• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    22°C 18.8°C / 23.4°C
    1 BF
    54%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    21°C 18.0°C / 22.4°C
    1 BF
    71%
  • Πάτρα
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    21°C 19.0°C / 23.2°C
    1 BF
    49%
  • Ιωάννινα
    Σποραδικές νεφώσεις
    15°C 14.9°C / 14.9°C
    1 BF
    82%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αίθριος καιρός
    16°C 15.9°C / 15.9°C
    1 BF
    82%
  • Βέροια
    Αυξημένες νεφώσεις
    20°C 18.0°C / 21.8°C
    0 BF
    74%
  • Κοζάνη
    Αραιές νεφώσεις
    17°C 15.6°C / 17.4°C
    1 BF
    55%
  • Αγρίνιο
    Αυξημένες νεφώσεις
    23°C 19.1°C / 25.8°C
    2 BF
    44%
  • Ηράκλειο
    Αίθριος καιρός
    23°C 21.0°C / 24.7°C
    2 BF
    58%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    19°C 17.9°C / 18.9°C
    2 BF
    63%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    23°C 20.9°C / 23.5°C
    4 BF
    60%
  • Σκόπελος
    Ελαφρές νεφώσεις
    21°C 19.6°C / 20.7°C
    0 BF
    73%
  • Κεφαλονιά
    Αυξημένες νεφώσεις
    18°C 17.9°C / 17.9°C
    2 BF
    61%
  • Λάρισα
    Αραιές νεφώσεις
    18°C 17.5°C / 17.9°C
    1 BF
    88%
  • Λαμία
    Αραιές νεφώσεις
    19°C 17.5°C / 25.7°C
    1 BF
    100%
  • Ρόδος
    Αίθριος καιρός
    23°C 18.8°C / 23.8°C
    3 BF
    68%
  • Χαλκίδα
    Σποραδικές νεφώσεις
    22°C 19.4°C / 23.6°C
    2 BF
    62%
  • Καβάλα
    Αραιές νεφώσεις
    19°C 17.3°C / 21.0°C
    1 BF
    74%
  • Κατερίνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    20°C 18.7°C / 22.5°C
    1 BF
    96%
  • Καστοριά
    Σποραδικές νεφώσεις
    18°C 17.8°C / 17.8°C
    1 BF
    58%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Η υποτέλεια με άλλοθι το «συλλογικό»

  • A-
  • A+
Ακολουθήστε μας στο Google news

Διαβάζοντας την ιστορία του Mεσοπολέμου, το συμπέρασμα στο οποίο καταλήγεις είναι ότι το πείραμα της συλλογικής συνεργασίας που αντιπροσώπευε τότε η Κοινωνία των Εθνών απέτυχε. Η «συλλογικότητα» αντιμετωπίστηκε από τους ισχυρούς ως εργαλείο για να προωθήσουν τις προτεραιότητες και τις σκοπιμότητες τους και γι’ αυτό διαχειρίστηκαν τις τύχες των ανθρώπων με αποκλεισμούς και με ιδεολογικές σκοπιμότητες.

Ηταν μια εκκωφαντική αποτυχία, αφού η «συλλογική συνεργασία» των ισχυρών αποδείχθηκε απρόθυμη να αποτρέψει αποικιακές βλέψεις, εισβολές, παραβιάσεις διεθνών αρχών και συμφωνιών και να αντιμετωπίσει χωρίς διακρίσεις μικρούς σαν την Ελλάδα και μεγάλους σαν την Αγγλία.

Ο Β' Παγκόσμιος Πόλεμος που ακολούθησε ήταν κάτι σαν το πιστοποιητικό θανάτου στις ελπίδες όλων όσοι εξακολουθούσαν να πιστεύουν ότι στη ζούγκλα των ανθρώπων μπορείς να επιβιώσεις μόνο με... παρέα. Με το τέλος του, οι ελπίδες εκείνων που επένδυαν στο «συλλογικό» αναπτερώθηκαν. Στήθηκαν συλλογικοί οργανισμοί οι οποίοι –υποτίθεται– θα προάσπιζαν την ειρήνη, θα εξάλειφαν την πείνα και τις αρρώστιες και θα διασφάλιζαν την οικονομική σταθερότητα. Δεν χρειάστηκε να περάσει πολύ καιρός για να αποδειχθεί ότι η εμπειρία της ΚτΕ δεν δίδαξε κανέναν. Η διαχείριση του «συλλογικού» εξακολουθούσε να διέπεται από τον κανόνα: «Οπου φτωχός και η μοίρα του».

Κάποια στιγμή, εκεί γύρω το 2020, εμφανίστηκε ο covid-19. Το θανατικό που σκόρπισε ήταν τόσο σφοδρό, ώστε ακόμα και αυτοί που δεν πίστευαν στα ανιδιοτελή κίνητρα των ισχυρών άρχιζαν να ελπίζουν ότι «ο κύριος με το δρεπάνι» θα τους έκανε –έστω και προσωρινά– να αναθεωρήσουν τις «αξίες» της ισχύος και μαζί με τους αδύναμους θα πολεμούσαν για τη ζωή. Διαψεύστηκαν.

Τα ισχυρά έθνη έγιναν εσωστρεφή, υιοθέτησαν απαγορεύσεις, ελέγχους στις εξαγωγές, συσσώρευσαν ή απέκρυψαν πληροφορίες. Δεν δίστασαν να περιθωριοποιήσουν τον αρμόδιο συλλογικό φορέα, τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, προκειμένου να προωθήσουν το συμφέρον τους. Στη σύγχρονη εκδοχή του απομονωτισμού, ξεχώρισαν οι πρόεδροι των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ και της Κίνας, Σι Τζινπίνγκ. Αυτοί οι δύο, έχοντας ως κίνητρο την επικράτηση, κατάφεραν να επηρεάσουν όχι μόνο τις χώρες τους αλλά και τους οργανισμούς που συμμετείχαν μαζί με άλλους ισχυρούς. Το G-7, το G-20 και το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, απέτυχαν να ανταποκριθούν στις προσδοκίες που καλλιεργεί η επίκληση του «συλλογικού».

Ο covid-19 επιβεβαίωσε ότι οι άνθρωποι δεν μαθαίνουν από τα δεινά και τις τραγωδίες. Συλλογικές αρετές, όπως συμπόνια, αλληλεγγύη, καταμερισμός του βάρους με βάση τη δύναμη του καθενός, δεν είναι παρά λόγια που ξεχνιούνται όταν βρίσκονται μπροστά στο... ταμείο. Η πανδημία έκανε –για μία ακόμα φορά– τους ανθρώπους να συνειδητοποιήσουν ότι το «συλλογικό» είναι ένα καλό επιχείρημα για τους ισχυρούς που θέλουν να προωθήσουν τα συμφέροντά τους χωρίς αντιδράσεις, διαμαρτυρίες και εξεγέρσεις.

Τρανό παράδειγμα, το σχέδιο που προσπάθησε να εφαρμόσει ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, για τον μετριασμό των επιπτώσεων του κορονοϊού σε εύθραυστα κράτη, στα οποία ζουν ένα δισεκατομμύριο άνθρωποι, οι περισσότεροι από τους οποίους είναι φτωχοί. Επικαλέστηκε το «συλλογικό,» αλλά δεν έπεισε τους ισχυρούς να ανοίξουν τα σεντούκια τους χωρίς... ανταλλάγματα. Θα μπορούσαμε να αναφέρουμε δεκάδες ακόμα ανάλογα παραδείγματα, αλλά όλα αυτά είναι «σταγόνα στον ωκεανό» μπροστά σε αυτά που έρχονται.

Η «βοήθεια» που παρέχουν -στο πλαίσιο του «συλλογικού»- οι ισχυροί στους αδύνατους, προκειμένου να αντιμετωπίσουν τις αυξημένες ανάγκες, φαίνεται ότι θα γίνει το σχοινί με το οποίο θα τους τραβούν για να τους οδηγήσουν σε ακόμα μεγαλύτερη εξάρτηση και σε ακόμα πιο στυγνή εκμετάλλευση. Και, δυστυχώς, αυτό δεν αφορά μόνο τα φτωχά κράτη της Αφρικής και της Νότιας Αμερικής αλλά και τα πιο «ευάλωτα» κράτη της ανεπτυγμένης Δύσης. Εμάς, για παράδειγμα. Πρέπει κάποιος να εθελοτυφλεί για να μην αντιλαμβάνεται το δίχτυ που απλώνει η Γερμανία για να εγκλωβίσει τον ευρωπαϊκό Νότο.

Οι Γερμανοί «εταίροι», έχοντας ως όπλα την ασάφεια και την αποσιώπηση και με τη δαμόκλεια σπάθη του «Συμφώνου Σταθερότητας» να έχει μπει προσωρινά στο θηκάρι, αξιοποιούν την Ευρωπαϊκή Ενωση, έναν συλλογικό οργανισμό ευρωπαϊκών κρατών, για να εξασφαλίσουν την αδιαμαρτύρητη υποταγή των υπολοίπων. Και είναι σίγουρο ότι ο λογαριασμός που γράφεται στα υπόγεια της Καγκελαρίας θα σταλεί με άλλοθι τους «ενιαίους κανόνες» που έχουν γίνει αποδεκτοί από όλους, για να διασφαλιστεί το «συλλογικό» ευρωπαϊκό εγχείρημα. Πλέον η ζοφερή αυτή προοπτική δεν μπορεί να κρυφτεί ούτε πίσω από τα χαμόγελα των πολιτικών ούτε από τις μπερδεμένες εκφράσεις που ξεστομίζουν για να κάνουν τους ανθρώπους να βλέπουν τους τοκογλύφους ως δωρητές.

 * δημοσιογράφος, συγγραφέας

ΑΠΟΨΕΙΣ
Γύρισμα σελίδας
Οι μεγάλες προκλήσεις της πανδημίας και της κλιματικής αλλαγής δεν αντιμετωπίζονται με την εμβάθυνση της διατλαντικής σχέσης ούτε καν με τη συνολική συστράτευση της Δύσης.
Γύρισμα σελίδας
ΑΠΟΨΕΙΣ
Status quo ante…
Το σοκ και το κόστος της πανδημίας έχουν βαθύνει στα όρια του αγεφύρωτου χάσματος τις αποκλίσεις των χωρών του ευρωπαϊκού Νότου από τον φειδωλό και μινιμαλιστικό Βορρά.
Status quo ante…
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ενας «πράσινος» πλανήτης… από «κόκκινη» βάση
Η πανδημία του Covid-19 και ο καπιταλισμός έχουν μια κοινή ρίζα... την καταστροφή του φυσικού περιβάλλοντος, αναπόσπαστο κομμάτι του οποίου είναι και ο ίδιος ο άνθρωπος.
Ενας «πράσινος» πλανήτης… από «κόκκινη» βάση
ΑΠΟΨΕΙΣ
Πυρ... πυρ... πύραυλος!
Τι άλλο θα μας βρει πια; Μπήκαν στη ΝΑSΑ, έψαξαν και κατέληξαν πως υπάρχει πάντα θεωρητικά και ο κίνδυνος να μας πέσει κάποια στιγμή ο ουρανός στο... κεφάλι.
Πυρ... πυρ... πύραυλος!
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η δυναμική του πληθωρισμού στη διάρκεια της πανδημίας
Άρθρο του Philip R. Lane, μέλους της Εκτελεστικής Επιτροπής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, το οποίο δημοσιεύεται ταυτόχρονα σε οκτώ ευρωπαϊκά ΜΜΕ, μεταξύ των οποίων και η Εφ.Συν.
Η δυναμική του πληθωρισμού στη διάρκεια της πανδημίας
ΑΠΟΨΕΙΣ
New Deal vs Schwarze Null…
Ειρωνεία της Ιστορίας δίχως αμφιβολία να συμπέσουν χρονικά το πάγωμα της τελικής έγκρισης του Ταμείου Ανάκαμψης στη Γερμανία με εντολή του Συνταγματικού Δικαστηρίου της Καρλσρούης με την εξαγγελία από τον...
New Deal vs Schwarze Null…

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας