Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Δικαιωματική δημοκρατία: σε πέντε μήνες άλλαξε η Ελλάδα

Δικαιωματική δημοκρατία: σε πέντε μήνες άλλαξε η Ελλάδα

  • A-
  • A+

Η δυτικογενής πολιτική δημοκρατία των θεμελιακών αρχών της Γαλλικής Επανάστασης και του Διαφωτισμού εδράζεται στη συντακτική εξουσία, στη λαϊκή κυριαρχία, πρωτίστως όμως στην κατοχύρωση και προστασία των ατομικών και πολιτικών δικαιωμάτων.

Η λαϊκή κυριαρχία και η πρωτογενής συντακτική εξουσία, διά των πολύμορφων εκλογικών και αντιπροσωπευτικών διαδικασιών, πολλάκις χειραφετούνται και ποδηγετούνται υπό το βάρος της κυριαρχίας δύο «ιστορικών» κατεστημένων: του ολιγοπωλίου των ΜΜΕ και της οικονομικής ολιγαρχίας, η οποία, κυριολεκτικώς, νέμεται τον εθνικό πλούτο.

Τα ατομικά και πολιτικά δικαιώματα, ως πρωτότοκο στοιχείο της δημοκρατίας, κατοχυρώνονται στο Σύνταγμα και σε σπουδαία διεθνή κείμενα όπως η Οικουμενική Διακήρυξη των Ηνωμένων Εθνών, η ΕΣΔΑ του Συμβουλίου της Ευρώπης και ο Θεμελιώδης Χάρτης της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Ολα με ιστορική αφετηρία τη Magna Carta.

Επιστημονικά και πολιτικά έχει πλέον αποσαφηνιστεί και γίνει αποδεκτό ότι τα δικαιώματα δεν έχουν αμιγώς και μονομερώς ταξικό χαρακτήρα. Δεν χρησιμοποιούνται, δηλαδή, μόνον για την προάσπιση των κοινωνικών συμφερόντων της ολιγαρχίας ή της αστικής τάξης, Αντιθέτως, κατά την πλέον συνήθη πολιτική πρακτική, γίνονται αποτελεσματικότατο «όπλο» στα χέρια των λαϊκών στρωμάτων, προκειμένου αυτά να ενισχύσουν τη θέση τους στον κοινωνικό, οικονομικό και πολιτικό καταμερισμό του συστήματος.

Ως κορωνίδα των ατομικών δικαιωμάτων και ελευθεριών συγκροτείται «ο σεβασμός και η προστασία της αξίας του ανθρώπου, ως πρωταρχική υποχρέωση της πολιτείας» (Αρθρο 2 παρ. 1 του Συντάγματος). Η θεωρία, αλλά κυρίως η νομοθετική και νομολογιακή πράξη πρέπει να συνηγορούν στο ότι και ο πλέον επικίνδυνος εγκληματίας είναι φορέας προστατευόμενης αξίας και αξιοπρέπειας.

Στη δικαιωματική και δικαιοκρατική δημοκρατία μας, λοιπόν, οι πέντε μήνες μετά την 25η Ιανουαρίου 2015, ημερομηνία λαϊκής ανάδειξης του ΣΥΡΙΖΑ στη διακυβέρνηση, άλλαξαν τη χώρα, όπως θα έγραφε ο Τζον Ριντ.

Πριν από την καταγραφή νομοθετικών και πολιτικών πρωτοβουλιών, ας επισημάνουμε: τρεις φωτογραφίες, όσο τρεις χιλιάδες λέξεις.

Οι καθαρίστριες στο μέγαρο Μαξίμου. Εκεί που υπήρχε χώρος μόνο για την Ενωση Βιομηχάνων και την Ενωση Εφοπλιστών.

Οι δάσκαλοι και οι καθηγητές, ψηφίζοντας για την εκλογή διευθυντών σχολείων.

Ιδού, τώρα, ένας πρώτος εκτενής κατάλογος:

  • Αντιμετώπιση της ανθρωπιστικής κρίσης. Γιατί η ατομική και πολιτική ελευθερία πρέπει να συνδυάζονται με την κοινωνική αποκατάσταση και ισότητα. Ο ρόλος των ατομικών, πολιτικών και κοινωνικών δικαιωμάτων (κοινωνικό κράτος) είναι παραπληρωματικός. Για παράδειγμα: Τι σημασία έχει για τον άστεγο η προστασία του ασύλου της κατοικίας; Τι σημασία έχει για τον φτωχό το δικαίωμα στην ελεύθερη ανάπτυξη της προσωπικότητας; Τι σημασία έχει για τον αναλφάβητο το δικαίωμα του εκλέγεσθαι ή η ελευθερία του Τύπου;
  • Επαναφορά της δημοκρατίας στο σχολείο και το πανεπιστήμιο. Γιατί στο εν δημοκρατική λειτουργία εκπαιδευτικό ίδρυμα διαπλάθονται και στην πράξη προσωπικότητες δημοκρατικού ήθους, δημοκρατικής αντίστασης και κοινωνικών αγώνων. Ο όποιος «άριστος» ως όργανο της ξενοκρατίας ή της οικονομικής ολιγαρχίας τι προσφέρει στο κοινωνικό σύνολο;
  • Αναμόρφωση του σωφρονιστικού συστήματος. Κατάργηση φυλακών τύπου Γ’. Λευκά ή γκρίζα ή μαύρα κολαστήρια βασανισμού δεν έχουν θέση στο κράτος δικαίου. Λοιπόν, ο δυστυχής Σάββας Ξηρός είναι φορέας δικαιωμάτων, αξίας και αξιοπρέπειας. Το Σύνταγμα στέκεται στο πλευρό του. Τελεία και παύλα.
  • Ιθαγένεια σε χιλιάδες μετανάστες. Ανασύνθεση της ελληνικής κοινωνίας. Διεύρυνση του εκλογικού σώματος. Αντιμετώπιση της δημογραφικής καχεξίας. «Οι Ελληνες είναι ίσοι ενώπιον του νόμου» (άρθρο 4 παρ. 1 του Συντάγματος). Επομένως και οι Ελληνες μετανάστες. Θρίαμβος της ισότητας.
  • Σύμφωνο συμβίωσης των ομόφυλων ζευγαριών. Ως γνωστόν, με τη συντριπτική πλειοψηφία του 63% ενέκριναν οι «καθολικοί» και «συντηρητικοί» Ιρλανδοί τον γάμο μεταξύ ομοφυλοφίλων. Η όποια «αρχή», πολιτειακή, κρατική, δικαστική, οικονομική, κοινωνική, κομματική, εκκλησιαστική δεν μπορεί να προσδιορίζει τον σεξουαλικό προσανατολισμό του ανθρώπου. Δικαίωση των μακροχρόνιων αγώνων των ΛΟΑΤ.
  • Ανοικτή και λειτουργούσα ΕΡΤ. Αποκατάσταση του δικαιώματος στην εργασία. Αποκατάσταση του δικαιώματος στην ενημέρωση από δημόσιο φορέα. Ευάριθμη ομάδα επιχειρηματιών και εφοπλιστών, ιδιοκτητών ΜΜΕ, εξακολουθεί να διεκδικεί τη συμμετοχή της στη διακυβέρνηση της χώρας. Το Σύνταγμα είναι εδώ. Η κυβερνητική πλειοψηφία (ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝ.ΕΛΛ.) είναι εδώ. Ο νόμος, τελικώς, έρχεται και θα είναι εδώ.

Ιστορικά, πριν από μεγάλες ταξικές και κοινωνικές ανακατατάξεις, προηγείται η δικαιωματική διεύρυνση της δημοκρατίας. Τέτοιες στιγμές ζει η πατρίδα μας. Η άνοιξη της Αθήνας.

*καθηγητής Πολιτικής Κοινωνιολογίας, πρώην αντιπρύτανης του Πανεπιστημίου Αιγαίου

 

ΑΠΟΨΕΙΣ
Οποιος λογαριασμό δεν μπορεί να δώσει…
Οποιος, λοιπόν, δεν γνωρίζει την προέλευση των παρόντων συνταγμάτων της ανθρωπότητας, τους χάρτες των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (αυτό είναι το παρελθόν), δεν μπορεί ποτέ να βρει μια λύση στα τρέχοντα προβλήματά...
Οποιος λογαριασμό δεν μπορεί να δώσει…
ΑΠΟΨΕΙΣ
Υποκείμενα δικαιωμάτων οι πρόσφυγες και όχι «αντικείμενα» για εγκλεισμό και επαναπροώθηση
Την ίδια στιγμή που τα προσφυγικά/μεταναστευτικά κύματα φαίνεται να μετακινούνται ξανά, η κυβέρνηση επιχειρεί να διαχειριστεί τους πάνω από 60.000 εγκλωβισμένους πρόσφυγες με διευθετήσεις ποικίλων μορφών,...
Υποκείμενα δικαιωμάτων οι πρόσφυγες και όχι «αντικείμενα» για εγκλεισμό και επαναπροώθηση
ΑΠΟΨΕΙΣ
Πρόσφυγες, κράτος και εθελοντές
Η διαχείριση μιας μεγάλης κρίσης δεν είναι ποτέ απλή υπόθεση. Αποκαλύπτει με τον χειρότερο τρόπο τις δομικές ανεπάρκειες και πολιτικές αγκυλώσεις του μηχανισμού που τη διαχειρίζεται. Η χώρα μας αντιμετωπίζει...
Πρόσφυγες, κράτος και εθελοντές
ΑΠΟΨΕΙΣ
Κρατήστε ανοιχτή την πόρτα της Ευρώπης
Ο Φιλίπ Λεγκρέν σε άρθρο του τονίζει ότι «η ελευθερία να κινείσαι στις 26 χώρες της ζώνης του Σένγκεν χωρίς την επίδειξη διαβατηρίου είναι ένα από τα πλέον αξιομνημόνευτα επιτεύγματα της ευρωπαϊκής...
Κρατήστε ανοιχτή την πόρτα της Ευρώπης
ΑΠΟΨΕΙΣ
Οι τεράστιες ευθύνες της Ε.Ε.
Το τριών ετών προσφυγόπουλο από τη Συρία, Αϊλάν Κουρντί, πνίγηκε μαζί με άλλους έντεκα πρόσφυγες, ανοιχτά της Κω κατά τη διάρκεια του θανατηφόρου ταξιδιού από την κόλαση της εμφύλιας ένοπλης σύρραξης προς την...
Οι τεράστιες ευθύνες της Ε.Ε.
ΑΠΟΨΕΙΣ
Γερεβάν - Γυμνές ψυχές στη Μεσόγειο
(Γ)ερεβάν, η πρωτεύουσα της Αρμενίας, εκατό χρόνια μετά. Ενας μαρτυρικός δρόμος χιλιάδων ανθρώπων, στις χαράδρες-τάφους της νότιας Τουρκίας. Εκεί όπου εκτελούνταν οι Αρμένιοι και οι γυναίκες τους, σαν άλλες...
Γερεβάν - Γυμνές ψυχές στη Μεσόγειο

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας