• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    33°C 31.1°C / 34.7°C
    3 BF
    33%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    32°C 28.5°C / 34.8°C
    2 BF
    42%
  • Πάτρα
    Αραιές νεφώσεις
    31°C 29.0°C / 34.8°C
    2 BF
    34%
  • Ιωάννινα
    Αυξημένες νεφώσεις
    31°C 30.9°C / 30.9°C
    2 BF
    25%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αίθριος καιρός
    27°C 26.9°C / 26.9°C
    2 BF
    47%
  • Βέροια
    Αυξημένες νεφώσεις
    34°C 27.9°C / 34.0°C
    1 BF
    34%
  • Κοζάνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    30°C 30.1°C / 30.4°C
    0 BF
    25%
  • Αγρίνιο
    Αραιές νεφώσεις
    34°C 34.1°C / 34.1°C
    2 BF
    16%
  • Ηράκλειο
    Αίθριος καιρός
    29°C 27.1°C / 32.2°C
    2 BF
    49%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    29°C 28.9°C / 29.6°C
    1 BF
    48%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    26°C 25.5°C / 28.8°C
    3 BF
    53%
  • Σκόπελος
    Σποραδικές νεφώσεις
    28°C 28.5°C / 28.5°C
    1 BF
    74%
  • Κεφαλονιά
    Ελαφρές νεφώσεις
    26°C 25.9°C / 25.9°C
    0 BF
    61%
  • Λάρισα
    Αραιές νεφώσεις
    34°C 33.4°C / 33.9°C
    0 BF
    38%
  • Λαμία
    Σποραδικές νεφώσεις
    34°C 27.5°C / 33.8°C
    2 BF
    26%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    27°C 26.8°C / 26.8°C
    4 BF
    50%
  • Χαλκίδα
    Σποραδικές νεφώσεις
    34°C 31.5°C / 36.5°C
    1 BF
    25%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    25°C 24.9°C / 26.3°C
    3 BF
    73%
  • Κατερίνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    29°C 28.6°C / 34.4°C
    1 BF
    66%
  • Καστοριά
    Αραιές νεφώσεις
    29°C 28.8°C / 28.8°C
    2 BF
    30%

Η νέα ΕΡΤ είναι μια «ταριχευμένη μούμια» και εμείς ως πολίτες βρισκόμαστε στο περιθώριο

ΕΡΤ και δημόσια σφαίρα

  • A-
  • A+

Με αφορμή τη συμπλήρωση δύο χρόνων από την κατάργηση της ΕΡΤ με απολυταρχική μέθοδο και ολοκληρωτικό τρόπο από τη συγκυβέρνηση των Σαμαρά – Βενιζέλου και την επαναλειτουργία της ΕΡΤ με τον νέο νόμο που ψηφίστηκε από την κυβερνητική πλειοψηφία των ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝ.ΕΛΛ., δίδεται η ευκαιρία στους πολίτες της πολιτικής κοινωνίας να αναστοχαστούμε πάνω στο ζήτημα της δημόσιας σφαίρας και να εξετάσουμε τη δομή, τη λειτουργία και τον ρόλο της δημόσιας σφαίρας επικοινωνίας και ενημέρωσης σε μια σύγχρονη πολιτική κοινωνία.

Με βάση τα δεδομένα που διαμορφώθηκαν με την ψήφιση του νόμου, τα πράγματα για τη δημόσια ραδιοφωνία και τηλεόραση δεν ανταποκρίνονται στο μοντέλο της ελεύθερης, ανεξάρτητης και αυτόνομης δημόσιας σφαίρας τόσο στο επίπεδο του ιδιοκτησιακού καθεστώτος όσο και στο επίπεδο του επικοινωνιακού συστήματος. Η επανασύσταση της ΕΡΤ ως διοικητικής δομής επαναλαμβάνει τα λάθη του παρελθόντος και η επαναλειτουργία της ως επικοινωνιακού συστήματος γίνεται με πεπαλαιωμένα υλικά.

Στην περίπτωση της ΕΡΤ πρόκειται πάλι για κρατική ή δημόσια τηλεόραση και ραδιοφωνία και όχι για ελεύθερη ή αυτόνομη οντότητα εντός της «κοινωνίας των πολιτών», η οποία μπορεί να οργανωθεί σε νομικό και σε διοικητικό επίπεδο με εντελώς διαφορετικούς κανόνες απ’ αυτούς που ισχύουν για μια κρατική ή δημόσια υπηρεσία.

Στις σύγχρονες πολιτικές κοινωνίες μπορούμε να βρούμε πολλούς τύπους και πολλές μορφές θεσμών ή μηχανισμών οι οποίοι δεν είναι οπωσδήποτε κρατικοί. Εννοείται ότι δεν έχουν καμία σχέση με την εξυπηρέτηση και την ικανοποίηση ιδιωτικών και ατομικών επιχειρηματικών συμφερόντων, τα οποία και αυτά «κατασκευάζουν» επικοινωνιακά συστήματα εντός της δημόσιας σφαίρας. Η ελληνική πολιτική κοινωνία έχει δεινοπαθήσει απ’ αυτά τα συμφέροντα.

Με το νέο νομικό καθεστώς για την ΕΡΤ επικυρώθηκε το «γενεσιουργό λάθος» που υφίσταται στο ελληνικό ραδιοτηλεοπτικό επικοινωνιακό σύστημα όσον αφορά το ιδιοκτησιακό καθεστώς του από την ίδρυσή του. Η τηλεόραση και το ραδιόφωνο «ανήκουν» στο κράτος και όχι στην κοινωνία. Στην πολιτική φιλοσοφία ο διαχωρισμός ανάμεσα στο κράτος και την κοινωνία είναι δομικός.

Για τους συντάκτες του νομοσχεδίου ήταν «άγνωστη χώρα». Ή μήπως η ίδια η ελληνική κοινωνική συλλογικότητα σε συνειδησιακό επίπεδο δεν έχει αναπτύξει την αναστοχαστική δυναμική που είναι απαραίτητη για να ανατρέψει τέτοιου τύπου παθογένειες; Οι μοναδικές αντιπολιτευτικές φωνές που ακούστηκαν γι’ αυτές τις ρυθμίσεις προήλθαν από βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ και ήταν μετρημένες στα δάκτυλα και ασθενικές.

Επειδή η νέα ΕΡΤ όμως δεν δομείται μόνο ως νομικό και διοικητικό σύστημα, αλλά πρωτίστως ως επικοινωνιακό σύστημα, επιβάλλεται να εξετάσουμε τη λογική και τις αρχές στις οποίες υπακούει. Σύμφωνα με την προτροπή του πρωθυπουργού προς τη νέα διοίκηση θα πρέπει η ενημέρωση να διέπεται από την αρχή της αντικειμενικότητας!

Στο σημείο αυτό χρειάζεται να καταφύγουμε σε μια γενεαλογική αναφορά, η οποία μας διαβεβαιώνει ότι η θεωρία και η στάση η οποία ισχυρίζεται ότι τα γεγονότα υπάρχουν έξω και πέρα από τις ερμηνείες τους είναι ψευδής. Κατά συνέπεια δεν υπάρχει αυτό που ονομάζεται αντικειμενικότητα. Με τον όρο αυτό ουσιαστικά ο ομιλητής επιβάλλει τη βούλησή του στον συνομιλητή του με βάση την ισχύ του ή χρησιμοποιεί τον διάλογο και τη διαβούλευση για να επιτύχει μαζί με τον συνομιλητή του το λογικό αποτέλεσμα-απόφαση.

Η κλασική θεωρητική σχολή περί αντικειμενικότητας είναι στις μέρες μας παρωχημένη, στον βαθμό που έχει επικρατήσει η άποψη σύμφωνα με την οποία γεγονός και ερμηνεία ταυτίζονται, πράγμα που σημαίνει ότι στη δημόσια σφαίρα διεξάγονται ατέρμονες διαβουλεύσεις, ατέλειωτοι διάλογοι για όλα τα πρακτικά ζητήματα του κοινωνικού βιόκοσμου και οι ομιλητές τελικά καταλήγουν σε λογικά συμπεράσματα.

Αρκεί να έχουν εξασφαλιστεί οι προϋποθέσεις και οι συνθήκες του ανεξουσίαστου και ελεύθερου διαλόγου. Ο Γιούργκεν Χάμπερμας γράφει ότι «στις σύγχρονες πολιτικές κοινωνίες η δημόσια σφαίρα είναι μια ενδιάμεση περιοχή, η οποία διαδραματίζει διαμεσολαβητικό ρόλο ανάμεσα στο πολιτικό σύστημα από τη μία και τους ιδιωτικούς τομείς του κοινωνικού βιόκοσμου και των λειτουργικά διαφοροποιημένων πραξιακών συστημάτων από την άλλη».

Η νέα ΕΡΤ ως επικοινωνιακό σύστημα τελικά δεν δομείται στη λογική του ελεύθερου, ανεξουσίαστου διαλόγου, αλλά στη λογική της αρχής της αντικειμενικότητας. Θεμελιώνεται δηλαδή σε μια ψευδο-αρχή, την οποία υιοθέτησαν οι συντηρητικές πολιτικές ευρωπαϊκές δυνάμεις του εικοστού αιώνα.

Βρισκόμαστε όμως στον εικοστό πρώτο αιώνα και η φιλοσοφική σκέψη έχει αποκτήσει την πρωτοπορία της, που δεν είναι άλλη από την κριτικο-ερμηνευτική και επικοινωνιακή εκδοχή της, σύμφωνα με την οποία η δημόσια σφαίρα ή θα είναι υπόθεση της «κοινωνίας των πολιτών» στο επίπεδο της ιδιοκτησίας και υπόθεση των ομιλητών στο επίπεδο του επικοινωνιακού συστήματος ή διαφορετικά δεν θα υπάρξει.

Η νέα ΕΡΤ σύμφωνα με τις αποφάσεις του υπουργού Επικρατείας λειτουργεί, αλλά δεν είναι το διαφωτιστικό επικοινωνιακό σύστημα στο οποίο όλοι εμείς οι πολίτες της πολιτικής κοινωνίας συμμετέχουμε ως ομιλητές και ως συνομιλητές. Είναι μια «ταριχευμένη μούμια» και εμείς ως πολίτες βρισκόμαστε στο περιθώριο.

*καθηγητής Πολιτικής Φιλοσοφίας και Αισθητικής Θεωρίας στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης

 

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΠΟΨΕΙΣ
Το δις εξαμαρτείν τ’ αυτόν ουκ ανδρός σοφού
​Ο τίτλος του άρθρου είναι ένα από τα πολύ γνωστά γνωμικά που περιλαμβάνονται στο έργο του Μενάνδρου «Μενάνδρου γνώμαι μονόστιχοι». Το γνωμικό ισχύει στα όσα ζήσαμε τον Δεκέμβριο του 2016 και στο διάστημα...
Το δις εξαμαρτείν τ’ αυτόν ουκ ανδρός σοφού
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η πρόκληση της ρύθμισης του ραδιοτηλεοπτικού καθεστώτος
Μία από τις παράπλευρες θεσμικές απώλειες του πρόσφατου δημοψηφίσματος υπήρξε αναμφισβήτητα η αποκάλυψη των τεράστιων παθογενειών του ισχύοντος ραδιοτηλεοπτικού καθεστώτος, τόσο σε ό,τι αφορά τα ιδιωτικά ΜΜΕ,...
Η πρόκληση της ρύθμισης του ραδιοτηλεοπτικού καθεστώτος
ΑΠΟΨΕΙΣ
ΣΥΡΙΖΑ, κυβέρνηση και πολιτική
Στη δημόσια πολιτική σφαίρα η νοηματική απήχηση της πρότασης «πρώτη φορά Αριστερά» δεν μπορεί να αμφισβητηθεί. Αδιαμφισβήτητο γεγονός είναι και η αναφορά της, δηλαδή το πραγματικό συμβάν, ότι η Αριστερά...
ΣΥΡΙΖΑ, κυβέρνηση και πολιτική
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο μπαμπάς μου έφερε τα… παιδικά στο ΕΙΡΤ
Η ιστορία που θα διαβάσετε είναι πέρα για πέρα αληθινή και εκτυλίχθηκε κάπου στο 1972, ή ίσως και λίγο αργότερα, σε ένα γραφικό ορεινό χωριό της Αρκαδίας, το Καστρί Κυνουρίας.
Ο μπαμπάς μου έφερε τα… παιδικά στο ΕΙΡΤ
ΑΠΟΨΕΙΣ
Εκλεισε ένας κύκλος
Με αφορμή την απεργία των δημοσιογράφων και των τεχνικών που δήλωσαν την αντίθεσή τους στο νομοσχέδιο του κ. Πέτσα, διάβασα λίγο τι πρόκειται να κατατεθεί στη Βουλή και ήρθαν στο μυαλό μου οι ημέρες του 2015.
Εκλεισε ένας κύκλος
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η αλλοπρόσαλλη σήμανση της ΕΡΤ
Πριν λίγες μέρες προβλήθηκε στην ΕΤ2 «Ο νεκρός του Μεγκρέ», μια τηλεταινία σε δύο επεισόδια, βασισμένη σε ένα από τα ωραιότερα μυθιστορήματα του Σιμενόν. Μεγκρέ ο Ρόουαν Άτκινσον, ο γνωστός μας «Μίστερ Μπιν».
Η αλλοπρόσαλλη σήμανση της ΕΡΤ

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας