• Αθήνα
    Αυξημένες νεφώσεις
    4°C 0.8°C / 5.2°C
    1 BF
    58%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    3°C 1.4°C / 4.7°C
    2 BF
    43%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    5°C 4.3°C / 8.4°C
    3 BF
    29%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    1°C 0.9°C / 0.9°C
    2 BF
    34%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    3°C 2.9°C / 2.9°C
    4 BF
    32%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    3°C 0.8°C / 4.0°C
    2 BF
    42%
  • Κοζάνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    -2°C -1.6°C / 0.2°C
    4 BF
    34%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    3°C 2.9°C / 5.6°C
    2 BF
    25%
  • Ηράκλειο
    Αυξημένες νεφώσεις
    4°C 2.7°C / 4.9°C
    4 BF
    88%
  • Μυτιλήνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    4°C 1.9°C / 3.9°C
    3 BF
    38%
  • Ερμούπολη
    Ασθενής ομίχλη
    3°C 1.1°C / 4.1°C
    5 BF
    87%
  • Σκόπελος
    Αραιές νεφώσεις
    5°C 4.7°C / 4.7°C
    4 BF
    48%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    7°C 7.1°C / 7.1°C
    3 BF
    32%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    5°C 3.5°C / 4.9°C
    2 BF
    26%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    2°C 1.2°C / 3.5°C
    3 BF
    65%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    6°C 4.8°C / 6.0°C
    3 BF
    41%
  • Χαλκίδα
    Αυξημένες νεφώσεις
    2°C 0.8°C / 5.4°C
    3 BF
    88%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    3°C 2.7°C / 3.3°C
    0 BF
    42%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    4°C 1.5°C / 4.7°C
    3 BF
    44%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    -1°C -1.2°C / -1.2°C
    2 BF
    39%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

«Πράσινη» φτωχοποίηση

  • A-
  • A+

ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΜΕΡΙΚΕΣ εβδομάδες, με την απογείωση της χονδρικής τιμής της ενέργειας και τις αυξήσεις στα τιμολόγια της λιανικής, η κυβέρνηση έκανε σαφές ότι έχει αποφασίσει να φορτώσει το κόστος της «πράσινης» ενέργειας στους πιο αδύναμους και να χαρίσει τα οφέλη στους «επενδυτές». Πρόκειται για μία επιλογή που ΔΕΝ εκπλήσσει, αφού η φιλοσοφία της είναι η ίδια με εκείνη που διαπνέει τις αποφάσεις για την παιδεία, την εργασία, την κοινωνική ασφάλιση.

Η «πράσινη ενέργεια» αφορά έναν μετασχηματισμό με καταλυτικές επιπτώσεις, αφού η προσαρμογή της οικονομίας στο νέο μοντέλο θα προκαλέσει αλλαγές αντίστοιχης σφοδρότητας και μονιμότητας με εκείνες που προκάλεσε η μετάβαση στη εποχή των ορυκτών καυσίμων. Τα σοκ που θα υποστούν οι «χαμένοι» θα είναι τόσο επώδυνα, ώστε να μπορούν να συσχετιστούν με αυτά της παγκοσμιοποίησης, ενώ τα οφέλη για τους «κερδισμένους» θα είναι τόσο μεγάλα, ώστε μπροστά τους τα τρισ. των διασώσεων του 2008 να φαίνονται ψίχουλα.

Η εμπειρία της προσαρμογής στις προδιάγραφες της παγκοσμιοποίησης και η κατανομή του κόστους και του οφέλους αποκάλυψαν τις «εκλεκτικές συγγένειες» των πολιτικών ηγεσιών, καθώς οδήγησαν σε αυξανόμενη ανισότητα, σε συρρίκνωση της κοινωνικής προστασίας και σε μια χρόνια έλλειψη καλών θέσεων εργασίας.

Σήμερα, με τις πληγές της κλιματικής αλλαγής να πυορροούν και να κακοφορμίζουν, οι πολιτικοί βρίσκονται σε μια ανάλογη κατάσταση. Πιεστικά ερωτήματα ζητούν απαντήσεις: Θα αναθεωρήσουν τις επιλογές που έκαναν με την παγκοσμιοποίηση; Θα επιμείνουν στις πολιτικές της ανισότητας; Θα προκαλέσουν, επικαλούμενοι την ανάγκη να αποτραπεί η περιβαλλοντική καταστροφή, ένα τσουνάμι με απώλειες εκατοντάδων εκατομμυρίων θέσεων εργασίας και με κλείσιμο δεκάδων εκατομμυρίων επιχειρήσεων; Θα εκδώσουν «συγχωροχάρτια» που θα δίνουν τη δυνατότητα στους πλούσιους να έχουν διαρκή άφεση για τα περιβαλλοντικά αμαρτήματά τους;

Κανείς πλέον δεν το αμφισβητεί: Η κλιματική αλλαγή είναι μια αναμέτρηση πλουσίων και φτωχών, στην οποία οι πλούσιοι απαιτούν ασυλία. Σύμφωνα με την Oxfam και το Ινστιτούτο Περιβάλλοντος της Στοκχόλμης, μεταξύ 1990 και 2015, το πλουσιότερο 10% του παγκόσμιου πληθυσμού αντιπροσώπευε πάνω από το ήμισυ των παγκόσμιων εκπομπών αερίων θερμοκηπίου.

Το πλουσιότερο 1% μόνο του ήταν υπεύθυνο για το 15% των εκπομπών κατά το ίδιο χρονικό διάστημα - περισσότερο από το διπλάσιο από το φτωχότερο μισό της ανθρωπότητας. Αυτή η τελευταία ομάδα, ωστόσο, είναι πολύ πιο πιθανό να υποστεί τις χειρότερες επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, όπως πλημμύρες, ξηρασία, ασθένειες ή οικονομική εξάρθρωση. Οι συγκριτικά φτωχές κοινότητες θα φέρουν το βάρος μιας κρίσης για την οποία έκαναν ελάχιστα στο να την προκαλέσουν. Οι εργαζόμενοι και η μεσαία τάξη θα αντιμετωπίσουν δυσανάλογα επώδυνα τις δυσμενείς οικονομικές επιπτώσεις των προσπαθειών για την πρόληψη της κλιματικής καταστροφής.

ΔΥΣΤΥΧΩΣ, όλες οι ενδείξεις δείχνουν ότι οι πολιτικές για το κλίμα θα διαπνέονται από τη φιλοσοφία της παγκοσμιοποίησης: «Παίρνουμε από τους φτωχούς για τα δώσουμε στους πλούσιους». Σήμερα υπάρχουν σαφείς ενδείξεις γι’ αυτό. Η πιο πρόσφατη καταγράφηκε φέτος όταν, λόγω ενός ράλι στις τιμές του φυσικού αερίου και ενός πρωτοφανούς άλματος του κόστους των ευρωπαϊκών εκπομπών άνθρακα, οι εταιρείες ενέργειας μετακύλισαν την αύξηση στους καταναλωτές.

Η πρόθεση να φορτωθεί το κόστος της «πράσινης οικονομίας» στους πιο φτωχούς, άρχισε να γίνεται φανερή από το 2013, όταν η Τράπεζα της Αγγλίας άρχισε να κάνει σχέδια για τις οικονομικές επιπτώσεις ενός θερμαινόμενου πλανήτη. Το 2017, ο διοικητής της τράπεζας Mark Carney άρχισε να προειδοποιεί για μια ξαφνική κατάρρευση του χρηματοπιστωτικού συστήματος που θα μπορούσε να προκληθεί από την κερδοσκοπική δραστηριότητα. Το πρώτο στρες τεστ για την ποσοτικοποίηση των πιθανών επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής έδειξε ότι η βιομηχανία άνθρακα θα χάσει το 65% της οικονομικής αξίας της σε ένα σενάριο «απότομης αλλαγής» και η πετρελαϊκή βιομηχανία το 42%. Τι σημαίνουν αυτοί οι αριθμοί; Φτώχεια, εξαθλίωση, ανεργία, χρεοκοπίες κρατών.

Δισεκατομμύρια απεγνωσμένοι αθώοι και αμέτοχοι άνθρωποι θα αναγκαστούν να βουτήξουν στο κενό χωρίς κανένα δίχτυ προστασίας. Και όλα αυτά, επειδή οι «εγκέφαλοι» δεν ενδιαφέρονται για τους ανθρώπους αλλά για τη σταθερότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος. Αυτό γίνεται φανερό, αν μελετήσει κανείς το «Δίκτυο για το Πρασίνισμα του Χρηματοπιστωτικού Συστήματος», στο οποίο συμμετέχουν οι κεντρικές τράπεζες της Αγγλίας, της Κίνας, της Γαλλίας, της Γερμανίας και της Ολλανδίας και άλλων χωρών, που αθροιστικά αντιπροσωπεύουν πάνω από το 50% του παγκόσμιου ΑΕΠ. Μοναδική τους έγνοια, να εξασφαλίσουν ότι οι χρηματοπιστωτικές αγορές θα μπορέσουν να αντιμετωπίσουν τους κλιματικούς κινδύνους, ακόμα και αν χρειαστεί να θυσιαστούν δισεκατομμύρια «πράσινες Ιφιγένειες».

Φυσικά, υπάρχουν φωνές που έχουν αντιληφθεί τον κίνδυνο της «πράσινης» φτωχοποίησης. Το 2019, στις ΗΠΑ, μια ομάδα οικονομολόγων -μεταξύ των οποίων 28 βραβευμένοι με Νόμπελ και τέσσερις πρώην πρόεδροι της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ- πρότεινε την επιβολή φόρου στις εκπομπές άνθρακα, που οι αποδόσεις του να επιστρέφονται στους πολίτες μέσω ίσων εφάπαξ πληρωμών.

Η Ε.Ε. προωθεί το Ταμείο Κοινωνικού Κλίματος, για να εκτρέψει ένα μέρος των νέων εσόδων από φόρους άνθρακα, σε εκείνους που επηρεάζονται περισσότερο από την άνοδο των τιμών της ενέργειας. Στην Ελβετία, τα έσοδα από φόρους άνθρακα αξιοποιούνται με την παροχή εκπτώσεων στην ασφάλιση υγείας στα νοικοκυριά χαμηλού εισοδήματος. Ανάλογες παροχές κάνει, από το 2008, η καναδική επαρχία της Βρετανικής Κολομβίας, για να βοηθήσει τους ιδιοκτήτες σπιτιών σε αγροτικές και ευάλωτες στο κλίμα περιοχές. Ομως, όλοι φοβούνται ότι το μεγαλύτερο μέρος της «ευαισθησίας» θα καταλήξει στους λογαριασμούς των πλουσίων στον... Παναμά, όπως έγινε και με τα τρισεκατομμύρια του 2008, που με «άλλοθι» τις διασώσεις κατέληξαν στις τσέπες των τραπεζιτών.

Και εμείς στην Ελλάδα; Παρακολουθούμε μια κυβέρνηση να στέλνει τους λογαριασμούς σε όλους ανεξαιρέτως, αδιαφορώντας όχι μόνο για την ευθύνη τους αλλά και για τη δυνατότητα να τον πληρώσουν. Με άλλοθι την «πράσινη συνείδηση», επιχειρούν να βουλιάξουν ακόμα πιο βαθιά στον βάλτο της στέρησης τους πιο ευάλωτους, στερώντας τους όλες τις ευκαιρίες για μια καλύτερη ζωή.

*Δημοσιογράφος, συγγραφέας

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΠΟΨΕΙΣ
Για μια οικουμενική ηθική της ζωής
Η επιθυμία να θέλουμε να επιβάλουμε μια ανθρώπινη ηθική σε μη ανθρώπινες υπάρξεις αποτελεί μια μορφή κυριαρχίας και ανθρωποκεντρισμού.
Για μια οικουμενική ηθική της ζωής
ΑΠΟΨΕΙΣ
Το 2021 τελειώνει και η «ανάπτυξη» εξακολουθεί να καταστρέφει τον πλανήτη
Η κλιματική κρίση είναι παρούσα επειδή η καταστροφή του περιβάλλοντος είναι απαραίτητη για την καπιταλιστική οικονομική ανάπτυξη. Το ένα δεν μπορεί να συμβεί χωρίς το άλλο.
Το 2021 τελειώνει και η «ανάπτυξη» εξακολουθεί να καταστρέφει τον πλανήτη
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η Αλίκη στη Χώρα των Καθαρών Τεχνολογιών
Στις 4 Νοεμβρίου 2021, οκτώ ημέρες πριν ολοκληρωθεί η COP26 για το Κλίμα, το περιοδικό Spiegel δημοσίευσε το άκρως κατατοπιστικό άρθρο «Η βρόμικη αλήθεια για τις καθαρές τεχνολογίες»
Η Αλίκη στη Χώρα των Καθαρών Τεχνολογιών
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η άλλη πλευρά της Γλασκόβης
Το κεφάλαιο, σύμφωνα με τον Ντέιβιντ Χάρβεϊ, περιβλήθηκε τον μανδύα του περιβαλλοντισμού, ως το θεμέλιο που νομιμοποιεί τον περιβαλλοντισμό των μεγάλων επιχειρήσεων του μέλλοντος.
Η άλλη πλευρά της Γλασκόβης
ΑΠΟΨΕΙΣ
Οι χρυσοκάνθαροι της κλιματικής αλλαγής
Στις επόμενες δεκαετίες θα ανοίξει μια αγορά «μετάβασης» εκατοντάδων τρισεκατομμυρίων από την οποία οι τραπεζίτες, οι «επενδυτές» και οι πολυεθνικές των κατασκευών θα αποκομίσουν κέρδη που θα ζήλευε κι ο......
Οι χρυσοκάνθαροι της κλιματικής αλλαγής
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η κλιματική αλλαγή και οι επιπτώσεις της, οι σχέσεις είναι αμφίδρομες!
Εδώ και δεκαετίες ανατράπηκε η γραμμική εικόνα του κόσμου, με πρώτους διδάξαντες τους φυσικούς επιστήμονες (φυσικούς, χημικούς, βιολόγους, κλιματολόγους, οικολόγους...) που μας έμαθαν ότι οι σχέσεις στη φύση...
Η κλιματική αλλαγή και οι επιπτώσεις της, οι σχέσεις είναι αμφίδρομες!

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας