• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    15°C 13.2°C / 16.2°C
    3 BF
    54%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    16°C 14.1°C / 16.6°C
    1 BF
    52%
  • Πάτρα
    Αυξημένες νεφώσεις
    16°C 14.8°C / 18.0°C
    5 BF
    67%
  • Ιωάννινα
    Ελαφρές νεφώσεις
    14°C 10.3°C / 13.9°C
    3 BF
    44%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    14°C 13.9°C / 14.6°C
    4 BF
    44%
  • Βέροια
    Αραιές νεφώσεις
    14°C 13.6°C / 15.4°C
    1 BF
    70%
  • Κοζάνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    10°C 10.0°C / 10.4°C
    2 BF
    54%
  • Αγρίνιο
    Αυξημένες νεφώσεις
    14°C 12.4°C / 16.6°C
    3 BF
    65%
  • Ηράκλειο
    Σποραδικές νεφώσεις
    18°C 16.6°C / 19.8°C
    3 BF
    66%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    17°C 14.9°C / 16.9°C
    4 BF
    59%
  • Ερμούπολη
    Αραιές νεφώσεις
    16°C 16.4°C / 17.9°C
    5 BF
    59%
  • Σκόπελος
    Σποραδικές νεφώσεις
    14°C 12.3°C / 14.7°C
    3 BF
    67%
  • Κεφαλονιά
    Αραιές νεφώσεις
    20°C 18.9°C / 19.9°C
    3 BF
    60%
  • Λάρισα
    Σποραδικές νεφώσεις
    14°C 13.9°C / 14.5°C
    3 BF
    54%
  • Λαμία
    Αυξημένες νεφώσεις
    10°C 10.1°C / 14.5°C
    2 BF
    100%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    21°C 21.0°C / 22.8°C
    2 BF
    57%
  • Χαλκίδα
    Σποραδικές νεφώσεις
    15°C 13.3°C / 16.4°C
    3 BF
    50%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    14°C 13.8°C / 14.4°C
    0 BF
    48%
  • Κατερίνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    15°C 14.2°C / 16.1°C
    2 BF
    63%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    11°C 10.8°C / 10.8°C
    2 BF
    82%

Οδύσσεια, ραψωδία ο`: Ξένε, ο ύπνος ο πολύς τον άνθρωπο οκνεύει

  • A-
  • A+

Κείμενο, περίληψη, σχόλια

Κείμενο

Η Αθηνά ξεκίνησε για Λακεδαιμονία την χώρα την ευρύχωρη, απλόχωρη, μεγάλη, που κυβερνά ο θεϊκός Μενέλαος ο μέγας.  Η Αθηνά αναζήτησε  το γιο του Οδυσσέα, τον συνετό Τηλέμαχο  να του υπενθυμίσει πως στην Ιθάκη  πρέπει αυτός αμέσως να γυρίσει.  «Τηλέμαχε μου, πρέπει εσύ στον τόπο σου να φτάσεις, και ζήτα απ` τον Μενέλαο σ` αυτό να βοηθήσει. Αχ! με το ζόρι παντρειά θα κάνει η Πηνελόπη, η συνετή μητέρα σου, που όλοι την πιέζουν να πάρει τον Ευρύμαχο τον πρώτο των Μνηστήρων. Πρόσεξε παλληκάρι μου γιατί στο γυρισμό σου παραφυλάνε οι μοχθηροί Μνηστήρες να βυθίσουν, το γρήγορο το πλοίο σου και να σε αφανίσουν.  Καρτέρι έχουν έτοιμο ανάμεσα στη Σάμη και στην Ιθάκη, σε στενή θαλασσινή λωρίδα.  Σαν φτάσεις στην Ιθάκη εσύ, με το γοργό καράβι πήγαινε στου χοιροβοσκού του Εύμαιου τη μάντρα γιατί αυτός κρατά πολλά και χρήσιμα μαντάτα. Πέρασε εκεί τη νύχτα σου και το πρωί της άλλης, στείλε εσύ τον Εύμαιο να πάει  στο παλάτι,  στη σεβαστή μητέρα σου  τα νέα σου να  φέρει.» Αυτά του είπε η Αθηνά και πέταξε στα ύψη.

Ο νεαρός Τηλέμαχος μ` επιμονή ζητάει, από το μέγα βασιλιά Μενέλαο της Σπάρτης, να φύγει γιατί βιάζεται Ιθάκη να γυρίσει. Ο τυπικός Μενέλαος με δώρα τον φορτώνει και πράττει  όσα απαιτεί η τάξη και ο νόμος, που ο μέγας Δίας όρισε για την φιλοξενία. Τραπέζι ετοιμάσανε τον ξένο να τιμήσουν, με κρέατα και με κρασιά και φαγητά περίσσια. Η καλλονή βασίλισσα η όμορφη Ελένη του χάρισε εργόχειρο που κέντησε η ίδια, αφρόπλεκτο και ξομπλιαστό σαν ζωγραφιά ωραίο. Μ` αγάπη του το δώρισε και του `πε να το δώσει στην κοπελιά που κάποτε γυναίκα του θα πάρει.  Ένα κρατήρα σκαλιστό έργο του μέγα Ηφαίστου έδωσε ο Μενέλαος στον ακριβό του ξένο, από χρυσάφι ήτανε και λαμπερό ασήμι.

Όλα τα δώρα φόρτωσε στην άμαξα αμέσως, ο φίλος του ο Πεισίστρατος του Νέστορα βλαστάρι. Πριν φύγουν ο Μενέλαος τους έκανε τραπέζι μ` όλα του κόσμου τ` αγαθά να φάνε να χορτάσουν και με γλυκόπιοτο κρασί να ευφρανθεί η καρδιά τους. Ο ίδιος ο Μενέλαος, ο βασιλιάς της Σπάρτης, βγήκε και τους χαιρέτισε πριν φύγουν για την Πύλο. Κρατούσε μια ολόχρυση κούπα, χοή να κάνουν, το πιο καλό του το κρασί, στη γη το σταλάξουν, και στους θεούς να ευχηθούν καλό να έχουν δρόμο. « Άντε να πάτε στο καλό καλά μου παλληκάρια και δώστε χαιρετίσματα στο Νέστορα το μέγα που σαν γονιός μου στάθηκε στον πόλεμο της Τροίας.».

«Όλα τα χαιρετίσματα που είπες θα τα δώσω στο βασιλιά το Νέστορα, και στο δικό μου κύρη, τον Οδυσσέα τον τρανό τον μέγα πολεμάρχο. Θα πω για την φροντίδα σου, που βρήκα εδώ στη Σπάρτη και για τα δώρα τα πολλά που μου δωσες να πάρω.».

Όταν τα έλεγε αυτά ο γιος του Οδυσσέα, ένας μεγάλος αητός δεξιά γοργοπετούσε, και στα γαμψά τα νύχια του είχε μεγάλη χήνα, λευκή σαν χιόνι απαλό, από αυλή αρπαγμένη. Χαμήλωσε ο αητός και με βουτιά μεγάλη πέρασε δίπλα τους, ξυστά, και προς τα δεξιά τους. Σημάδι ήταν θεϊκό που η Ωραία Ελένη αμέσως το εξήγησε:  «Αφήστε να μαντέψω εγώ, που οι θεοί μου δώσαν χάρισμα νάχω ύψιστο σημάδια να διαβάζω. Ο αητός που κατοικεί ψηλά πάνω στα όρη για μένα είναι ο Οδυσσεύς που άλωσε την Τροία. Πέταξε ο αητός ψηλά, και με βουτιά μεγάλη άρπαξε από μιαν αυλή την πάλλευκη την χήνα. Ο Οδυσσεύς ο αετός, κι η χήνα οι Μνηστήρες. Ποιος θα κερδίσει το είδαμε μπροστά  στα δυο μας μάτια.»

Ωραία Ελένη, σα θεά θα σε λατρεύω πάντα, αν δώσει ο Δίας ο τρανός και γίνουν όλα έτσι, όπως μας τα ερμήνευσες, αθάνατη γυναίκα. Αυτά `πε ο Τηλέμαχος και τ` άλογα τσιγκλάει που γρήγορα καλπάζανε, στον άνεμο πετούσαν. Όλη τη μέρα έτρεχαν κι όταν το βράδυ ήρθε στου Διοκλή σταμάτησαν να τους φιλοξενήσει και το πρωί να φύγουνε για την πανώρια Πύλο.

Σαν ήρθε η ροδοδάχτυλη νυχτοθρεμμένη Αυγούλα, ζέψανε πάλι τ' άλογα κι ανέβηκαν στ' αμάξι και δεν αργήσανε πολύ στην Πύλο για να φτάσουν. Στο ακρογιάλι φτάσανε που ήταν το καράβι κι αμέσως μεταφέρανε τα δώρα μες στο πλοίο.  Πρόσταξε  ο Τηλέμαχος και  είπε στους συντρόφους· «Φίλοι μου Ιθακήσιοι, ναύτες ταξιδεμένοι, ανοίχτε όλα τα πανιά και τα κουπιά σας πιάστε και πλώρη για τον τόπο μας να βάλουμε αμέσως. Θυσία πρόσφερε έπειτα στου καραβιού την πρύμνη. Τότε ένας ξένος έφτασε φυγόδικος απ' τ' Άργος, και είπε στον Τηλέμαχο μαζί του να τον πάρει γιατί πολλοί τον κυνηγούν να τον δολοφονήσουν. Τον άντρα αυτόν τον δυνατό τον πήρε στο καράβι ο ευγενής Τηλέμαχος γιατί καλό τον είδε.


«Δε θα σε διώξω, αφού ζητάς στο πλοίο μου  να έλθεις.


Έλα και μ` ότι βρίσκεται, θα σε φιλοξενήσω». Τον λέγαν Θεοκλύμενο κι είχε θωριά ανθρώπου ευγενικού και συνετού πολύ βασανισμένου. Η Αθηνά κανόνισε ούριους τους ανέμους να σπρώχνουν το πλεούμενο γρήγορα για να φτάσει στον τελικό προορισμό, στην ποθητή Ιθάκη. Περάσανε απ` τους Κρουνούς, κοντά κι απ` την Χαλκίδα, κι απ` τις Φεές περάσανε.  κι από την θεία πόλη την όμορφη την  Ήλιδα που οι Επειοί ορίζουν. Το νου του ο Τηλέμαχος τον είχε στο ταξίδι και στο καρτέρι του φονιά που στήσαν οι Μνηστήρες.

Την ίδια ώρα και στιγμή που εκείνος ταξιδεύει να φτάσει στην πατρίδα του στην ποθητή Ιθάκη ο Οδυσσέας βρίσκεται στο ντάμι του βοσκού του, του χοιροτρόφου Εύμαιου, του μυαλωμένου άντρα. Ο Οδυσσέας ζήτησε στην πόλη να τον πάνε την άλλη μέρα το πρωί τάχα να ζητιανέψει. Να πάει στο ανάκτορο του βασιλιά Οδυσσέα και στη γυναίκα του να πει χαρούμενα μαντάτα πως όπου νάναι θα φανεί ο ποθητός της άντρας.

Θέλει να δει τους ασεβείς Μνηστήρες για να μάθει τον τρόπο τον καλύτερο για να τους εξοντώσει. Εγώ, λέει στον Εύμαιο, γνωρίζω κάθε τέχνη και χρήσιμος θε να φανώ στους άπληστους Μνηστήρες. Ο Εύμαιος του απαντά πως οι Μνηστήρες έχουν όλες τις ευκολίες τους, και άλλες δε γυρεύουν και να ξεχάσει όλα αυτά κι ας μείνει όσο θέλει στο ντάμι των χοιροβοσκών χωρίς κανένα φόβο. Κι αν φτάσει ξένε ως εδώ ο γιος του Οδυσσέα, ο ευσεβής Τηλέμαχος, εσένα θα σε ντύσει μ` ένα χιτώνα όμορφο και μ` ακριβή χλαμύδα. Χωρίς κανένα δισταγμό εκείνος θα σε στείλει όπου ποθείς εσύ να πας, σε όποιον τόπο θέλεις. Ο Οδυσσέας άκουσε τα λόγια του Ευμαίου και χάρηκε που ο βοσκός είχε ψυχή μεγάλη.

« Εύμαιε άντρα συνετέ πολύ αγάπη σου `χω, και εύχομαι ολόψυχα κι ο Ζευς να σ` αγαπήσει γιατί είσαι δίκαιος πολύ, φιλόξενος, σπουδαίος ,σοφος και θεοδίδαχτος και καλο- αναθρεμμένος. Σ` ευχαριστώ που με `σωσες απ` τη σκληρή την πείνα και την απαίσια ζητιανιά που τους ανθρώπους σβήνει. Για πες μου Εύμαιε πιστέ που τόσα εσύ γνωρίζεις τι ξέρεις για τη σεβαστή μητέρα του Οδυσσέα αν είναι ακόμα στη ζωή κάτω απ' το φως του ήλιου, ή πέθανε  και βρίσκεται  στου Άδη τα σκοτάδια.». « Μετά χαράς θα σου τα πω ω! ξένε όσα ξέρω.

Ζει ο Λαέρτης και συχνά παρακαλεί το Δία να πάψει νάναι ζωντανός γιατί χαρά δεν έχει αφού ο γιος ο ακριβός, ο μέγας Οδυσσέας στην χώρα του δε γύρισε. Όσο για την μητέρα του, αυτή έχει πεθάνει, την έσβησε ο καημός του γιου της του Οδυσσέα. Ήταν γυναίκα φρόνιμη, βασίλισσα σπουδαία κι εμένα με συμβούλευε και μου παραστεκόταν. Παπούτσια δώρο μου έκανε , χλαμύδα και χιτώνα και εδώ στη μάντρα μ` έφερε αρχιβοσκός να γίνω. Μα κάτσε τώρα αμίλητος και το κρασί σου πίνε, οι νύχτες είναι ατέλειωτες και ο πολύς ο ύπνος κούραση φέρνει και αυτός. Έχουμε όλον τον καιρό τα πάθη μας να πούμε γιατί τις πίκρες τις παλιές χαρούμενα θυμάσαι. Για μένα, αφού με ρώτησες, μάθε, πως γόνος ήμουνα αρχοντικών ανθρώπων, όμως η μοίρα μ` έφερε στην όμορφη Ιθάκη σκλάβος εδώ να πουληθώ κι ήμουν μικρό παιδάκι.

Ο δίκαιος ο βασιλιάς ο συνετός Λαέρτης εκείνος με αγόρασε κι είμαι στη δούλεψη του.». Με τέτοια λόγια πέρναγαν τα βράδια τους στο ντάμι κι ένα  χαρούμενο πρωί έφτασε σ` ακρογιάλι ο έφηβος Τηλέμαχος που οδηγεί η Παλλάδα. Όλα με τάξη γίνανε για το πλεούμενο τους, και για τα δώρα τα πολλά που εκείνοι κουβαλούσαν, απ` τον τρανό το  βασιλιά Μενέλαο  της Σπάρτης. Ο ξένος που ταξίδεψε μαζί τους απ` την Πύλο, ο άξιος Θεοκλύμενος, ζήτησε προστασία απ` τον καλό Τηλέμαχο το γιο του Οδυσσέα. Φιλοξενία ζήτησε σ` αυτόν τον ξένο τόπο και ο συνετός Τηλέμαχος του είπε να κονέψει στο σπίτι του Ευρύμαχου του πιο τρανού Μνηστήρα.

Κείνη την ώρα φάνηκε στα δεξιά γεράκι, που είναι του Απόλλωνα, γοργός μαντατοφόρος, και στα γαμψά τα νύχια του κρατούσε περιστέρι και του ξερίζωνε φτερά και χάμω τα πετούσε αναμεσίς Τηλέμαχου και του πλεούμενου του. Χάρηκε ο Θεοκλύμενος για το σημάδι τούτο, που έστειλε ο Απόλλωνας,  δεξιά τους να πετάει.

Ο συνετός Τηλέμαχος με δώρα τον γεμίζει και τον πιστό τον φίλο του τον Πείραιο φωνάζει και του ζητά τον ξένο τους να τον φιλοξενήσει.  Ο Πείραιος τ` απάντησε: «Όσον καιρό Τηλέμαχε θέλεις για τις δουλειές σου εγώ θα τον φιλοξενώ τον ξένο μα τον Δία.». Αμέσως ο Τηλέμαχος το μονοπάτι πήρε, να φτάσει γρήγορα ψηλά στου Εύμαιου τη μάντρα.

Περίληψη.

Η Αθηνά προτρέπει τον Τηλέμαχο να φύγει από τη Σπάρτη όπου φιλοξενείται από τον Μενέλαο και την Ωραία Ελένη και να επιστρέψει στην Ιθάκη γιατί επίκεινται εξελίξεις και πρέπει να βρίσκεται εκεί. Τον συμβουλεύει με ποιο τρόπο θα αποφύγει την ενέδρα των Μνηστήρων, στο θαλασσινό πέρασμα, ανάμεσα Ιθάκη και Σάμη. Ο Τηλέμαχος αναχωρεί από τη Σπάρτη φορτωμένος με δώρα βασιλικά από τον Μενέλαο και την Ελένη. Επιστρέφει στην Πύλο με τον Πεισίστρατο, τον γιο του βασιλιά Νέστορα. Ο Τηλέμαχος βιάζεται τόσο πολύ που φεύγει αμέσως χωρίς να χαιρετίσει , να συνφάγει και να πάρει τα δώρα της φιλοξενίας και των εθίμων από τον Νέστορα. Επιβιβάζεται στο γρήγορο πλοίο του με τους νεαρούς Ιθακήσιους ναύτες του, ανοίγουν πανιά και βάζουν πλώρη για Ιθάκη. Μαζί του παίρνει και τον φυγάδα Θεοκλύμενο. Ο Οδυσσέας, στο σπίτι του Εύμαιου, μαθαίνει από τον πιστό χοιροτρόφο για τον πατέρα του, τον καταβεβλημένο Λαέρτη και για τον θάνατο της μητέρας του που πέθανε από τον καημό της για κείνον που έλειπε τόσα χρόνια από την Ιθάκη. Ο Εύμαιος διηγείται στον φιλοξενούμενο του γέρο ζητιάνο, κουρελή, που είναι ο μεταμορφωμένος Οδυσσέας, την θλιβερή προσωπική του ιστορία. Μιλά για την πατρίδα του, τους γονείς του και για το πώς βρέθηκε στην Ιθάκη σε μικρή ηλικία, σκλάβος, αγορασμένος από τον Λαέρτη.

Ο Τηλέμαχος φτάνει στη μάντρα του Εύμαιου. 

Σχόλια.

-Μάντης και προβλέψεις.

Ο μάντης Θεοκλύμενος Πολυφείδους, που έφερε από την Πύλο στην Ιθάκη, ο Τηλέμαχος ήταν δισέγγονος του Μελάμποδα, γενάρχη του «μαντικού γένους», των Μελαμποδιδών. Ο Μελάμπους υπηρέτησε και διέσωσε τη διονυσιακή λατρεία, όπως αναφέρει ο Ηρόδοτος. Ο Θεοκλύμενος δεν έρχεται τυχαία στην Ιθάκη. Έρχεται γιατί, όπως θα δούμε στις επόμενες ραψωδίες, θα ανακοινώσει σοβαρά γεγονότα που θα συμβούν στο άμεσο μέλλον, σε σχέση με την άφιξη του Οδυσσέα και τους Μνηστήρες.

-Οιωνός 1.

 Όταν τα έλεγε αυτά ο γιος του Οδυσσέα, ένας μεγάλος αητός δεξιά γοργοπετούσε, και στα γαμψά τα νύχια του είχε μεγάλη χήνα, λευκή σαν χιόνι απαλό, από αυλή αρπαγμένη. Χαμήλωσε ο αητός και με βουτιά μεγάλη πέρασε δίπλα τους, ξυστά, και προς τα δεξιά τους. Σημάδι ήταν θεϊκό που η Ωραία Ελένη αμέσως το εξήγησε:  «Αφήστε να μαντέψω εγώ, που οι θεοί μου δώσαν χάρισμα νάχω ύψιστο σημάδια να διαβάζω. Ο αητός που κατοικεί ψηλά πάνω στα όρη για μένα είναι ο Οδυσσεύς που άλωσε την Τροία. Πέταξε ο αητός ψηλά, και με βουτιά μεγάλη άρπαξε από μιαν αυλή την πάλλευκη την χήνα. Ο Οδυσσεύς ο αετός κι η χήνα οι Μνηστήρες. Ποιος θα κερδίσει το είδαμε μπροστά  στα δυο μας μάτια.». ο` 160 κ.ε.

-Οιωνός 2.

Κείνη την ώρα φάνηκε στα δεξιά γεράκι, που είναι του Απόλλωνα, γοργός μαντατοφόρος, και στα γαμψά τα νύχια του κρατούσε περιστέρι και του ξερίζωνε φτερά και χάμω τα πετούσε αναμεσίς Τηλέμαχου και του πλεούμενου του. Χάρηκε ο Θεοκλύμενος για το σημάδι τούτο, που έστειλε ο Απόλλωνας, δεξιά τους να πετάει. ο`, 525 κ.ε.

Οιωνός ήταν το σαρκοφάγο πουλί, κυρίως αητός και γεράκι. Μελετώντας τις κραυγές, το θήραμα, τον τρόπο και την κατεύθυνση του πετάγματός, οι οιωνοσκόποι προέβλεπαν το μέλλον. Οι οιωνοί αντιπροσώπευαν το θείο θέλημα.

-Ο πολύς ύπνος.

ἀνίη καὶ πολὺς ὕπνος.
τῶν δ' ἄλλων ὅτινα κραδίη καὶ θυμὸς ἀνώγει, ο`, 394.

Κι ο πολύς ο ύπνος κούραση είναι.

 -Τα παλιά βάσανα.

νῶϊ δ' ἐνὶ κλισίῃ πίνοντέ τε δαινυμένω τε
κήδεσιν ἀλλήλων τερπώμεθα λευγαλέοισι
μνωομένω· μετὰ γάρ τε καὶ ἄλγεσι τέρπεται ἀνήρ,ο 400

κι αυτός που βασανίστηκε  κι έχει πολλά τραβήξει
νιώθει χαρά του, τα παλιά βάσανα να θυμάται.

-Τα μυαλά των κοριτσιών ο έρωτας τα παίρνει.

εὐνῇ καὶ φιλότητι, τά τε φρένας ἠπεροπεύει
θηλυτέρῃσι γυναιξί, καὶ ἥ κ' εὐεργὸς ἔῃσιν.
ο`, 421 κ.ε.

Σε έρωτα πρωτόσμιξε κι έχασε το μυαλό της ,

γιατί πλανεύει ο έρωτας τη φρόνιμη την κόρη.

Κωστής Καζαμιάκης

1*. Αρχιτέκτων. Ιστορικός Αρχιτεκτονικής. Ιστορικός Τέχνης.

2*. Στον αγαπημένο φίλο ζωγράφο Γιώργο Σταθόπουλο.

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΠΟΨΕΙΣ
Οδύσσεια, ραψωδία ω`. Η πιστή Πηνελόπη και η άπιστη Κλυταιμνήστρα
Ο Ερμής ο ψυχοπομπός , οδηγεί τις ψυχές των Μνηστήρων στο Άδη. Συναντούν τις ψυχές του Αχιλλέα, του Αγαμέμνονα, του Πατρόκλου, του Αίαντα και άλλων. Ο Αχιλλέας συνομιλεί με τον Αγαμέμνονα.
Οδύσσεια, ραψωδία ω`. Η πιστή Πηνελόπη και η άπιστη Κλυταιμνήστρα
ΑΠΟΨΕΙΣ
Οδύσσεια, ραψωδία φ`
«Βουκόλε και χοιροβοσκέ εάν οι θεοί θελήσουν και έλθει ο αφέντης σας ο θείος Οδυσσέας εσείς θα του συνδράμετε ή θα τον αρνηθείτε: Μιλήστε μου ελεύθερα, τι η καρδιά σας θέλει».
Οδύσσεια, ραψωδία φ`
ΑΠΟΨΕΙΣ
Οδύσσεια, ραψωδία υ`. Το αίμα πάντα πίσω του και άλλο αίμα φέρνει
Σαν χάραξε στον ουρανό η ρόδινη αυγούλα ξύπνησε ο πολύπαθος, πολύτροπος Οδυσσέας και άκουσε το σπαραγμό και θρήνο της κυράς του. Σα μοιρολόι ήτανε, για την κακή της μοίρα, που χάθηκε ο άντρας της και άλλον...
Οδύσσεια, ραψωδία υ`. Το αίμα πάντα πίσω του και άλλο αίμα φέρνει

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας