• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    28°C 24.6°C / 28.4°C
    2 BF
    40%
  • Θεσσαλονίκη
    Σποραδικές νεφώσεις
    23°C 21.0°C / 25.9°C
    1 BF
    75%
  • Πάτρα
    Αραιές νεφώσεις
    27°C 24.8°C / 27.0°C
    1 BF
    57%
  • Ιωάννινα
    Σποραδικές νεφώσεις
    17°C 16.9°C / 16.9°C
    1 BF
    100%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    26°C 25.9°C / 25.9°C
    0 BF
    57%
  • Βέροια
    Αυξημένες νεφώσεις
    22°C 21.6°C / 24.0°C
    3 BF
    86%
  • Κοζάνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    20°C 17.6°C / 20.4°C
    2 BF
    56%
  • Αγρίνιο
    Αραιές νεφώσεις
    22°C 22.4°C / 22.4°C
    2 BF
    51%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    25°C 24.4°C / 26.5°C
    4 BF
    70%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    25°C 24.9°C / 25.1°C
    3 BF
    73%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    27°C 25.8°C / 27.4°C
    4 BF
    44%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    24°C 24.0°C / 24.0°C
    3 BF
    67%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    27°C 26.7°C / 26.7°C
    1 BF
    66%
  • Λάρισα
    Σποραδικές νεφώσεις
    24°C 23.9°C / 24.0°C
    0 BF
    69%
  • Λαμία
    Αραιές νεφώσεις
    24°C 23.5°C / 23.9°C
    2 BF
    67%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    28°C 27.8°C / 28.2°C
    3 BF
    50%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    25°C 24.8°C / 28.0°C
    0 BF
    42%
  • Καβάλα
    Αραιές νεφώσεις
    26°C 24.3°C / 26.0°C
    2 BF
    58%
  • Κατερίνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    25°C 24.7°C / 24.7°C
    3 BF
    81%
  • Καστοριά
    Αραιές νεφώσεις
    18°C 18.0°C / 18.0°C
    0 BF
    85%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Επιστρέφοντας στην πολιτική οικονομία

  • A-
  • A+

Οι βασικοί συντελεστές της κλασικής πολιτικής οικονομίας είναι η εργασία, το κεφάλαιο και η αξία (οι διάφορες εκδοχές του νόμου της αξίας). Προϋπόθεση της ύπαρξης αυτών των μεγεθών είναι η ποσοτικοποιήσή τους, δηλαδή η αντιστοίχισή τους με αριθμητικές εκφράσεις, με αριθμητικούς όρους, ώστε να μπορέσουν να μετασχηματισθούν σε ανταλλακτικές αξίες και με τον τρόπο αυτόν να ενταχθούν στο κύκλωμα των ανταλλαγών.

Και αυτό σημαίνει ότι, εφόσον αυτοί οι βασικοί συντελεστές δεν ορίζονται πλέον με αριθμητικούς/ποσοτικούς όρους, δεν μπορεί να λειτουργήσει η ποσοτικοποίηση και κατά συνέπεια υπάρχει αξεπέραστο πρόβλημα στη νοηματοδότηση και την εφαρμογή των παραγώγων αυτών των βασικών συντελεστών, όπως η υπεραξία και η ανταλλακτική αξία, μεταξύ άλλων. Την ίδια στιγμή, τεράστια προβλήματα συναντά και η εργασιακή απόδοση που βασίζεται στη γνώση, η οποία δεν μπορεί να μετριέται σε ώρες εργασίας (εργατοώρες) και τελικά σε χρηματικό κεφάλαιο. Επειδή αυτή η μορφή του κεφαλαίου [το γνωσιακό κεφάλαιο-cognitive capital (1)] διαφέρει εντελώς από το κεφάλαιο με την έννοια που του δίνει η οικονομία.

Το κεφάλαιο αυτού του είδους δεν μπορεί να καταστεί ατομική ιδιοκτησία με κανέναν τρόπο, δεν είναι προϊόν της υπεραξίας που παράγεται από την εκμετάλλευση της εργασίας και η μοναδική του δυνατότητα ως αξίας είναι να διαδίδεται σαν ένα αγαθό προσβάσιμο από όλους αδιακρίτως. Δεν μπορεί να συσσωρευθεί και να αποθηκευτεί με κανέναν τρόπο.

Ισα ίσα, αυξάνεται με πρόσθετη γνώσην όταν χρησιμοποιείται και γίνεται κοινό κτήμα και ουσιαστικά ταυτίζεται με την έννοια του δημόσιου αγαθού [τα commons (2)]. Με λίγα λόγια, οι ιδιότητες του γνωσιακού κεφαλαίου είναι ριζικά αντίθετες, εντελώς στην αντίπερα όχθη του χρηματικού και χρηματοπιστωτικού κεφαλαίου.

Τώρα πλέον, στον σημερινό πολυπολικό κόσμο, η κύρια παραγωγική δύναμη είναι η γνώση, η οποία είναι παράγωγο προϊόν της συλλογικής προσπάθειας, του συντονισμού και της συνεργασίας των γνωσιακών κεφαλαίων ενός πλήθους, μιας πολλαπλότητας, μιας συλλογικότητας ανθρώπων.

Για να μπορέσουν να δώσουν μια προσποίηση λύσης στο πρόβλημα της διαρκούς πτωτικής τάσης του ποσοστού κερδοφορίας, οι αυτο-αποκαλούμενοι «ειδήμονες» έδωσαν άμεση προτεραιότητα στο χρηματιστικό κεφάλαιο (δηλαδή το κερδοσκοπικό, αεριτζίδικο, σπεκουλαδόρικο κεφάλαιο) μέσα από τη συνεχή εκτύπωση χρήματος, την παραγωγή πλαστικού χρήματος, των διαφόρων παραγώγων και CD, παράγοντας κατ’ ουσίαν πραγματικές «φούσκες», που σίγουρα θα έσκαγαν σε κάποια χρονική στιγμή, όπως τελικά συνέβη πολλές φορές και θα συνεχίσει να συμβαίνει μέχρι να εξαϋλωθεί εντελώς το σημερινό σύστημα.

(1) Βλέπε https://www.cogcap.com
(2) Βλέπε https://en.wikipedia.org/wiki/Commons

* oμότιμος καθηγητής Τμήματος ΕΜΜΕ Πανεπιστημίου Αθηνών

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΠΟΨΕΙΣ
Αξίες σαν... πλαστελίνη
Τον τελευταίο καιρό τα σημάδια είναι ευκρινή. Η ελληνική κοινωνία βρίσκεται σε μία νέα εποχή, που το μόνο κοινό που έχει με το παρελθόν είναι η επίκληση των... Αξιών.
Αξίες σαν... πλαστελίνη
ΑΠΟΨΕΙΣ
Πώς να θυμόμαστε το δημοψήφισμα;
Το «όχι» του δημοψηφίσματος της 5ης Ιουλίου 2015 ήταν μια αρνητική τοποθέτηση των Ελλήνων ψηφοφόρων απέναντι στην επαναλαμβανόμενη απειλή της συνέχισης των πολιτικών λιτότητας και των νεοφιλελεύθερων...
Πώς να θυμόμαστε το δημοψήφισμα;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η Ελλάδα πεθαίνει;
Αυτά που δεν έγιναν τα χρόνια μετά το 2008, μαζί με αυτά που έγιναν, από όλες τις μνημονιακές κυβερνήσεις, την έχουν καταδικάσει σε μια ταχεία παρακμιακή πορεία.
Η Ελλάδα πεθαίνει;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Βασικό εισόδημα ανεξάρτητα από τον χρόνο εργασίας
Στον έναν πόλο της εργασιακής ταυτότητας βρίσκεται ένα συνεχώς συρρικνούμενο μόνιμο εργατικό δυναμικό υψηλής ειδίκευσης με καλές αμοιβές και στον άλλο οι άνεργοι και ένα τεράστιο δυναμικό ευέλικτων, μερικά και...
Βασικό εισόδημα ανεξάρτητα από τον χρόνο εργασίας
ΑΠΟΨΕΙΣ
Βουκολικές ιστορίες Τρίτης
Ξυπνάς εξίμισι το πρωί να φύγεις στις εφτά-εφτάμισι, να είσαι κατά τις δέκα γραφείο. Χάραμα, δροσιά, ευκαιρία να προλάβεις την ανατολή από το κάστρο. Πού να παίρνεις αμάξι, 500 μέτρα είναι.
Βουκολικές ιστορίες Τρίτης

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας