• Αθήνα
    Σποραδικές νεφώσεις
    18°C 16.4°C / 19.7°C
    3 BF
    54%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    17°C 15.3°C / 18.3°C
    1 BF
    61%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    21°C 18.8°C / 22.0°C
    5 BF
    50%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    20°C 17.0°C / 19.9°C
    1 BF
    30%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    17°C 16.9°C / 16.9°C
    4 BF
    48%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    17°C 14.6°C / 17.6°C
    2 BF
    56%
  • Κοζάνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    12°C 12.4°C / 13.4°C
    2 BF
    47%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    18°C 16.8°C / 21.6°C
    2 BF
    37%
  • Ηράκλειο
    Αραιές νεφώσεις
    20°C 17.7°C / 19.8°C
    3 BF
    73%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    18°C 17.9°C / 18.9°C
    1 BF
    59%
  • Ερμούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    18°C 17.7°C / 20.7°C
    5 BF
    68%
  • Σκόπελος
    Αραιές νεφώσεις
    15°C 14.6°C / 14.6°C
    5 BF
    66%
  • Κεφαλονιά
    Ελαφρές νεφώσεις
    21°C 20.9°C / 21.9°C
    2 BF
    37%
  • Λάρισα
    Σποραδικές νεφώσεις
    17°C 16.5°C / 16.9°C
    0 BF
    55%
  • Λαμία
    Αραιές νεφώσεις
    15°C 13.4°C / 16.7°C
    1 BF
    100%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    22°C 21.6°C / 23.8°C
    2 BF
    72%
  • Χαλκίδα
    Σποραδικές νεφώσεις
    18°C 16.1°C / 19.9°C
    2 BF
    48%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    16°C 16.0°C / 17.3°C
    0 BF
    60%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    17°C 15.4°C / 18.3°C
    2 BF
    53%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    13°C 12.8°C / 12.8°C
    2 BF
    46%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Καταστροφές, απ’ την «καμάδα» στις φωτιές

  • A-
  • A+

«Πάνι να πεις τη μάνα σου/ να σβήσει του λυχνάρι,/ γιατί καγήκαν οι γ’ ελιές/ τσ’ ακρίβυνε του λάδι», λέει ένα λαϊκό τετράστιχο, της Λέσβου, των μέσων του 19ου αιώνα. Τότε, τον Γενάρη του 1850, άλλαξε απότομα ο καιρός κι έπεσε η θερμοκρασία στους -150 C. Το προηγούμενο διάστημα η άνοδος της θερμοκρασίας, οι βροχοπτώσεις κι ο γλυκύς χειμώνας έκαναν τα δέντρα να ανεβάσουν χυμούς. Ετσι η πτώση της θερμοκρασίας προξένησε μεγάλη ζημιά στα δέντρα και ειδικά στις ελιές. Το γεγονός αυτό, το κάψιμο των ελιών, είναι γνωστό ως η μεγάλη «καμάδα».

Η καταστροφή αυτή του λεσβιακού ελαιώνα στέρησε το βασικό εισόδημα των οικογενειών, έφερε φτώχεια, σταμάτησαν οι πωλήσεις αγαθών, έκλεισαν τα περισσότερα σχολεία· η ζωή του νησιού μαράζωσε. «Οι αειθαλείς ελαιώνες της Λέσβου και οι αντίπεραν επί της Ασίας Κυδωνιών και Αδραμυτίου κατεκάησαν οι πλειότεροι σχεδόν», γράφει ο σύγχρονος συγγραφέας Σταυράκης Αναγνώστου. Και συμπληρώνει: «καθώς και οι ευωδέστατοι κήποι και λειμωνώνες και τα μαστιχοφόρα δέντρα της Χίου εξηφανίσθησαν». Τούτα ήρθαν στον νου με τις μεγάλες πυρκαγιές σε Εύβοια, Αττική, Ηλεία, Μάνη και αλλού και με τις τεράστιες ζημιές που έφεραν.

Αναρωτιόμαστε πώς θα είναι η ζωή μετά τις φωτιές, πώς θα ζήσουν οι άνθρωποι, ποιο το μέλλον του τόπου, ειδικά της Εύβοιας. Γιατί οι δύο καταστροφές, της Λέσβου του 1850 και της Εύβοιας του 2021, είναι παρόμοιες. Δεν έμεινε τίποτα από τη βλάστηση. Οι εικόνες που είδαμε συμπίπτουν με την περιγραφή «εντύπωσιν φυτικού νεκροταφείου» του συγγραφέα για την «καμάδα».

Σε αυτές τις περιπτώσεις ακολουθούν οι καταγραφές των ζημιών, τα αιτήματα, οι υποσχέσεις, οι διαπραγματεύσεις, οι όποιες ενισχύσεις. Τώρα ακούμε διάφορα για υποστήριξη των πληγέντων. Ομως θυμούμαστε και τη διαχείριση του ταμείου Μολυβιάτη, τότε στη φωτιά της Ηλείας· μάλλον δεν αξιοποιήθηκαν τα χρήματα για τον σκοπό που συγκεντρώθηκαν. Τότε, το 1850, οι δημογέροντες χριστιανοί και μουσουλμάνοι απευθύνθηκαν στο Μεγάλο Δοβλέτι της Κωνσταντινούπολης για υποστήριξη. Κι επειδή δεν υπήρχαν κρατικές ενισχύσεις και προγράμματα ζήτησαν απαλλαγή φόρων για 10 χρόνια ή για 5 σε άλλη διαπραγμάτευση. Κατά τη συνήθεια της εποχής, συγκέντρωσαν κάποιες ποσότητες γάλα, λάδι και μυτζήθρες για να δωροδοκήσουν τους αξιωματούχους στην Πόλη.

Το αποτέλεσμα ελπίζουμε να μην επαναληφθεί στη φετινή καταστροφή. Πέρασε ένας χρόνος χωρίς αποτέλεσμα. Δύο χρόνια μετά ο Χαλήλ Πασάς, εκπρόσωπος του σουλτάνου, πρότεινε έκπτωση 35%. Οι δημογέροντες δεν δέχτηκαν συμβιβασμό κι έτσι δεν έγινε καμιά έκπτωση φόρων κι ούτε αποζημιώθηκαν!

Ακολούθησε αθρόα μετανάστευση προς τη Μικρά Ασία, τις βόρειες περιοχές μέχρι τη Ρωσία και νότια μέχρι την Αίγυπτο, άνοιγμα στο εμπόριο και στη ναυτιλία, τα οποία με τη σειρά τους έφεραν πλούτο στο νησί. Αραγε σήμερα ποιο θα είναι το μέλλον των καμένων περιοχών;

* συγγραφέας, διδάκτορας Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΠΟΨΕΙΣ
Σωπαίνοντας στους καπνισμένους της «ώμους». Ζάβαρα κάτρα Εύβοια, ίλεως
Τον νοιάζει, τώρα που μαύρισαν τα σωθικά του απ’ τις φλόγες, απέναντι, στους «ώμους» της Ευβ(ο)ίας, που χάθηκαν τα μελίσσια, το βιος, οι ελιές, τα ρετσίνια, τα πεύκα, τα μεροκάματα, τα σπίτια, το θάμπος τ’...
Σωπαίνοντας στους καπνισμένους της «ώμους». Ζάβαρα κάτρα Εύβοια, ίλεως
ΑΠΟΨΕΙΣ
Οι Drs Jekyll του νεοφιλελευθερισμού...
Αφού καταφέραμε το ακατόρθωτο, να καεί η μισή Εύβοια, η μισή Ελλάδα, με ένταση ανέμων δύο Μποφόρ, περνούμε στο επόμενο στάδιο παράκρουσης. Δηλαδή σε αυτό της αποκατάστασης του χαμένου φυσικού πλούτου…
Οι Drs Jekyll του νεοφιλελευθερισμού...
ΑΠΟΨΕΙΣ
Σταύρος Μπένος
Είναι προφανές ότι, μετά την παταγώδη αποτυχία της κυβέρνησης στην αντιμετώπιση των πυρκαγιών της, χρειαζόταν ένας τέτοιος άνθρωπος. Είναι δυνατόν τα αρπακτικά να αφήσουν τον κ. Μπένο να κάνει χρηστή δουλειά;...
Σταύρος Μπένος
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η προσφυγιά στον τόπο σου
Μέρες τώρα πύρινα μέτωπα καίνε την πατρίδα μας. Ανθρωποι τρομαγμένοι, σαστισμένοι, τρέχουν να σωθούν αλλά και να σώσουν. Σε μια μάχη άνιση με έναν εχθρό πανίσχυρο και μια πολιτεία χαμένη στο επόμενο αφήγημα...
Η προσφυγιά στον τόπο σου
ΑΠΟΨΕΙΣ
Πολιτικοί κατώτεροι των απαιτήσεων
Η Εύβοια, η Ηλεία, η Αττική, η Μεσσηνία και η Φωκίδα, ήταν μία προειδοποίηση για όσα μας περιμένουν στην επόμενη στροφή. Και το μείζον ερώτημα είναι: Πώς μία χώρα με το υψηλότερο χρέος στην Ε.Ε. θα μπορέσει να...
Πολιτικοί κατώτεροι των απαιτήσεων
ΑΠΟΨΕΙΣ
Τα δάκρυα του πεύκου
Κανείς δεν μπορεί να φέρει πίσω το ρετσίνι των καμένων πεύκων, όπως καλά ξέρουν οι ρητινοσυλλέκτες (ή «ρετσινάδες») της βόρειας Εύβοιας και της Ηλείας. Eκατομμύρια δέντρα δεν θα είναι εκεί όπου η φύση όρισε να...
Τα δάκρυα του πεύκου

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας