• Αθήνα
    Σποραδικές νεφώσεις
    16°C 14.6°C / 17.3°C
    1 BF
    83%
  • Θεσσαλονίκη
    Σποραδικές νεφώσεις
    15°C 14.2°C / 16.2°C
    0 BF
    84%
  • Πάτρα
    Ελαφρές νεφώσεις
    14°C 13.7°C / 15.7°C
    1 BF
    74%
  • Ιωάννινα
    Σποραδικές νεφώσεις
    12°C 11.9°C / 13.1°C
    1 BF
    100%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    10°C 9.9°C / 12.4°C
    3 BF
    87%
  • Βέροια
    Αραιές νεφώσεις
    14°C 12.9°C / 15.5°C
    0 BF
    83%
  • Κοζάνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    10°C 9.6°C / 10.4°C
    1 BF
    76%
  • Αγρίνιο
    Σποραδικές νεφώσεις
    15°C 13.6°C / 16.6°C
    1 BF
    89%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    17°C 16.8°C / 18.1°C
    2 BF
    78%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    14°C 13.9°C / 13.9°C
    3 BF
    78%
  • Ερμούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    18°C 16.2°C / 19.1°C
    3 BF
    72%
  • Σκόπελος
    Αραιές νεφώσεις
    15°C 14.6°C / 14.6°C
    3 BF
    71%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    18°C 17.6°C / 17.6°C
    1 BF
    69%
  • Λάρισα
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    13°C 12.9°C / 12.9°C
    0 BF
    94%
  • Λαμία
    Αυξημένες νεφώσεις
    14°C 13.4°C / 15.6°C
    0 BF
    100%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    19°C 13.8°C / 19.8°C
    2 BF
    74%
  • Χαλκίδα
    Σποραδικές νεφώσεις
    16°C 14.8°C / 18.1°C
    0 BF
    94%
  • Καβάλα
    Αυξημένες νεφώσεις
    14°C 14.3°C / 14.4°C
    1 BF
    89%
  • Κατερίνη
    Αραιές νεφώσεις
    15°C 14.3°C / 16.3°C
    1 BF
    79%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    11°C 10.8°C / 10.8°C
    0 BF
    85%
© Lukas Vejrik | Dreamstime.com

Τα παιδιά «Στα ψηλά βουνά» θα σώσουν το δάσος

  • A-
  • A+

Αν όλοι είχαμε βιώσει αυτά που περιγράφει ο Ζαχαρίας Παπαντωνίου στο υπέροχο βιβλίο του «Τα ψηλά βουνά», θα είχαμε σώσει τα δάση. Ας βάλουμε τις πρακτικές του παιδικού αγαπημένου βιβλίου στο σχολείο. Όχι μόνο το ίδιο το βιβλίο, όλες τις πρωτοβουλίες των παιδιών αυτών να τις εντάξουμε στο σχολικό πρόγραμμα. Επιτρέψτε μου να ξεδιπλώσω τη σκέψη μου.

Πολύ πρόσφατα ξαναδιάβασα το υπέροχο βιβλίο διαμόρφωσης προσωπικότητας μαζί με τις δυο μου κόρες. Και οι τρεις κάναμε νοητά κατασκήνωση στα ψηλά βουνά μαζί με τα παιδιά του βιβλίου. Ποιος άλλωστε δεν έχει νιώσει «το χάδι και το νανούρισμα του πεύκου», που όπως «η άκρη του ίσκιου του σαλεύει, φυσάει σα μακρινή θάλασσα», που «Μόνο η μάνα τους θα τους έλεγε τόσο καλό τραγούδι, όταν τα είχε στην κούνια». 

Όμως, μια γλυκιά ανάμνηση του δάσους από τις καλοκαιρινές οικογενειακές διακοπές δεν είναι αρκετή για να εμπεδώσει το σεβασμό και την αγάπη για το δάσος που νιώθουμε ότι έχει ο Παπαντωνίου και τα «παιδιά» στα «ψηλά βουνά». Ούτε η ανάγνωση του βιβλίου στα 8 έτη φτάνει. 

Όμως, μέσα στο βιβλίο φαίνεται ξεκάθαρα πώς γίνεται η εμπέδωση αυτή. Τα παιδιά φτιάχνουν κοινότητες, κατασκευάζουν δρόμους, μαθαίνουν στο φιλομαθή συνομήλικό τους βοσκό ανάγνωση και γραφή και κυρίως μαθαίνουν από τον «αγράμματο» Μπαρμπακώστα ότι δύο δασοφύλακες έχει όλο το δάσος, ο ένας φυλάει τους «λοτόμους, μην τύχει και κόψουν δέντρα που δεν επιτρέπεται να κοπούν, μένει ένας […] για όλο το δάσος. Και τι, από το δασοφύλακα πρέπει να τα περιμένουμε όλα; […] Καθένας που περνάει από δω μέσα πρέπει να φυλάξει το δάσος. Κάθε άνθρωπος, όπου βρίσκεται πρέπει να το προστατεύει όπως μπορεί…».

Και πώς θα το κάνουμε αυτό σήμερα;

Πάλι η απάντηση είναι στο βιβλίο: «Τα παιδιά γίνονται δασοφύλακες» και φυλούν σε βάρδιες το δάσος για να βοηθήσουν στη φύλαξη. Το μόνο πολύ σοβαρό πρόβλημα είναι ότι ο μέσος κάτοικος της πόλης δεν γνωρίζει ουσιαστικά πώς φυλάμε τα δάση. Εκτός ίσως από τους προσκόπους που ακόμα στην επαρχία κάνουν εξαιρετική δουλειά σε αυτό το κομμάτι, όλοι οι υπόλοιποι πολίτες είμαστε επιεικώς βαθιά άσχετοι.

Σε κάθε τεράστια οικολογική καταστροφή παίρνουμε σκόρπιες αντιφατικές πιθανά μεταξύ τους γνώσεις, παραθέτω μερικές:

  • Να φυτέψουμε όλοι ένα δέντρο!
  • Η αναδάσωση από άσχετους είναι καταστροφική, μη φυτεύετε ανεξέλεγκτα!
  • Η Ελλάδα έχει Πευκοδάσος, που αυτό-αναφλέγεται. Να αλλάξουμε δέντρα!
  • Το Πευκοδάσος έχει τη δυνατότητα να αναβιώσει των πυρκαγιών αρκεί να μην καεί ξανά μόλις φυτρώσουν τα νέα δέντρα.
  • Θέλουμε αντιπυρικές ζώνες!
  • Θέλουμε και διόδους πρόσβασης των πυροσβεστικών.
  • Πρέπει να κατεβαίνει η φωτιά στο έδαφος, κόβοντας τα δέντρα, για να σβήσει με τη βοήθεια των πυροσβεστικών οχημάτων!
  • Μόνο τα εναέρια μέσα φτάνουν (ή δεν φτάνουν ανάλογα την περίπτωση)!

Σκόρπιες γνώσεις, χαοτικές, στην πραγματικότητα κανένας δεν ξέρει τι πρέπει να κάνει για να προστατευθεί. Δηλώνω κι εγώ πλήρη άγνοια για τα θέματα αυτά. Οι υπεύθυνοι κουνούν το δάχτυλο στους πολίτες ότι δεν προστατεύουν τις περιουσίες τους αρκούντως και ζητούν τα πάντα από το κράτος. 

Μα ξέρουμε πώς να προστατευθούμε; Πού το μάθαμε; Με ποια πρωτοβουλία του κράτους ενημερωθήκαμε ως πολίτες για αυτό; Είναι σαφές ότι κάθε περιοχή έχει τις ιδιαιτερότητές της. Άλλες περιοχές είναι αστικές, άλλες είναι μεικτές (δάσος και οικισμός) και άλλες μόνο δασικές. Και κάθε μία από αυτές με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της. Χρειάζεται λοιπόν αλληλεπίδραση σε κοινότητες, όχι μόνο η πολύτιμη αλληλεγγύη σε κρίσιμες στιγμές που δείχνουν οι συμπολίτες μας, αλλά η ανταλλαγή της εμπειρίας μεταξύ των κατοίκων μίας περιοχής. Να δώσω ένα παράδειγμα. Ποιοι ξέρουν καλύτερα από τους ορειβατικούς συλλόγους τα μονοπάτια ενός βουνού; 

Και ποια είναι η έτοιμη κοινότητα για να γίνεται αυτό συστηματικά σε όλη τη χώρα και μάλιστα άμεσα; Μα φυσικά τα σχολεία μας.

Η πρόταση περιλαμβάνει κλιμακωτή ενασχόληση με τα θέματα προστασίας του δάσους, της οικολογικής συνείδησης και πρακτικές οδηγίες για το πώς πρέπει να δρούμε σαν υπεύθυνοι πολίτες.

Από το Νηπιαγωγείο μέχρι και την Γ' (ίσως Β') Λυκείου, θεματική εβδομάδα προστασίας δάσους. Στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση θα περιλαμβάνει διασκεδαστικές ενημερώσεις και projects για την προστασία του δάσους. Κλιμακωτά μέχρι την Β' Λυκείου, ολιγόωρη εκδρομή στο κοντινό παρκάκι στο νηπιαγωγείο, σε μονοήμερη εκδρομή κάθε χρόνο στο δημοτικό και κατασκήνωση στο δάσος στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Θεματικές περιβαλλοντικές εκδρομές. Θα συμμετέχουν οι δάσκαλοι και οι καθηγητές τους και όλες αυτές οι κατηγορίες που μπορούν να προσφέρουν στην κάθε περιοχή: Πυροσβέστες, δασοπυροσβέστες, δασολόγοι, βοσκοί, πρόσκοποι, κατασκηνωτές, ορειβατικοί σύλλογοι, περιπατητές, υλοτόμοι, μηχανικοί σχετικών ειδικοτήτων, επαγγελματίες του τουρισμού, φυσιολάτρες, πολίτες που γνωρίζουν τις περιοχές τους κ.λπ. 

Το ένα σχολείο να βρίσκει τις υποδομές του προηγούμενου και να συνεχίζει τη φροντίδα. Να γίνει το δάσος δικό μας, να το αγαπήσουμε και να απαιτήσουμε το καλύτερο για αυτό! Επιπλέον, η θεματική εβδομάδα θα περιλαμβάνει (εντός ή εκτός εκδρομής) σεμιναριακού χαρακτήρα ενημερώσεις με πρακτικές οδηγίες για το πώς καθαρίζουμε το δάσος, τα σπίτια μας, τα χωράφια μας. Τι κάνουν και γιατί οι δασοπυροσβέστες κατά τη διάρκεια του χειμώνα και πώς μπορούμε να συνδράμουμε; Τι κάνουν οι υλοτόμοι; Ποια δέντρα κόβουν και γιατί; Τι δρόμους ανοίγουν σε συνεργασία με τους επιστήμονες δασολόγους στη δασική υπηρεσία; Ποια παραδείγματα έχουμε αρμονικής ζωής του ανθρώπου με το δάσος; 

Ποια ζώα ζουν σε αυτό και ποια κινδυνεύουν στις περιοχές μας; Σε ποιες λίμνες και ποια ποτάμια μπορούμε να κολυμπήσουμε; Τι πρέπει να προσέχουμε στις σχετικές αθλητικές δραστηριότητες; Τι κάνουμε σε περίπτωση πυρκαγιάς; Ποιο είναι το πρωτόκολλο που πρέπει να ακολουθήσουμε στο σπίτι μας, στην περιοχή μας; Ποιο είναι το σχέδιο αντιμετώπισης πυρκαγιάς στην περιοχή μας; Ποιο είναι το σχέδιο εκκένωσης και πότε πρέπει να εκκενωθεί μία περιοχή;
Με την θωράκιση της νέας γενιάς με αυτές τις γνώσεις και την εμπέδωση του σεβασμού τους στο δάσος, προωθούμε τον πατριωτισμό, την αγάπη για τη φύση, την ενίσχυση της οικονομίας και εν τέλει την προστασία της ζωής μας. 

Τελικά, αν έχουμε περπατήσει εκεί με τους φίλους μας κάθε χρόνο με το σχολείο, θα το έχουμε αγαπήσει. Αν μας έχει μιλήσει ο δασοπυροσβέστης, θα τον σεβόμαστε. Αν έχουμε σώσει ένα άγριο ζώο, θα νοιαζόμαστε για το περιβάλλον διαβίωσής του. Αν έχουμε κολυμπήσει στους καταρράκτες, θα θέλουμε πάντα να επιστρέφουμε. Αν ξέρουμε πώς, θα προστατέψουμε το δάσος, θα φερθούμε με κοινωνική ευθύνη ως πολίτες και έτσι εντελώς απενεχοποιημένα, αφού θα έχουμε πράξει τα δέοντα, θα ζητάμε από το κράτος (από τους τοπικούς άρχοντες, μέχρι την κεντρική εξουσία) να κάνει και αυτή το ίδιο. Δηλαδή, θα έχουμε την απαίτηση από το κράτος να δώσει βαρύτητα στην πρόληψη και το έγκαιρο σχεδιασμό αλλά και στην αναδιαμόρφωση των προτεραιοτήτων της διάθεσης των κονδυλίων που διαθέτει στα θέματα ασφάλειας του δασικού πλούτου της χώρας, να προχωρήσει στις προσλήψεις σε όλα τα σχετικά πεδία, ενίσχυση των εξαιρετικά υψηλού επιπέδου τμημάτων Δασολογίας και Περιβάλλοντος που διαθέτουμε. 

Είμαι βέβαιη ότι μία τέτοια πρόταση θα μπορούσε να διαμορφωθεί κατάλληλα από τους καταξιωμένους επιστήμονες στο Ελληνικό Δημόσιο Πανεπιστήμιο και να υλοποιηθεί θαυμάσια στα σχολεία μας. Θα προσελκύσει νέους φοιτητές στα σχετικά πανεπιστημιακά τμήματα και θα δημιουργήσει νέες θέσεις εργασίας. Πράγματι, το Ταμείο Ανάπτυξης είναι μία εξαιρετική ευκαιρία που μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε σαν χρηματοδοτικό εργαλείο αυτής της πρότασης. Εξάλλου, όλοι καταλαβαίνουμε την αναγκαιότητα αλλαγής των προτεραιοτήτων που έχει θέσει η κυβέρνηση σε αυτό μετά από την τεράστια καταστροφή αυτού του καλοκαιριού.

Με την κλιματική κρίση να έχει δείξει τα δόντια της, δεν έχουμε περιθώριο για να συνεχίσουμε να πορευόμαστε χωρίς να γνωρίζουμε τι πρέπει να κάνουμε για να προστατευτούμε και το τι να ζητούμε από το κράτος. Είναι ζήτημα επιβίωσης πια και τα «Δέντρα, περήφανα δέντρα!» μπορούν να μας δείξουν το πιο σύντομο δρόμο, και τελικά το δρόμο της αρετής.

*Επίκουρη Καθηγήτρια, Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, υπεύθυνη Επιτροπής Παιδείας του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ Μαγνησίας

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ενεργητική προστασία των δασών από τις πυρκαγιές
Ο σκοπός αυτού του άρθρου είναι να υποστηρίξει ως μία από τις «εκ των ουκ άνευ» λύσεις στο πρόβλημα των δασικών πυρκαγιών την επανεισαγωγή στα ορεινά και ημιορεινά της χώρας της σχετικά παραδοσιακής γεωργίας...
Ενεργητική προστασία των δασών από τις πυρκαγιές
ΑΠΟΨΕΙΣ
Σχεδιάζοντας την επόμενη μέρα στη χώρα με και για το περιβάλλον
Για την Ελλάδα το περιβάλλον αποτελεί καθοριστικό στοιχείο της ταυτότητας του τόπου και βασικό στοιχείο ευημερίας του τόπου και προσφέρεται ελεύθερα στους πολίτες χωρίς κόστος, σε αντίθεση με το υπέρογκο...
Σχεδιάζοντας την επόμενη μέρα στη χώρα με και για το περιβάλλον
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο δρόμος της φωτιάς
Πευκί, Αρτεμίσιο, Γούβες, Αγριοβότανο, Γαλατσάδες, κι ο δρόμος της φωτιάς συνεχίζεται. Ενα φονικό που δεν λέει να τελειώσει. Γνωστά και άγνωστα μέρη μιας πατρίδας που αιμορραγεί. Μιας όμορφης καταπράσινης...
Ο δρόμος της φωτιάς
ΑΠΟΨΕΙΣ
Είναι η κλιματική αλλαγή;
Διαβάσαμε ότι ο εισαγγελέας του Αρείου Πάγου διέταξε έρευνα για οργανωμένο σχέδιο εμπρησμών. Εύλογα διερωτάται κανείς: Δεν πρέπει να διεξαχθεί έρευνα και για την πλημμελή, την πλημμελέστατη, προετοιμασία της...
Είναι η κλιματική αλλαγή;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Οι Drs Jekyll του νεοφιλελευθερισμού...
Αφού καταφέραμε το ακατόρθωτο, να καεί η μισή Εύβοια, η μισή Ελλάδα, με ένταση ανέμων δύο Μποφόρ, περνούμε στο επόμενο στάδιο παράκρουσης. Δηλαδή σε αυτό της αποκατάστασης του χαμένου φυσικού πλούτου…
Οι Drs Jekyll του νεοφιλελευθερισμού...
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η τραγωδία των δασικών πυρκαγιών αναδεικνύει το ξεχαρβαλωμένο επιτελικό κράτος
Τις τελευταίες δύο εβδομάδες δεκάδες πύρινα μέτωπα σε όλη την Ελλάδα καταστρέφουν πολύτιμα δασικά οικοσυστήματα και απειλούν τη ζωή και την περιουσία...
Η τραγωδία των δασικών πυρκαγιών αναδεικνύει το ξεχαρβαλωμένο επιτελικό κράτος

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας