• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    25°C 22.5°C / 26.8°C
    2 BF
    49%
  • Θεσσαλονίκη
    Σποραδικές νεφώσεις
    22°C 20.2°C / 23.8°C
    1 BF
    72%
  • Πάτρα
    Αυξημένες νεφώσεις
    26°C 24.5°C / 26.0°C
    1 BF
    54%
  • Ιωάννινα
    Αυξημένες νεφώσεις
    25°C 22.5°C / 24.9°C
    1 BF
    44%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    22°C 21.9°C / 21.9°C
    3 BF
    56%
  • Βέροια
    Αυξημένες νεφώσεις
    22°C 19.1°C / 23.1°C
    1 BF
    88%
  • Κοζάνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    19°C 19.4°C / 19.4°C
    1 BF
    64%
  • Αγρίνιο
    Αυξημένες νεφώσεις
    26°C 23.5°C / 27.0°C
    1 BF
    54%
  • Ηράκλειο
    Αίθριος καιρός
    25°C 23.8°C / 28.2°C
    3 BF
    58%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    24°C 21.9°C / 23.9°C
    3 BF
    57%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    22°C 22.2°C / 23.5°C
    5 BF
    73%
  • Σκόπελος
    Ελαφρές νεφώσεις
    21°C 20.1°C / 21.7°C
    0 BF
    73%
  • Κεφαλονιά
    Ελαφρές νεφώσεις
    25°C 24.9°C / 25.9°C
    2 BF
    78%
  • Λάρισα
    Αυξημένες νεφώσεις
    21°C 20.9°C / 21.5°C
    3 BF
    73%
  • Λαμία
    Αυξημένες νεφώσεις
    22°C 21.5°C / 26.8°C
    1 BF
    100%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    26°C 24.8°C / 26.6°C
    3 BF
    53%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    25°C 22.5°C / 27.0°C
    2 BF
    45%
  • Καβάλα
    Αραιές νεφώσεις
    22°C 20.3°C / 22.1°C
    1 BF
    65%
  • Κατερίνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    22°C 20.3°C / 23.9°C
    2 BF
    74%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    20°C 19.8°C / 19.8°C
    2 BF
    51%
lifo.gr/Σπύρος Στάβερης
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Από τον φράχτη στην Πάντζα

  • A-
  • A+

Οι καιρικές συνθήκες δεν ήταν ευνοϊκές. Ο πρώτος καύσωνας του φετινού καλοκαιριού έκανε την άσφαλτο να εξατμίζεται, το μάτι θόλωνε, ένιωθα να με περικυκλώνουν φυσαλίδες υγροποιημένες. Κι ο ήλιος να χτυπάει στο δοξαπατρί. Ομως, το τάμα δεν υποχωρεί μπροστά σε τέτοιες δυσκολίες. Στον κάμπο της Ακαρνανίας είναι ενεργοποιηθεί η ετήσια θερινή σάουνα, που κονταίνει την αναπνοή και μετριάζει την όραση, καθώς ο ιδρώς διολισθαίνει από το άτριχο της κεφαλής, αυλακώνει το μέτωπο και κάνει σλάλομ στις παρειές καταλήγοντας στα ομμάτια.

Ομως, η δύναμη του τάματος είναι ισχυρότερη. Το προσκύνημα στον φράχτη εκείνον που ποτίστηκε με το αίμα και την αγωνία των ανωνύμων. Εκεί που ο Κιουταχής αστόχησε στην εκτίμησή του. Στον φράχτη που αναδείχτηκε σύμβολο όχι μόνο της νεότερης ελληνικής ιστορίας. Εγινε η αφορμή να ωριμάσει ένας σπουδαίος ποιητής προσφέροντας τους «Ελεύθερους Πολιορκημένους» του στην ιστορία των της θυσίας για την αξιοπρέπεια.

Ωστόσο, από τον κήπο απουσιάζουν οι πολλοί. Οι ανώνυμοι. Δεν υπάρχει η προτομή κάποιας γυναίκας. Δεν πολέμησαν οι γυναίκες; Δεν σκοτώθηκαν στην Εξοδο; Αναζήτησα τους ταπεινούς, τα γυναικόπαιδα. Αυτούς που πότισαν με το αίμα τους τον φράχτη. Ματαίως έψαξα. Είδα πολλούς «επιφανείς». Με γαλόνια.

Αυτή η επισήμανση ισχύει και για όσα έχουν γραφεί για το 1821, ώς τα μισά του επετειακού έτους. Δοξολογούνται οι δυνατοί. Αυτοί που φρόντισαν για την υστεροφημία τους γράφοντας απομνημονεύματα. Αντίθετα, υποβαθμίζεται ο πόνος των πολλών. Ενα τέτοιο παράδειγμα είναι η Επανάσταση Συρράκου και Καλαρρυτών, που έγινε στις 23 Σεπτεμβρίου 1821. Είναι η μόνη επανάσταση στην Ηπειρο. Πνίγηκε στο αίμα. Το Συρράκο γέμισε οιμωγές και καπνό από τα πυρπολημένα σπίτια. Κι αυτή την εικόνα αποδίδει το δημοτικό τραγούδι. Πολλὴ μαυρίλα πλάκωσε ψηλ’ ἀπ’ τὴν Τσουκαρέλα!/ Δὲν εἶναι μαῦρα πρόβατα, οὔτε καὶ μαῦρα γίδια,/μόν’ εἶν’ ἀσκέρια Τούρκικα ποὔρχονται στὸ Συρράκο./Βρίσκουν τὰ σπίτια ἔρημα, τὶς πόρτες ἀνοιγμένες,/ βάνουν φωτιὰ στὸν Ἅι-Λιᾶ καὶ καῖν ὅλη τὴ χώρα.

Πέρα απ’ αυτή την ιστορία, υπάρχουν και τα αισθήματα αυτών που ονομάζονται γυναικόπαιδα. Που είναι τα μεγάλα θύματα σε όλες τις στρατιωτικές επιχειρήσεις κάθε είδους. Για τρία ολόκληρα μερόνυχτα έβλεπαν να καίγονται τα σπίτια. Να σκοτώνονται οι άνθρωποί τους. Για τρία μερόνυχτα ο κίνδυνος παραμόνευε. Βρίσκονταν στο γειτονικό δάσος Πάντζα και ανά πάσα στιγμή αρκούσε ένα κλάμα να αποκαλύψει την κρυψώνα τους.

Αυτός ο κίνδυνος ανάγκασε τις μανάδες να θυσιάσουν τα παιδιά τους. Πίεζαν τα παιδιά τους στα στήθη τους. Για να σιωπήσουν. Και το αποτέλεσμα; Κανείς δεν θυμάται τα ονόματά τους. Το ίδιο συμβαίνει και με την επανάσταση Συρράκου και Καλαρρυτών. Η ιστοριογραφία την υποβαθμίζει. Ισως γιατί πρωταγωνίστησε σ’ αυτήν ο Κωλέττης.

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η δίκη των 27
Αρχές Ιουλίου 1974. Λίγες ημέρες μετά, η στρατιωτική δικτατορία θα κατέρρεε πνιγμένη στο αίμα των ανομημάτων της. Μαρτυρία ζώσα, η πυορροούσα πληγή της διχοτομημένης Κύπρου.
Η δίκη των 27
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο κυνηγός της Επανάστασης
Στην ανοιξιάτικη καραντίνα ξανάδα την ταινία «Οι κυνηγοί» του Αγγελόπουλου. Ενα κλασικό έργο της κινηματογραφικής τέχνης, στην οποία αποτυπώνεται η μεταπολεμική, πολιτική περιπέτεια της χώρας με το κυνήγι και...
Ο κυνηγός της Επανάστασης
ΑΠΟΨΕΙΣ
Σταυρούλα, η ταμίας
Ημέρα της Γυναίκας, λέει. Δικαιώματα… Αλλιώς ξεκίνησε. Ονειρευόταν να γίνει αρχαιολόγος. Από μικρή. Επαιρνε τον κασμά του πατέρα της κι έσκαβε.
Σταυρούλα, η ταμίας
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η Λάμπρω η Κοσμηριώτισσα
Η Λάμπρω παρέσυρε στο διάβα της όλα τα στερεότυπα. Παθιασμένη, πολέμησε στο πλευρό όσων αγωνίστηκαν για την απελευθέρωση της πόλης. Χωρίς να ζητήσει ανταμοιβή.
Η Λάμπρω η Κοσμηριώτισσα
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ελληνοπρίγκιπες
Επετειακό το έτος. Διακόσια χρόνια από την απόφαση να γίνει η επανάσταση του 1821. Πέρα από τη λογική γεγονός και τον συσχετισμό δυνάμεων, κατά μία σύγχρονη έκφραση. Στην επαναστατική πυρά αποκτούσαν σχήμα οι...
Ελληνοπρίγκιπες
ΑΠΟΨΕΙΣ
Φύλον: θήλυ
Ο προϊστάμενος, ο προπονητής ενίοτε, ο διοικητικός παράγων, ο καθηγητής στο Πανεπιστήμιο, το αφεντικό γίνονται ιδιοκτήτες του εργασιακού και του κοινωνικού χώρου. Ετσι, έχουν δικαίωμα και στην εργασία αλλά και...
Φύλον: θήλυ

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας