• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    28°C 26.6°C / 29.2°C
    3 BF
    47%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    22°C 21.6°C / 21.6°C
    2 BF
    73%
  • Πάτρα
    Σποραδικές νεφώσεις
    23°C 23.0°C / 23.0°C
    2 BF
    75%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    19°C 18.9°C / 18.9°C
    1 BF
    82%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    23°C 22.9°C / 22.9°C
    2 BF
    73%
  • Βέροια
    Ελαφρές νεφώσεις
    24°C 21.0°C / 24.0°C
    3 BF
    44%
  • Κοζάνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    20°C 20.4°C / 20.4°C
    2 BF
    40%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    23°C 22.6°C / 23.6°C
    1 BF
    87%
  • Ηράκλειο
    Αίθριος καιρός
    29°C 28.8°C / 28.8°C
    2 BF
    54%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    27°C 19.9°C / 26.9°C
    1 BF
    50%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    26°C 25.1°C / 26.4°C
    3 BF
    65%
  • Σκόπελος
    Ελαφρές νεφώσεις
    27°C 26.6°C / 26.6°C
    3 BF
    60%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    24°C 23.9°C / 23.9°C
    0 BF
    94%
  • Λάρισα
    Σποραδικές νεφώσεις
    25°C 24.9°C / 25.5°C
    2 BF
    44%
  • Λαμία
    Σποραδικές νεφώσεις
    25°C 25.5°C / 25.5°C
    2 BF
    59%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    25°C 21.8°C / 24.8°C
    3 BF
    73%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    27°C 26.8°C / 29.4°C
    0 BF
    47%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    20°C 20.3°C / 20.3°C
    0 BF
    88%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    23°C 21.7°C / 25.2°C
    2 BF
    41%
  • Καστοριά
    Σποραδικές νεφώσεις
    21°C 20.8°C / 20.8°C
    2 BF
    69%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

«Πράσινη» φτωχοποίηση

  • A-
  • A+
Ακολουθήστε μας στο Google news

ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΜΕΡΙΚΕΣ εβδομάδες, με την απογείωση της χονδρικής τιμής της ενέργειας και τις αυξήσεις στα τιμολόγια της λιανικής, η κυβέρνηση έκανε σαφές ότι έχει αποφασίσει να φορτώσει το κόστος της «πράσινης» ενέργειας στους πιο αδύναμους και να χαρίσει τα οφέλη στους «επενδυτές». Πρόκειται για μία επιλογή που ΔΕΝ εκπλήσσει, αφού η φιλοσοφία της είναι η ίδια με εκείνη που διαπνέει τις αποφάσεις για την παιδεία, την εργασία, την κοινωνική ασφάλιση.

Η «πράσινη ενέργεια» αφορά έναν μετασχηματισμό με καταλυτικές επιπτώσεις, αφού η προσαρμογή της οικονομίας στο νέο μοντέλο θα προκαλέσει αλλαγές αντίστοιχης σφοδρότητας και μονιμότητας με εκείνες που προκάλεσε η μετάβαση στη εποχή των ορυκτών καυσίμων. Τα σοκ που θα υποστούν οι «χαμένοι» θα είναι τόσο επώδυνα, ώστε να μπορούν να συσχετιστούν με αυτά της παγκοσμιοποίησης, ενώ τα οφέλη για τους «κερδισμένους» θα είναι τόσο μεγάλα, ώστε μπροστά τους τα τρισ. των διασώσεων του 2008 να φαίνονται ψίχουλα.

Η εμπειρία της προσαρμογής στις προδιάγραφες της παγκοσμιοποίησης και η κατανομή του κόστους και του οφέλους αποκάλυψαν τις «εκλεκτικές συγγένειες» των πολιτικών ηγεσιών, καθώς οδήγησαν σε αυξανόμενη ανισότητα, σε συρρίκνωση της κοινωνικής προστασίας και σε μια χρόνια έλλειψη καλών θέσεων εργασίας.

Σήμερα, με τις πληγές της κλιματικής αλλαγής να πυορροούν και να κακοφορμίζουν, οι πολιτικοί βρίσκονται σε μια ανάλογη κατάσταση. Πιεστικά ερωτήματα ζητούν απαντήσεις: Θα αναθεωρήσουν τις επιλογές που έκαναν με την παγκοσμιοποίηση; Θα επιμείνουν στις πολιτικές της ανισότητας; Θα προκαλέσουν, επικαλούμενοι την ανάγκη να αποτραπεί η περιβαλλοντική καταστροφή, ένα τσουνάμι με απώλειες εκατοντάδων εκατομμυρίων θέσεων εργασίας και με κλείσιμο δεκάδων εκατομμυρίων επιχειρήσεων; Θα εκδώσουν «συγχωροχάρτια» που θα δίνουν τη δυνατότητα στους πλούσιους να έχουν διαρκή άφεση για τα περιβαλλοντικά αμαρτήματά τους;

Κανείς πλέον δεν το αμφισβητεί: Η κλιματική αλλαγή είναι μια αναμέτρηση πλουσίων και φτωχών, στην οποία οι πλούσιοι απαιτούν ασυλία. Σύμφωνα με την Oxfam και το Ινστιτούτο Περιβάλλοντος της Στοκχόλμης, μεταξύ 1990 και 2015, το πλουσιότερο 10% του παγκόσμιου πληθυσμού αντιπροσώπευε πάνω από το ήμισυ των παγκόσμιων εκπομπών αερίων θερμοκηπίου.

Το πλουσιότερο 1% μόνο του ήταν υπεύθυνο για το 15% των εκπομπών κατά το ίδιο χρονικό διάστημα - περισσότερο από το διπλάσιο από το φτωχότερο μισό της ανθρωπότητας. Αυτή η τελευταία ομάδα, ωστόσο, είναι πολύ πιο πιθανό να υποστεί τις χειρότερες επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, όπως πλημμύρες, ξηρασία, ασθένειες ή οικονομική εξάρθρωση. Οι συγκριτικά φτωχές κοινότητες θα φέρουν το βάρος μιας κρίσης για την οποία έκαναν ελάχιστα στο να την προκαλέσουν. Οι εργαζόμενοι και η μεσαία τάξη θα αντιμετωπίσουν δυσανάλογα επώδυνα τις δυσμενείς οικονομικές επιπτώσεις των προσπαθειών για την πρόληψη της κλιματικής καταστροφής.

ΔΥΣΤΥΧΩΣ, όλες οι ενδείξεις δείχνουν ότι οι πολιτικές για το κλίμα θα διαπνέονται από τη φιλοσοφία της παγκοσμιοποίησης: «Παίρνουμε από τους φτωχούς για τα δώσουμε στους πλούσιους». Σήμερα υπάρχουν σαφείς ενδείξεις γι’ αυτό. Η πιο πρόσφατη καταγράφηκε φέτος όταν, λόγω ενός ράλι στις τιμές του φυσικού αερίου και ενός πρωτοφανούς άλματος του κόστους των ευρωπαϊκών εκπομπών άνθρακα, οι εταιρείες ενέργειας μετακύλισαν την αύξηση στους καταναλωτές.

Η πρόθεση να φορτωθεί το κόστος της «πράσινης οικονομίας» στους πιο φτωχούς, άρχισε να γίνεται φανερή από το 2013, όταν η Τράπεζα της Αγγλίας άρχισε να κάνει σχέδια για τις οικονομικές επιπτώσεις ενός θερμαινόμενου πλανήτη. Το 2017, ο διοικητής της τράπεζας Mark Carney άρχισε να προειδοποιεί για μια ξαφνική κατάρρευση του χρηματοπιστωτικού συστήματος που θα μπορούσε να προκληθεί από την κερδοσκοπική δραστηριότητα. Το πρώτο στρες τεστ για την ποσοτικοποίηση των πιθανών επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής έδειξε ότι η βιομηχανία άνθρακα θα χάσει το 65% της οικονομικής αξίας της σε ένα σενάριο «απότομης αλλαγής» και η πετρελαϊκή βιομηχανία το 42%. Τι σημαίνουν αυτοί οι αριθμοί; Φτώχεια, εξαθλίωση, ανεργία, χρεοκοπίες κρατών.

Δισεκατομμύρια απεγνωσμένοι αθώοι και αμέτοχοι άνθρωποι θα αναγκαστούν να βουτήξουν στο κενό χωρίς κανένα δίχτυ προστασίας. Και όλα αυτά, επειδή οι «εγκέφαλοι» δεν ενδιαφέρονται για τους ανθρώπους αλλά για τη σταθερότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος. Αυτό γίνεται φανερό, αν μελετήσει κανείς το «Δίκτυο για το Πρασίνισμα του Χρηματοπιστωτικού Συστήματος», στο οποίο συμμετέχουν οι κεντρικές τράπεζες της Αγγλίας, της Κίνας, της Γαλλίας, της Γερμανίας και της Ολλανδίας και άλλων χωρών, που αθροιστικά αντιπροσωπεύουν πάνω από το 50% του παγκόσμιου ΑΕΠ. Μοναδική τους έγνοια, να εξασφαλίσουν ότι οι χρηματοπιστωτικές αγορές θα μπορέσουν να αντιμετωπίσουν τους κλιματικούς κινδύνους, ακόμα και αν χρειαστεί να θυσιαστούν δισεκατομμύρια «πράσινες Ιφιγένειες».

Φυσικά, υπάρχουν φωνές που έχουν αντιληφθεί τον κίνδυνο της «πράσινης» φτωχοποίησης. Το 2019, στις ΗΠΑ, μια ομάδα οικονομολόγων -μεταξύ των οποίων 28 βραβευμένοι με Νόμπελ και τέσσερις πρώην πρόεδροι της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ- πρότεινε την επιβολή φόρου στις εκπομπές άνθρακα, που οι αποδόσεις του να επιστρέφονται στους πολίτες μέσω ίσων εφάπαξ πληρωμών.

Η Ε.Ε. προωθεί το Ταμείο Κοινωνικού Κλίματος, για να εκτρέψει ένα μέρος των νέων εσόδων από φόρους άνθρακα, σε εκείνους που επηρεάζονται περισσότερο από την άνοδο των τιμών της ενέργειας. Στην Ελβετία, τα έσοδα από φόρους άνθρακα αξιοποιούνται με την παροχή εκπτώσεων στην ασφάλιση υγείας στα νοικοκυριά χαμηλού εισοδήματος. Ανάλογες παροχές κάνει, από το 2008, η καναδική επαρχία της Βρετανικής Κολομβίας, για να βοηθήσει τους ιδιοκτήτες σπιτιών σε αγροτικές και ευάλωτες στο κλίμα περιοχές. Ομως, όλοι φοβούνται ότι το μεγαλύτερο μέρος της «ευαισθησίας» θα καταλήξει στους λογαριασμούς των πλουσίων στον... Παναμά, όπως έγινε και με τα τρισεκατομμύρια του 2008, που με «άλλοθι» τις διασώσεις κατέληξαν στις τσέπες των τραπεζιτών.

Και εμείς στην Ελλάδα; Παρακολουθούμε μια κυβέρνηση να στέλνει τους λογαριασμούς σε όλους ανεξαιρέτως, αδιαφορώντας όχι μόνο για την ευθύνη τους αλλά και για τη δυνατότητα να τον πληρώσουν. Με άλλοθι την «πράσινη συνείδηση», επιχειρούν να βουλιάξουν ακόμα πιο βαθιά στον βάλτο της στέρησης τους πιο ευάλωτους, στερώντας τους όλες τις ευκαιρίες για μια καλύτερη ζωή.

*Δημοσιογράφος, συγγραφέας

ΑΠΟΨΕΙΣ
Περιβαλλοντικό νομοθετικό πακέτο Fit for 55: Η επανάσταση απαιτεί συναίνεση
Fit for 55: Η πολυσέλιδη πρόταση της Κομισιόν που παρουσιάστηκε στα μέσα Ιουλίου στη δημοσιότητα είναι η μεγαλύτερη πρόκληση που έχουμε να απαντήσουμε θεσμικά στην Ε.Ε. ώστε να αντιμετωπίσουμε στον πυρήνα...
Περιβαλλοντικό νομοθετικό πακέτο Fit for 55: Η επανάσταση απαιτεί συναίνεση
ΑΠΟΨΕΙΣ
Είναι ζωτική ανάγκη η προσαρμογή στα νέα κλιματικά δεδομένα
Ο πλανήτης μας ήδη βιώνει μια άνευ προηγουμένου ανθρωπογενή κλιματική αλλαγή. Καλούμαστε να προσαρμοστούμε στις ήδη υφιστάμενες και συνεχώς εντεινόμενες επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης.
Είναι ζωτική ανάγκη η προσαρμογή στα νέα κλιματικά δεδομένα
ΑΠΟΨΕΙΣ
Προστατευόμενες Περιοχές και Φορείς Διαχείρισης
Δημοσιεύτηκε ο νόμος (4685/20) για τον εκσυγχρονισμό της περιβαλλοντικής νομοθεσίας. Ωστόσο, φαίνεται ότι ο όρος «εκσυγχρονισμός» έχει χάσει το νόημά του όπως εξάλλου και ο ταλαιπωρημένος όρος «μεταρρύθμιση».
Προστατευόμενες Περιοχές και Φορείς Διαχείρισης
ΑΠΟΨΕΙΣ
Πάμε όλοι μαζί μπροστά
Εκατοντάδες χιλιάδες νέοι σε ολόκληρο τον κόσμο διαδηλώνουν μαζικά στους δρόμους για την κλιματική κρίση. Απαιτούν από τους πολιτικούς των χωρών τους να εισακούσουν τις βροντερές προειδοποιήσεις της...
Πάμε όλοι μαζί μπροστά
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η Ευρώπη να γίνει πρωτοπόρος στην προστασία του κλίματος
Η Ευρώπη πρέπει να δώσει προτεραιότητα στη μάχη εναντίον της κλιματικής υπερθέρμανσης, η οποία μπορεί να ’ναι ίσως και λύση για τα υπόλοιπα οικολογικά και οικονομικά ή πολιτιστικά ζητήματα
Η Ευρώπη να γίνει πρωτοπόρος στην προστασία του κλίματος
ΑΠΟΨΕΙΣ
Mad Max: σενάριο δυστοπικής ταινίας ή επαπειλούμενη πραγματικότητα;
Ο κόσμος μας αλλάζει και χρειάζεται ακόμα μία φορά στην ιστορία της ανθρωπότητας νέα σκέψη, για να μπορούμε να ζούμε ελεύθερα σε έναν κόσμο που τους χωράει όλους. Ακόμα κι αν οι επιστήμονες χτυπούν καμπάνες...
Mad Max: σενάριο δυστοπικής ταινίας ή επαπειλούμενη πραγματικότητα;

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας