποραδικές νεφώσεις
    12°C 11.3°C / 13.3°C
    0 BF
    82%
  • Πάτρα
    Βροχοπτώσεις μέτριας έντασης
    13°C 12.0°C / 14.0°C
    2 BF
    77%
  • Ιωάννινα
    Αυξημένες νεφώσεις
    7°C 6.9°C / 7.0°C
    0 BF
    93%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αραιές νεφώσεις
    15°C 14.9°C / 14.9°C
    4 BF
    88%
  • Βέροια
    Αυξημένες νεφώσεις
    11°C 9.9°C / 12.3°C
    1 BF
    83%
  • Κοζάνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    6°C 6.3°C / 7.3°C
    1 BF
    93%
  • Αγρίνιο
    Αυξημένες νεφώσεις
    11°C 10.6°C / 10.6°C
    2 BF
    94%
  • Ηράκλειο
    Αραιές νεφώσεις
    18°C 16.6°C / 18.7°C
    4 BF
    65%
  • Μυτιλήνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    12°C 11.9°C / 11.9°C
    5 BF
    78%
  • Ερμούπολη
    Αυξημένες νεφώσεις
    17°C 16.2°C / 19.1°C
    4 BF
    77%
  • Σκόπελος
    Αυξημένες νεφώσεις
    12°C 12.3°C / 12.3°C
    4 BF
    77%
  • Κεφαλονιά
    Αυξημένες νεφώσεις
    16°C 16.0°C / 16.0°C
    3 BF
    79%
  • Λάρισα
    Βροχοπτώσεις μέτριας έντασης
    9°C 8.5°C / 8.5°C
    1 BF
    89%
  • Λαμία
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    8°C 8.5°C / 8.5°C
    1 BF
    83%
  • Ρόδος
    Σποραδικές νεφώσεις
    18°C 17.8°C / 18.8°C
    2 BF
    76%
  • Χαλκίδα
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    17°C 15.8°C / 18.1°C
    3 BF
    70%
  • Καβάλα
    Αυξημένες νεφώσεις
    13°C 11.0°C / 12.7°C
    2 BF
    91%
  • Κατερίνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    12°C 11.4°C / 13.4°C
    2 BF
    79%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    7°C 6.8°C / 6.8°C
    0 BF
    89%
EUROKINISSI/ΒΑΣΙΛΗΣ ΡΕΜΠΑΠΗΣ
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ηλεκτρική ενέργεια, ληστρική εκμετάλλευση και διαπλοκή

  • A-
  • A+
Η σύγκριση του σήμερα με το χθες της ενεργειακής αγοράς αποκάλυψε πόσο πρόχειρα στημένοι είναι οι μύθοι που κατασκεύασαν και καλλιέργησαν ο πρωθυπουργός και οι περί αυτόν σε αυτά τα χρόνια.

Ηταν χειμώνας του ’91 όταν έπεσε στα χέρια μου η έκδοση του Μορφωτικού Ιδρύματος της Εθνικής Τραπέζης «Ο εξηλεκτρισμός της Ελλάδας 1899-1956». Μία έρευνα του Ν. Παντελάκη και αφορούσε τον «τρόπο με τον οποίο αναπτύχθηκε στην Ελλάδα η ηλεκτρική ενέργεια από τα τέλη του περασμένου αιώνα μέχρι τη δημιουργία του κρατικού μονοπωλίου της ΔΕΗ». Διαβάζοντας το βιβλίο δεν εντυπωσιάστηκα τόσο από τη διαδικασία που η ηλεκτρική ενέργεια αντικατέστησε τη λάμπα πετρελαίου, όσο από την παρέμβαση του ξένου παράγοντα και τη διαπλοκή.

Από την εποχή της αμερικάνικης Thomson-Houston, ένα επιχειρηματικό κουβάρι με αμερικανικά, γερμανικά και γαλλικά συμφέροντα, που απέκτησε παρουσία στον τόπο με την Ελληνική Ηλεκτρική Εταιρία και συνεταίρους την Εθνική Τράπεζα και τη Γενική Εταιρία Εργοληψιών (Μελάς, Σκουλούδης κ.ά.) μέχρι τον βρετανικό όμιλο Power and Traction Finance Company (συμμετείχαν έξι βρετανικές πολυεθνικές) που μαζί με την Εθνική Τράπεζα συνέστησαν τη Γενική Ελληνική Εταιρία, η αγορά ηλεκτρικής ενέργειας είναι μια ιδιωτική... υπόθεση. Η παρουσία των «επενδυτών» σημαδεύτηκε από: τη διαρκή εκμετάλλευση προνομίων, τη συστηματική αρπαγή των πόρων, την προώθηση προϊόντων (μηχανημάτων κ.ά.) των μετόχων στην ελληνική αγορά και την εμπλοκή των... πρεσβειών, οι οποίες είχαν ρόλο θεματοφύλακα συμφερόντων.

Ισως η καλύτερη περιγραφή για τη «συνεισφορά» του ιδιωτικού τομέα στον εξηλεκτρισμό της χώρας να έχει γίνει από τον Δ. Μπάτση. Σε άρθρο με τίτλο «Πρόγραμμα Εμπάσκο και αποσύνθεση της ενεργειακής οικονομίας» που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό «ΑΝΤΑΙΟΣ» τον Φεβρουάριο του 1950 έγραφε: «...Για ό,τι αφορά το ενεργειακό, παρατηρούμε πως η σύμβαση με τα προνόμια που έδωσε στους ξένους περιόρισε τον κύκλο της ενεργειακής παραγωγής σε ένα στενό τομέα καταναλωτών –Αθήνα, Πειραιά– αφήνοντας στην τύχη της την υπόλοιπη χώρα, επέτεινε την εξάρτηση σε καύσιμο αφού η Εταιρία αγόραζε εγγλέζικο κάρβουνο, εμπόδιζε την υδρενεργειακή αξιοποίηση, δημιούργησε τους όρους για έναν υψηλό συντελεστή κόστους του ηλεκτρισμού στην παραγωγή βιομηχανικών προϊόντων, άφησε χωρίς ηλεκτρισμό την ύπαιθρο [...] έκανε απρόσιτο τον ηλεκτρισμό για τα 75% του πληθυσμού της χώρας, που μπορεί να ονομαστεί χέρση και από την άποψη του εξηλεκτρισμού...»

Με απλά λόγια, ο Μπάτσης αποκάλυπτε ότι οι «επενδυτές» όχι μόνο δεν έφεραν ανάπτυξη, αλλά συνέβαλαν στη βιομηχανική, γεωργική και κοινωνική υπανάπτυξη, στην επιβάρυνση του ισοζυγίου, στην αδρανοποίηση πλουτοπαραγωγικών πόρων και στην υπέρμετρη οικονομική επιβάρυνση του 25% του πληθυσμού που είχε πρόσβαση στην ηλεκτρική ενέργεια.

Η κυβέρνηση Μητσοτάκη ανακοίνωσε το ξεπούλημα της ΔΕΗ μιλώντας με γενικότητες και αοριστολογίες για κάποια μελλοντικά οφέλη που θα έχουν η οικονομία και οι καταναλωτές. Ομως δεν είπε ούτε μία λέξη για το πώς θα αποτρέψει τους «επενδυτές» από το να ακολουθήσουν μια ληστρική πολιτική σε βάρος τόσο του τόπου όσο και των ανθρώπων.

Για να το πούμε απλά, δεν έχει πει –μέχρι στιγμής τουλάχιστον– το παραμικρό για τους όρους που θα διαπραγματευτεί για να αποτρέψει την επιστροφή στην εποχή της λεηλασίας, των αποικιοκρατικών συμβάσεων με τα αδιανόητα προνόμια και των σκανδαλωδών εκχωρήσεων. Ετσι, ο πρωθυπουργός και οι σύμβουλοί του συνειδητά αποσιώπησαν την ιστορία της αγοράς ηλεκτρικής ενεργείας στον τόπο μας. Τι να έλεγαν άλλωστε; Για τις ληστρικές συμφωνίες του παρελθόντος που αφορούσαν την εκμετάλλευση του λιγνίτη και την αξιοποίηση των νερών στην παραγωγή υδροηλεκτρικής ενέργειας; Για τις παρεμβάσεις του ξένου παράγοντα σε κάθε προσπάθεια να αμβλυνθούν οι επιπτώσεις της ασυδοσίας;

Εξυπνοι άνθρωποι καθώς είναι σκέφτηκαν: Είναι ώρα να ανακινήσουμε το θέμα των συμβάσεων με την Ελληνοαμερικανική Εταιρία Γενικών Προϊόντων Λιγνίτου, στην οποία είχε εκχωρηθεί η λιγνιτοφόρα λεκάνη της Πτολεμαΐδας και με την Ελληνική Υδροηλεκτρική και Μεταλλουργική Εταιρία του Ομίλου Κούπερ για τον Αχελώο, που σύμφωνα με τα όσα είχαν λεχθεί στη Βουλή αποτέλεσαν «στίγμα δουλείας»; Ως άνθρωποι της πιάτσας που ξέρουν ότι «η σιωπή είναι χρυσός και η αγανάκτηση διαμάντι», έκρυψαν το παρελθόν, έριξαν μια ξεγυρισμένη αύξηση στις τιμές να αγανακτήσει ο κόσμος και μετά ανακοίνωσαν την ιδιωτικοποίηση.

Ομως το παρελθόν δεν διαγράφεται και υπάρχει για να διδάσκει και να αποκαλύπτει. Η εμπειρία του παρελθόντος έχει διδάξει ότι η ενέργεια προσφέρει πολλά κέρδη σε εκείνους που έχουν κατοχυρώσει προνόμια και ακόμα περισσότερα όταν αυτά τα προνόμια ισχύσουν σε εποχές αλλαγών και μεταβάσεων σε νέες συνθήκες.

Επίσης, η σύγκριση του σήμερα με το χθες της ενεργειακής αγοράς αποκάλυψε πόσο πρόχειρα στημένοι είναι οι μύθοι που κατασκεύασαν και καλλιέργησαν ο πρωθυπουργός και οι περί αυτόν σε αυτά τα χρόνια.

Ο πρώτος μύθος που καταρρίφθηκε είναι ότι εκπροσωπούν την πρόοδο. Η μετατροπή ενός κρατικού μονοπωλίου σε ιδιωτικό δεν δείχνει πρόοδο αλλά οπισθοδρόμηση σε «σκοτεινές εποχές», όπως τότε (1947) που η Κωπαΐδα βρίσκονταν στα χέρια μιας αγγλικής εταιρείας, που την είχε μετατρέψει σε «μικρή Κύπρο» στην οποία οι κάτοικοι χαρακτηρίζονταν «λευκοί σκλάβοι».

Ο δεύτερος μύθος που σωριάστηκε με την ανακοίνωση αύξησης του μετοχικού κεφαλαίου της ΔΕΗ είναι ότι ενδιαφέρονται για τη διαφάνεια στον δημόσιο βίο. Η αδιαφανής διαδικασία ολοκληρωτικής απόδοσης της αγοράς ενέργειας στους ιδιώτες δείχνει ότι όχι μόνο δεν ασχολούνται με το να πληροφορήσουν τους πολίτες για τις επιπτώσεις της επιλογής τους –τωρινές και μελλοντικές–, αλλά τους παραδίδουν σαν πρόβατα στα χέρια «επενδυτών» χωρίς κανένας να γνωρίζει πότε και πώς «θα μας αλλάξουν τα φώτα».

Ο τρίτος μύθος που κατέρρευσε είναι ότι ως «άριστοι» έχουν τη γνώση για να προσαρμόσουν ανώδυνα την ελληνική οικονομία στις σύγχρονες απαιτήσεις. Η διαδικασία που ακολουθούν είναι τόσο συνηθισμένη –και τόσο αποδοτική για συγκεκριμένες ομάδες συμφερόντων (σύμβουλοι, τράπεζες κ.ά.)– ώστε ακόμα και ο πιο αδαής καταλαβαίνει ποιοι και πόσα κερδίζουν και ποιοι θα πληρώσουν. Οσον αφορά τα μετέπειτα, δεν έχει κανείς παρά να μελετήσει το ξεπούλημα της ενέργειας στη χρεοκοπημένη Αργεντινή της δεκαετίας του ’90, για να καταλάβει τι συμβαίνει, τι ακολουθεί, ποιοι κερδίζουν και ποιοι χάνουν.

*Δημοσιογράφος, συγγραφέας

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΠΟΨΕΙΣ
Για την ενέργεια
Η φιλοσοφία της κυβέρνησης είναι όλα να λειτουργούν με τους νόμους της αγοράς, του κέρδους (business), ακόμη και η υγεία και η παιδεία όπως έγινε και με τη ΔΕΗ.
Για την ενέργεια
ΑΠΟΨΕΙΣ
ΔΕΗ-σεις
Ο πολίτης βρίσκεται αμήχανος εν μέσω ενός κυκεώνα λέξεων, εν πολλοίς ακατανόητων. Αύξηση μετοχικού κεφαλαίου, μετοχή χρυσή, παγκοσμιοποίηση και ενεργειακό πρόβλημα.
ΔΕΗ-σεις
ΑΠΟΨΕΙΣ
Αυταρχικό, αντιδημοκρατικό και στημένο το παιχνίδι για τη ΔΕΗ
Η επιχειρούμενη βίαιη μετάβαση στη μεταλιγνιτική εποχή είναι πλήρως απρογραμμάτιστη και χωρίς σχέδιο, με κίνδυνο η Δυτ. Μακεδονία να γνωρίσει την κοινωνική και οικονομική καταστροφή.
Αυταρχικό, αντιδημοκρατικό και στημένο το παιχνίδι για τη ΔΕΗ
ΑΠΟΨΕΙΣ
ΔΕΗ: χρονικό ενός προαναγγελθέντος θανάτου
Η κυβέρνηση ευθύς μόλις ανέλαβε άρχισε να ψέγει και να απαξιώνει συστηματικά τη ΔΕΗ προετοιμάζοντας τις συνειδήσεις για να δοθεί η αγορά ηλεκτρικής ενέργειας βορά στα ιδιωτικά συμφέροντα.
ΔΕΗ: χρονικό ενός προαναγγελθέντος θανάτου
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ιδιωτικά δίκτυα σημαίνουν κακές και ακριβές υπηρεσίες
Σε αντίθεση με την ευρωπαϊκή και διεθνή πρακτική, η Ν.Δ. επιλέγει για την Ελλάδα την αντίστροφη πορεία. Δεν θέλει να ξεπουλήσει μονάχα τη ΔΕΗ και τη ΔΕΠΑ. Στο στόχαστρο έχει βάλει και τα κερδοφόρα –μετά το...
Ιδιωτικά δίκτυα σημαίνουν κακές και ακριβές υπηρεσίες

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας