• Αθήνα
    Σποραδικές νεφώσεις
    19°C 17.0°C / 19.8°C
    1 BF
    70%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    17°C 15.8°C / 18.3°C
    1 BF
    68%
  • Πάτρα
    Σποραδικές νεφώσεις
    19°C 17.7°C / 20.0°C
    2 BF
    75%
  • Ιωάννινα
    Αραιές νεφώσεις
    14°C 13.9°C / 14.2°C
    1 BF
    88%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    16°C 15.9°C / 16.9°C
    3 BF
    72%
  • Βέροια
    Αραιές νεφώσεις
    16°C 15.1°C / 17.7°C
    1 BF
    75%
  • Κοζάνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    13°C 11.7°C / 13.4°C
    2 BF
    58%
  • Αγρίνιο
    Αυξημένες νεφώσεις
    19°C 17.4°C / 19.6°C
    1 BF
    88%
  • Ηράκλειο
    Σποραδικές νεφώσεις
    21°C 20.2°C / 21.4°C
    4 BF
    69%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    18°C 16.9°C / 17.9°C
    1 BF
    94%
  • Ερμούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    19°C 18.8°C / 20.2°C
    2 BF
    70%
  • Σκόπελος
    Αυξημένες νεφώσεις
    15°C 14.6°C / 14.6°C
    4 BF
    75%
  • Κεφαλονιά
    Αραιές νεφώσεις
    19°C 18.9°C / 18.9°C
    2 BF
    67%
  • Λάρισα
    Αυξημένες νεφώσεις
    18°C 17.5°C / 17.5°C
    1 BF
    71%
  • Λαμία
    Αυξημένες νεφώσεις
    15°C 14.5°C / 17.5°C
    1 BF
    100%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    21°C 20.4°C / 22.8°C
    2 BF
    60%
  • Χαλκίδα
    Αυξημένες νεφώσεις
    18°C 16.9°C / 20.0°C
    2 BF
    72%
  • Καβάλα
    Αραιές νεφώσεις
    17°C 17.1°C / 17.3°C
    0 BF
    84%
  • Κατερίνη
    Αραιές νεφώσεις
    18°C 16.0°C / 18.4°C
    1 BF
    72%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    14°C 13.8°C / 13.8°C
    2 BF
    76%
EUROKINISSI/ΒΑΣΙΛΗΣ ΡΕΜΠΑΠΗΣ
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ομορφο ερώτημα, όμορφη απάντηση

  • A-
  • A+

Ποιο ονομάζω όμορφο ερώτημα και ποια όμορφη απάντηση; Οταν είναι ερώτημα πολύ απλό και δεν το σκεφτόμαστε εύκολα, αλλά έχει νόημα και αξία όταν η απάντηση αποκαλύπτει μια σοφία είτε της φύσης είτε του ανθρώπου.

Σκεφτείτε το ερώτημα του Νεύτωνα: «Γιατί τα σώματα πέφτουν προς τα κάτω;» Φαίνεται ερώτημα ανόητο. Σκεφτείτε και την απάντησή του, τη δύναμη της βαρύτητας που συνδεσμώνει όλα τα σώματα, που συνέχει όλο το σύμπαν – την απάντηση η οποία άλλαξε όλο τον πολιτισμό του ανθρώπου μέχρι και την εποχή του Αϊνστάιν, που άλλαξε ξανά τον κόσμο, χωρίς βέβαια να αναιρεθεί η ιδέα του Νεύτωνα.

Πιάνει φωτιά σε ένα πευκοδάσος μεγάλης ηλικίας. Η φωτιά σαρώνει τα πάντα. Να λοιπόν η ερώτηση, που είναι και επίκαιρη μετά τα όσα συνέβησαν στην Εύβοια, στην Ηλεία κ.λπ. Πώς γίνεται και ξαναφυτρώνουν τα πεύκα μετά τη φωτιά, όταν τα δέντρα ως ρητινούχα δεν μπορούν να ξαναβλαστήσουν και οι κουκουνάρες έχουν γίνει παρανάλωμα;

Και να η σοφή απάντηση από τη φύση. Η σοφία του ανθρώπου δεν προέκυψε από το πουθενά. Είναι εξελικτική συνέχεια (και θεαματική μετεξέλιξη) της σοφίας της ζωής, της ζωής που είναι πάντα επινοητική, πάντα δημιουργική! Την απάντηση αντιγράφω από ένα εκπληκτικό επιστημονικό βιβλίο. Είναι το «Περί φυτών αφηγήματα» του καθηγητή Γ. Μανέτα.

«Το πεύκο έχει δύο ειδών κώνους (κουκουνάρες). Οι κανονικές ανοίγουν για να διασκορπιστούν τα σπέρματα, όταν τα τελευταία ωριμάσουν. Οι πυροενεργοποιούμενες κουκουνάρες όμως παραμένουν κλειστές για πολλά χρόνια, ακόμη και όταν τα σπέρματα στο εσωτερικό τους είναι εντελώς ώριμα… Είναι μια παρακαταθήκη σπερμάτων στις ερμητικά κλειστές κουκουνάρες της δεύτερης κατηγορίας που θα ανοίξουν μόνο μετά από φωτιά. Τότε, στις βραδυφλεγείς αυτές κουκουνάρες του τσουρουφλισμένου και ενδεχομένως νεκρού γίγαντα, τα λέπια θα ανοίξουν. Τότε θα ξεπηδήσουν τα ελαφρά σπέρματα με το πτερό τους, που -χορεύοντας στο ρυθμό του ανέμου- θα προσγειωθούν για να φυτρώσουν μαζικά στο καθαρισμένο από τη φωτιά έδαφος…

Στις πυροενεργοποιούμενες κουκουνάρες η φωτιά δίνει απλώς το σύνθημα για να ξεκλειδώσει η βαριά πύλη και να τεθεί στη συνέχεια ένας αργός ωρολογιακός μηχανισμός που θα εξασφαλίσει ότι η έξοδος των σπόρων δεν θα γίνει βιαστικά. Στο εσωτερικό αυτών των κώνων η θερμοκρασία δεν ξεπερνά τους 44ο C – αρκεί έξω η θερμοκρασία του περιβάλλοντος (με τη φωτιά) να μην ξεπερνά τους 400ο C και το θερμικό κύμα να μη διαρκεί πάνω από 3 λεπτά». Εντυπωσιακή πυροπροστασία λοιπόν με άνοιγμα χρονοκαθυστέρησης για να έχει περάσει η φωτιά!

Και έτσι το πευκοδάσος μπορεί να ταξιδεύει στον χρόνο με την εκπληκτική στρατηγική επιβίωσης που έχει διαμορφώσει. Θα αντιμετωπίσει πρόβλημα ύπαρξης μόνο στην περίπτωση που τα πεύκα δεν είναι πολύ ώριμα και δεν έχουν ακόμα βγάλει τις κουκουνάρες τους.

Μικρός είχα ένα σχετικό ερώτημα. Γιατί κάποιες κουκουνάρες δεν ανοίγουν και μένουν μόνιμα κλειστές, για ποιο λόγο υπάρχουν; Αλλά δεν τολμούσα να ρωτήσω, γιατί εκτιμούσα ότι οι μεγάλοι θα γελούσαν με την ερώτησή μου. Τελικά μαθαίνω τώρα ότι υπήρχε λόγος ύπαρξης για τις κλειστές κουκουνάρες!

Και εγώ νιώθω μια περίεργη ικανοποίηση τόσο για το ότι το ερώτημά μου έχει νόημα όσο και για την εκπληκτική «απάντηση» των πεύκων.

* γραμματέας του Τομέα Παιδείας του Κινήματος Αλλαγής

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΠΟΨΕΙΣ
Φωτιές! Να σκεφτούμε το μέλλον του περιβάλλοντος των παιδιών μας
«Είμαστε όλοι εδώ και θα προστατεύσουμε με απόλυτη προσήλωση το περιβάλλον, τα δάση και τους οικισμούς και φυσικά ανθρώπινες ζωές», επισήμανε ο υπουργός και απηύθυνε έκκληση προς όλους εμάς ώστε να είμαστε...
Φωτιές! Να σκεφτούμε το μέλλον του περιβάλλοντος των παιδιών μας
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο Αμαζόνιος εξαφανίζεται για μια χούφτα δολάρια
Ο Αμαζόνιος στη Βραζιλία καίγεται και ο Μπολσονάρο ξεδιάντροπα ρίχνει τις ευθύνες στις μη κυβερνητικές οργανώσεις. Ταυτόχρονα λέει ότι η κυβέρνησή του δεν έχει δυνατότητες πυρόσβεσης.
Ο Αμαζόνιος εξαφανίζεται για μια χούφτα δολάρια
ΑΠΟΨΕΙΣ
Πρόγνωση ανέμων, τραγωδία των κοινών
Ομως αν, για ακόμα μία φορά, η τρέχουσα σκέψη πιστεύει ότι η ύφεση ή η καταστροφή είναι αποτέλεσμα ανεύθυνων αποφάσεων των κυβερνητικών υπευθύνων, για ακόμα μία φορά, σε μια παράλληλη κλίμακα, η περιβαλλοντική...
Πρόγνωση ανέμων, τραγωδία των κοινών
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η κλιματική αλλαγή και οι επιπτώσεις της, οι σχέσεις είναι αμφίδρομες!
Εδώ και δεκαετίες ανατράπηκε η γραμμική εικόνα του κόσμου, με πρώτους διδάξαντες τους φυσικούς επιστήμονες (φυσικούς, χημικούς, βιολόγους, κλιματολόγους, οικολόγους...) που μας έμαθαν ότι οι σχέσεις στη φύση...
Η κλιματική αλλαγή και οι επιπτώσεις της, οι σχέσεις είναι αμφίδρομες!
ΑΠΟΨΕΙΣ
Στο στόχαστρο των κυβερνητικών παρεμβάσεων ο Ολυμπος
Η συγκυρία της θέσπισης εισιτηρίου στον Ολυμπο και έκδοσης Προεδρικού Διατάγματος για την προστασία της χλωρίδας και ορνιθοπανίδας στην προστατευόμενη περιοχή του Ολύμπου ανά ζώνες μάλλον δεν είναι τυχαία.
Στο στόχαστρο των κυβερνητικών παρεμβάσεων ο Ολυμπος
ΑΠΟΨΕΙΣ
«Η ανάγκη για επιστήμονες του περιβάλλοντος είναι μεγαλύτερη από ποτέ»
O σχεδιασμός του χάρτη της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης πρέπει να γίνει βάσει των αναγκών της κοινωνίας. Πρέπει να γίνει συστηματική μελέτη και ανάλυση για το ποιες ειδικότητες θα υπάρχει η αναγκαιότητα να...
«Η ανάγκη για επιστήμονες του περιβάλλοντος είναι μεγαλύτερη από ποτέ»

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας