• Αθήνα
    Αυξημένες νεφώσεις
    23°C 21.0°C / 24.0°C
    1 BF
    60%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    21°C 18.8°C / 22.7°C
    1 BF
    60%
  • Πάτρα
    Αυξημένες νεφώσεις
    22°C 19.0°C / 22.1°C
    1 BF
    73%
  • Ιωάννινα
    Σποραδικές νεφώσεις
    16°C 15.9°C / 16.4°C
    1 BF
    94%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αίθριος καιρός
    18°C 17.4°C / 17.9°C
    0 BF
    77%
  • Βέροια
    Αυξημένες νεφώσεις
    21°C 18.5°C / 21.5°C
    2 BF
    75%
  • Κοζάνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    15°C 15.4°C / 17.9°C
    2 BF
    67%
  • Αγρίνιο
    Αραιές νεφώσεις
    19°C 18.5°C / 18.5°C
    1 BF
    86%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    17°C 16.8°C / 21.1°C
    2 BF
    82%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    23°C 22.9°C / 22.9°C
    0 BF
    73%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    22°C 22.4°C / 23.8°C
    1 BF
    56%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    23°C 23.5°C / 23.5°C
    2 BF
    76%
  • Κεφαλονιά
    Ελαφρές νεφώσεις
    19°C 18.9°C / 18.9°C
    2 BF
    94%
  • Λάρισα
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    20°C 19.5°C / 19.5°C
    1 BF
    73%
  • Λαμία
    Αυξημένες νεφώσεις
    19°C 17.5°C / 18.9°C
    1 BF
    62%
  • Ρόδος
    Αίθριος καιρός
    22°C 22.1°C / 22.8°C
    3 BF
    50%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    22°C 20.0°C / 23.8°C
    1 BF
    49%
  • Καβάλα
    Αίθριος καιρός
    18°C 18.3°C / 18.3°C
    2 BF
    77%
  • Κατερίνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    19°C 19.2°C / 22.2°C
    1 BF
    97%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    14°C 13.6°C / 13.6°C
    2 BF
    82%
EUROKINISSI
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Το «κανονικό» είναι... χαλασμένο

  • A-
  • A+

Τον κ. Μητσοτάκη τον αδικούμε. Οι περισσότεροι, μηδέ των κοινοβουλευτικών του αντιπάλων εξαιρουμένων, αντιμετωπίζουν τον ίδιο και την κυβέρνησή του ως πολιτικούς που απλώς εφαρμόζουν μία πολιτική που αν της πρόσθετε λίγα «μπαχαρικά» θα μπορούσε να «τρώγεται». Αν όμως κάποιος προσπαθήσει να δει τις επιλογές του, τις μεθοδεύσεις που προηγούνται και τους τρόπους που έπονται προκειμένου να τις εφαρμόσει, τότε η «γεύση» της πολιτικής του μοιάζει με εκείνη του «χαλασμένου αυγού».

Ο πρωθυπουργός και η κυβέρνησή του έχουν ξεκάθαρη άποψη για το «ορθό», γι’ αυτούς που επωφελούνται και για εκείνους που το υπηρετούν, για τις τεχνικές που πρέπει να εφαρμόσουν για να το επιβάλουν και για τις συνθήκες που το ευνοούν. Με απλά λόγια πρόκειται για μία κυβέρνηση που ξέρει τι κάνει, πώς και πότε το κάνει· και το κυριότερο; Γνωρίζει ποιους ευνοεί και ποιους καταδικάζει. Με λίγα λόγια, πρόκειται για πολιτικούς που έχουν αποφασίσει με «ποιους θα πάνε και ποιους θα αφήσουν» και που ακολουθούν αταλάντευτα και με έναν άγνωστο για την ελληνική πραγματικότητα κυνισμό και ρεαλισμό την πορεία που έχουν χαράξει και συστηματικά βάζουν στην ελληνική κοινωνία τα ανεξίτηλα σημάδια τους.

Η κυβέρνηση Μητσοτάκη, ανάμεσα στον «καπιταλισμό των συμμετόχων», ο οποίος απαιτεί πολιτικές που προωθούν την επίτευξη των κοινωνικών και περιβαλλοντικών στόχων, και τον «καπιταλισμό μετόχων», που δίνει προτεραιότητα στα βραχυπρόθεσμα κέρδη των επιχειρηματιών, επέλεξε τους «μετόχους». Με τις πολιτικές που εφαρμόζει και αξιοποιώντας τη γερμανική επικυριαρχία, στοχεύει μέχρι τη λήξη της θητείας της να αλλάξει την ελληνική κοινωνία, κατασκευάζοντας μία οικονομία που θα εξυπηρετεί μόνον εκείνους που κατέχουν μετοχές. Πρόκειται για μία αντίληψη των πραγμάτων ξεπερασμένη και αδιέξοδη, η οποία σιγά σιγά έχει αρχίσει να απορρίπτεται ακόμα και από τους ορκισμένους πιστούς της «θαυματουργού αγοράς», που έχοντας τη γνώση και την επίγνωση διαπιστώνουν ότι «ο καπιταλισμός των μετόχων» είναι επικίνδυνος.

Οταν ο κόσμος άρχισε να «συστήνεται» με τον Covid-19 τον Ιανουάριο του 2020, ο Klaus Schwab, ιδρυτής και εκτελεστικός πρόεδρος του World Economic Forum, με το άρθρο «Capitalism Must Reform to Survive» (Ο καπιταλισμός πρέπει να μεταρρυθμιστεί για να επιζήσει) επανέφερε στο προσκήνιο τον «καπιταλισμό των συμμετόχων». Στο άρθρο αυτό ανέφερε την Business Roundtable, μια οργάνωση που εκπροσωπεί πολλές από τις μεγαλύτερες αμερικανικές εταιρείες, η οποία ανακοίνωσε ότι ήθελε να απομακρυνθεί από την υπεροχή των μετόχων και να στραφεί προς όλους τους συμμέτοχους.

Οι 181 που υπέγραψαν ήταν διευθύνοντες σύμβουλοι πολυεθνικών όπως της Johnson & Johnson, της IBM και της JPMorgan Chase. Το κείμενο-διακήρυξη αποκτά ακόμα μεγαλύτερη σημασία αν λάβει κανείς υπόψη ότι για δεκαετίες η Business Roundtable προωθούσε την υπεροχή των μετόχων και είναι υπεύθυνη για την έκρηξη της ανισότητας και της κλιματικής ανατροπής των τελευταίων δεκαετιών. Το να εγκαταλείψει δημόσια αυτήν την αρχή σήμαινε... φόβο.

Η σύγκρουση ανάμεσα στον «καπιταλισμό των συμμετόχων» και στον «καπιταλισμό μετόχων» δεν είναι τωρινή. Οταν οι εταιρείες εμφανίστηκαν στη μεσαιωνική Ευρώπη, αντιπροσώπευαν έναν φορέα που προωθούσε την πρόοδο και την οικοδόμηση θεσμών για το δημόσιο καλό, όπως τα νοσοκομεία και τα πανεπιστήμια.

Ομως πολύ σύντομα αυτό το όραμα ξεχάστηκε. Οι εταιρείες προωθούσαν με κάθε μέσο και με κάθε τρόπο έναντι οποιουδήποτε κόστους τα συμφέροντά τους αλλά προσπαθούσαν να συγκαλύψουν την απληστία τους με ψήγματα κοινωνικής... προσφοράς. Αυτά ίσχυαν μέχρι να εμφανιστεί ο μεσσίας που μετέτρεψε την απληστία σε θρησκεία. Ο Μίλτον Φρίντμαν παρουσίασε ένα πολύ διαφορετικό όραμα. Ανέδειξε το κέρδος σε αυτοσκοπό και τους μετόχους σε θρησκευτικούς αγίους.

«Υπάρχει μία και μόνο κοινωνική ευθύνη των επιχειρήσεων και αυτή είναι να χρησιμοποιούν τους πόρους τους και να συμμετέχουν σε δραστηριότητες που αποσκοπούν στην αύξηση των κερδών τους», είχε γράψει. Η θρησκεία της υπεροχής των μετόχων γεννήθηκε. Η ατάκα του Gordon Gekko στην ταινία «Wall Street» αποτυπώνει πλήρως τις αρχές της:

«Η απληστία, εν τη ελλείψει καλύτερου όρου, είναι καλή» είπε και οι βουλιμικοί «μέτοχοι» των πολυεθνικών και των τραπεζών αναγνώρισαν στις εννέα λέξεις τη Βίβλο τους και στο πρόσωπο του Douglas τον δικό τους Μωυσή. Η μεγάλη κρίση του 2008 και η λαίλαπα της πανδημίας, όμως, ανέδειξαν τα αδιέξοδα του «καπιταλισμού των μετόχων». Οι μισθοί άρχισαν να παραμένουν στάσιμοι και να μειώνονται. Τα συνδικάτα αποδυναμώθηκαν. Το φυσικό περιβάλλον επιδεινωνόταν. Αδιέξοδο. Αυτό αναγνώρισαν οι 181 του Business Roundtable και επέστρεψαν στον «καπιταλισμό των συμμετόχων» όχι επειδή ανακάλυψαν τον Μαρξ αλλά επειδή ήθελαν να βγάζουν κέρδη.

Αυτοί οι 181 άνθρωποι, έχοντας ιδιαίτερα ανεπτυγμένο το αίσθημα της επιβίωσης, διαπίστωσαν τις αυτοκαταστροφικές διαθέσεις των «μετόχων» και τις ολέθριες επιπτώσεις από το εμμονικό κυνήγι του κέρδους. Είδαν πώς χάθηκε η ευκαιρία που πρόσφερε η οικονομική κρίση του 2008, όταν τα 3 τρισ. δολάρια που διέθεσαν οι κυβερνήσεις σε όλο τον κόσμο για να αποτρέψουν την κατάρρευση, κατέληξαν στο χρηματοπιστωτικό σύστημα, το οποίο σε μια έκρηξη φιλαυτίας που τροφοδοτούσε το ακαταδίωκτο, έβαλε τα θεμέλια της επόμενης κρίσης χρέους.

Προφανώς διαισθάνθηκαν τον κίνδυνο από τη διαχείριση της πανδημίας, τον οποίο περιέγραψε ενάμιση χρόνο αργότερα η Mariana Mazzucato, καθηγήτρια στο University College London, η οποία κατακεραύνωνε τις κυβερνήσεις που με τις πολιτικές τους κοινωνικοποιούν τους κινδύνους και ιδιωτικοποιούν τις ανταμοιβές. Η Ιταλοαμερικανίδα οικονομολόγος, μέλος του Συμβουλίου Οικονομικών Συμβούλων της κυβέρνησης της Σκοτίας, σε πρόσφατο άρθρο για την πανδημία ανέφερε ότι:

«...Κάποιοι που μιλούν για την ανάκαμψη από την πανδημία αναφέρουν έναν ελκυστικό στόχο: μια επιστροφή στην κανονικότητα. Αλλά αυτός είναι ο λάθος στόχος· το κανονικό είναι χαλασμένο...».

Δυστυχώς, ο κ. Μητσοτάκης είναι από αυτούς που αδιαφορούν για το αν το «κανονικό» είναι «χαλασμένο». Ισως επειδή δεν είναι ο νεωτεριστής και ο πρωτοπόρος που παρουσιάζουν οι επικοινωνιολόγοι. Ισως επειδή απλώς είναι ένας μέτριος μαθητής που κολλημένος στο πιο σκοτεινό παρελθόν αγνοεί τη σύγχρονη γνώση. Ετσι το «σημάδι» που θα αφήσει θα είναι ο ουρανοξύστης του Ελληνικού, που η σκιά του θα περιορίζει τη λάμψη του Παρθενώνα.

*Δημοσιογράφος, συγγραφέας

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΠΟΨΕΙΣ
Από την πανδημία στην παν-κερδία;
Η ευρωπαϊκή οικονομία γνωρίζει περίοδο ανέλεγκτων αυξήσεων τιμών πρώτων υλών, υπηρεσιών και σειράς προϊόντων, που ωθούν τον δείκτη του πληθωρισμού σε λίαν υψηλά επίπεδα.
Από την πανδημία στην παν-κερδία;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Επιχειρηματικότητα και «επιτελικό» κράτος
Στις 13 Οκτωβρίου του 2020 ο πρωθυπουργός είχε πει: «Η επιχειρηματικότητα θα ενταχθεί ως μάθημα στα διευρυμένα προγράμματα του υπουργείου Παιδείας». Εμείς θα ζητήσουμε στη διδακτέα ύλη για την...
Επιχειρηματικότητα και «επιτελικό» κράτος
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ενα Μνημόνιο αλλιώτικο από τα άλλα
Οι υπογραφές που θα μπουν στο «σχέδιο ανάκαμψης» θα το μετατρέψουν αυτόματα σε οικειοθελές Μνημόνιο, με αναγκαστικό και δεσμευτικό χαρακτήρα και για τις επόμενες κυβερνήσεις.
Ενα Μνημόνιο αλλιώτικο από τα άλλα
ΑΠΟΨΕΙΣ
Το αδιέξοδο του καπιταλισμού των μετόχων
Ο πρωθυπουργός της χώρας δεν έχει διλήμματα. Αυτός και η κυβέρνησή του ανοίγουν λεωφόρους στους... μετόχους και πετούν στα χαντάκια όλους τους υπόλοιπους. Αυτή η καταστροφική βεβαιότητα, όμως, οδηγεί τη χώρα...
Το αδιέξοδο του καπιταλισμού των μετόχων
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ανίσχυρη η πολιτική στην εποχή των ολιγαρχών
Δεν χρειάζεται να είναι κανείς ειδικός για να αντιληφθεί το πώς θα είναι η Ελλάδα έπειτα από τέσσερα χρόνια αν ο πρωθυπουργός και η κυβέρνησή του εφαρμόσουν αυτό που θεωρούν πρέπον. H οικονομία της θα...
Ανίσχυρη η πολιτική στην εποχή των ολιγαρχών
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο εφιάλτης της Novartis επιστρέφει
Διατυπώνουμε προς τον κ. Πλεύρη και την κυβέρνηση μερικά ερωτήματα πλην των βασικών ερωτημάτων όπως: το αν τελικά είναι για την κυβέρνηση σκάνδαλο ή σκευωρία όλα όσα ομολόγησε η Novartis
Ο εφιάλτης της Novartis επιστρέφει

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας