• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    25°C 22.8°C / 27.4°C
    1 BF
    52%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    21°C 17.5°C / 23.3°C
    1 BF
    72%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    20°C 18.0°C / 21.5°C
    1 BF
    68%
  • Ιωάννινα
    Σποραδικές νεφώσεις
    16°C 15.9°C / 15.9°C
    1 BF
    88%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    15°C 14.9°C / 14.9°C
    0 BF
    94%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    20°C 18.0°C / 20.8°C
    2 BF
    78%
  • Κοζάνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    15°C 15.4°C / 17.2°C
    2 BF
    72%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    18°C 17.6°C / 20.7°C
    1 BF
    74%
  • Ηράκλειο
    Αίθριος καιρός
    24°C 22.8°C / 26.1°C
    2 BF
    59%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    22°C 15.9°C / 21.9°C
    1 BF
    68%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    26°C 23.5°C / 26.8°C
    2 BF
    53%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    27°C 21.6°C / 26.8°C
    2 BF
    67%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    20°C 19.9°C / 19.9°C
    2 BF
    76%
  • Λάρισα
    Σποραδικές νεφώσεις
    19°C 18.9°C / 18.9°C
    0 BF
    72%
  • Λαμία
    Ελαφρές νεφώσεις
    23°C 23.4°C / 23.4°C
    2 BF
    51%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    24°C 19.8°C / 24.9°C
    3 BF
    85%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    25°C 23.0°C / 27.6°C
    3 BF
    57%
  • Καβάλα
    Σποραδικές νεφώσεις
    19°C 16.3°C / 21.0°C
    2 BF
    76%
  • Κατερίνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    20°C 18.7°C / 21.5°C
    1 BF
    82%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    16°C 15.8°C / 15.8°C
    1 BF
    86%
EUROKINISSI
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Διχαστικά προνόμια

  • A-
  • A+
Ακολουθήστε μας στο Google news

Η πανδημία είναι συλλογικός κίνδυνος. Είμαστε όλοι μαζί απέναντί της. Και μαζί πρέπει να την αντιμετωπίσουμε. Ως κοινωνία. Τα προνόμια «μόνο για εμβολιασμένους» είναι ο χειρότερος τρόπος αντιμετώπισης: είναι διχαστικά. Σε μια φιλελεύθερη δημοκρατία το προνόμιο έχει πάντοτε αρνητικό περιεχόμενο. Σημαίνει το αδικαιολόγητο πλεονέκτημα, κάτι που το απολαμβάνουν ορισμένοι μόνο, αντί να έχουν ισότιμα πρόσβαση όλοι. Γι’ αυτό και τα προνομιακά μέτρα θέτουν πάντοτε ζητήματα συνταγματικότητας.

Το προφανές είναι ότι όσοι δεν ανήκουν στους «προνομιούχους» αποκλείονται από διάφορες πτυχές της κοινωνικής και οικονομικής ζωής, το δικαίωμα συμμετοχής στην οποία προστατεύεται από το άρθρο 5 παράγραφος 1 του Συντάγματος. Κοινωνικές και οικονομικές δραστηριότητες (εστίαση, μετακινήσεις κ.λπ.) μόνο για ορισμένους δεν νοούνται στο σύστημά μας. Τα εστιατόρια ή λεωφορεία «μόνο για εμβολιασμένους» είναι εξίσου αδιανόητα όσο και εκείνα «μόνο για λευκούς» που γνωρίσαμε σε άλλους τόπους και άλλες εποχές. Οπως εκείνα συνιστούσαν φυλετική διάκριση, αυτά συνιστούν διάκριση λόγω υγειονομικής κατάστασης.

Για την προαγωγή του εμβολιασμού θα μπορούσαν να θεσπιστούν κίνητρα, δηλαδή μέτρα θετικής επιβράβευσης. Σε εκείνες τουλάχιστον τις πληθυσμιακές ομάδες όπου ο εμβολιασμός καθίσταται υποχρεωτικός, η παράβαση της υποχρέωσης θα μπορούσε να συνοδεύεται ακόμα και από αρνητικές συνέπειες, δηλαδή κυρώσεις. Σε καμιά περίπτωση όμως δεν είναι συνταγματικά επιτρεπτό να θεσπίζονται αρνητικά αντι-κίνητρα, δηλαδή να τιμωρούνται με αποκλεισμό από κοινωνικές δραστηριότητες όσοι από τον γενικό πληθυσμό δεν έχουν εμβολιαστεί παρότι δεν έχουν καταρχήν τη σχετική υποχρέωση. Δεν νοείται τιμωρία χωρίς παράβαση μιας νομικής υποχρέωσης. Βασική αρχή του φιλελευθερισμού είναι ότι το δίκαιο δεν μπορεί να τιμωρεί αντικοινωνικές απλώς συμπεριφορές, αν δεν τις έχει καταστήσει παράνομες. Είναι το ίδιο σαν να τιμωρεί το δίκαιο κάποιον απλώς επειδή είναι αγενής.

Ακόμη χειρότερο είναι ότι τα μέτρα που ανακοινώθηκαν δεν τιμωρούν μόνο την αντικοινωνική συμπεριφορά όσων επιλέγουν να μην εμβολιαστούν. Τιμωρούν, εξίσου και αδιακρίτως, και όσους δεν έχουν επιλογή. Καταρχάς, όσους για ιατρικούς λόγους εξαιρούνται από τον εμβολιασμό. Και, κυρίως, όσους δεν έχουν προλάβει να εμβολιαστούν μέχρι την έναρξη ισχύος των μέτρων, μια και το εμβολιαστικό πρόγραμμα είναι σε εξέλιξη και φαίνεται πως έχει ακόμα χρόνο μπροστά του.

Υπάρχει όμως και μια άλλη όψη, που ίσως είναι πιο σκοτεινή. Τα μέτρα που ανακοινώθηκαν αναθέτουν –ακριβέστερα, μεταθέτουν– στους επαγγελματίες της εστίασης, των μεταφορών και άλλων κλάδων την ευθύνη και την εξουσία να ελέγχουν τους πελάτες τους για να επιλέξουν εκείνους στους οποίους επιτρέπεται να παρέχουν τις υπηρεσίες τους.

Είναι αμφίβολο αν η επιβολή της υποχρέωσης επιλογής πελατών είναι συμβατή με την οικονομική ελευθερία τους, την οποίαν επίσης προστατεύει το άρθρο 5 παράγραφος 1 του Συντάγματος. Το ακόμα χειρότερο εδώ, όμως, είναι ότι η μεθόδευση αυτή συνιστά ακόμη ένα βήμα προς την κοινωνία της επιτήρησης. Μια συνθήκη δηλαδή όπου το κράτος δεν περιορίζεται να επιτηρεί το ίδιο με διάφορους τρόπους τους πολίτες, αλλά υποχρεώνει και ιδιώτες να τους επιτηρούν για λογαριασμό του.

Οι αυτοαποκαλούμενοι φιλελεύθεροι έχουν σιωπήσει για πολλά αμφιλεγόμενα μέτρα την περίοδο της πανδημίας. Η σιωπή τους συνιστά συνενοχή όσο η έλλειψη αντιδράσεων εθίζει την κρατική εξουσία σε ολοένα και πιο αντιδραστικές παρεκκλίσεις. Θα σιωπήσουν και τώρα;

* επίκ. καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου ΑΠΘ

ΑΠΟΨΕΙΣ
Η δημοκρατία της ουράς
Στον κύριο Δ. αρέσουν οι ουρές. Οι ουρές που σχηματίζονται έξω από τράπεζες, σούπερ μάρκετ και καταστήματα. Τώρα μάλιστα που το καλοκαιράκι είναι στις δόξες του περιμένει υπομονετικά τη σειρά του και την...
Η δημοκρατία της ουράς
ΑΠΟΨΕΙΣ
Το μίσος για τη δημοκρατία
Το μίσος για τη δημοκρατία στοχοποιεί. Ονοματίζει εχθρούς της δημοκρατίας εκείνους και εκείνες που αντίθετα την υπερασπίζονται. Το μίσος για τη δημοκρατία κατηγορεί ως ανεύθυνους τους νέους και περιχαρακώνει...
Το μίσος για τη δημοκρατία
ΑΠΟΨΕΙΣ
Το Σύνταγμα και ο λαός
Τα συνταγματικά κείμενα αποτυπώνουν με διακηρυκτικό τρόπο τις κοινωνικές και πολιτικές συνθήκες της εποχής τους.
Το Σύνταγμα και ο λαός
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η δημοκρατία δεν θα έρθει…
Στις 15 Σεπτεμβρίου το ημερολόγιο γράφει «διεθνής ημέρα δημοκρατίας», μια από τις «εορτές» και «παγκόσμιες ημέρες» που καθιερώθηκαν για να θυμόμαστε τι δεν πρέπει να ξεχάσουμε, μια «ανάμνηση γλυκιά» ή τους...
Η δημοκρατία δεν θα έρθει…
ΑΠΟΨΕΙΣ
Τι απομένει;
Τι θα συνέβαινε στη δημοκρατία, αν απλώς καταργούσαμε κάθε θεσμό της στη λογική της παθολογικής λειτουργίας ή καταχρηστικής επίκλησής του; Η δημοκρατία είναι δύσκολη, εύθραυστη και παράδοξη υπόθεση,...
Τι απομένει;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Πώς λύνονται τα παγκόσμια προβλήματα;
Σε κείμενό του που δημοσιεύθηκε προσφάτως («Τα Νέα», 21 και 22 Αυγούστου 2021) με τον τίτλο «Πανδημίες και εξοπλισμοί» ο Νίκος Μουζέλης διατυπώνει μια ρηξικέλευθη πρόταση για το πώς μπορεί να αντιμετωπιστεί...
Πώς λύνονται τα παγκόσμια προβλήματα;

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας