• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    18°C 17.2°C / 17.8°C
    2 BF
    82%
  • Θεσσαλονίκη
    Αραιές νεφώσεις
    16°C 15.6°C / 15.6°C
    2 BF
    82%
  • Πάτρα
    Αυξημένες νεφώσεις
    21°C 21.0°C / 21.0°C
    3 BF
    75%
  • Ιωάννινα
    Αυξημένες νεφώσεις
    11°C 10.9°C / 10.9°C
    2 BF
    100%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αραιές νεφώσεις
    15°C 14.9°C / 14.9°C
    4 BF
    82%
  • Βέροια
    Αυξημένες νεφώσεις
    13°C 13.0°C / 15.0°C
    1 BF
    93%
  • Κοζάνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    9°C 9.4°C / 9.4°C
    2 BF
    96%
  • Αγρίνιο
    Αραιές νεφώσεις
    21°C 15.6°C / 20.6°C
    4 BF
    91%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    24°C 23.8°C / 23.8°C
    5 BF
    46%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    18°C 17.9°C / 17.9°C
    5 BF
    71%
  • Ερμούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    20°C 20.4°C / 20.4°C
    4 BF
    68%
  • Σκόπελος
    Αυξημένες νεφώσεις
    18°C 17.7°C / 17.7°C
    5 BF
    79%
  • Κεφαλονιά
    Αραιές νεφώσεις
    19°C 18.7°C / 18.7°C
    6 BF
    90%
  • Λάρισα
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    15°C 14.9°C / 16.5°C
    3 BF
    82%
  • Λαμία
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    16°C 16.5°C / 16.5°C
    2 BF
    94%
  • Ρόδος
    Σποραδικές νεφώσεις
    20°C 15.8°C / 19.8°C
    2 BF
    88%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    18°C 17.4°C / 18.0°C
    4 BF
    85%
  • Καβάλα
    Αυξημένες νεφώσεις
    15°C 15.2°C / 15.2°C
    2 BF
    83%
  • Κατερίνη
    Αραιές νεφώσεις
    15°C 13.7°C / 15.7°C
    2 BF
    91%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    10°C 9.8°C / 9.8°C
    3 BF
    92%

Φωτογραφία αρχείου

EUROKINISSI / ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΣ
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Σπουδές, πτυχία και κοινωνική κινητικότητα

  • A-
  • A+

Η μπαταρία, που την πρώτη μεταπολιτευτική δεκαετία φόρτιζε τη σχέση με το σχολείο και τη γνώση των παιδιών από τα λαϊκά στρώματα, είχε δυο πόλους: ο ένας πόλος συνδεόταν με το γεγονός ότι η Αριστερά είχε διεισδύσει βαθιά στη νεολαία και μαζί είχε διεισδύσει και η καλή της σχέση με τα «γράμματα». Ενα μεγάλο τμήμα των μαθητών της περιόδου εκείνης, όσοι κατάφερναν και ξέφευγαν από τους φανερούς και ενισχυμένους ταξικούς φραγμούς, θεωρούσαν τη γνώση δύναμη ανατροπής που συνδεόταν με ένα νήμα με τα «πληθωριστικά» όνειρα για αλλαγή του κόσμου. Γι’ αυτό ένα μεγάλο τμήμα τους θριάμβευε σχολικά. Ο άλλος πόλος συνδεόταν με το γεγονός ότι οι εκπαιδευτικοί τίτλοι οδηγούσαν κατευθείαν σε εργασία. Αυτό πριμοδοτούσε τις προσδοκίες, καθώς «άναβε» το πράσινο φως για «επαγγελματική αποκατάσταση» σε ένα τοπίο κοινωνικής κινητικότητας.

Πριν από περίπου 40 χρόνια, την ακαδημαϊκή χρονιά 1981/82, σύμφωνα με τις αντιλήψεις της συντριπτικής πλειονότητας των φοιτητών/τριών που απάντησαν στην ερώτηση «Νομίζετε ότι στη σημερινή ελληνική κοινωνία τα άτομα έχουν τη δυνατότητα να μεταπηδούν σε μια κοινωνική τάξη ανώτερη από αυτή στην οποία βρίσκονται οι γονείς τους;» η καταφατική απάντηση συγκέντρωσε συνολικά το 95% των φοιτητών/τριών. Στην ερώτηση «Με ποιους τρόπους επιτυγχάνεται η κοινωνική άνοδος στη σημερινή ελληνική κοινωνία;» φοιτητές και φοιτήτριες θεωρούσαν την περίοδο εκείνη τη μόρφωση κύριο μέσο κοινωνικής ανόδου, εννοώντας βέβαια ότι οι πανεπιστημιακές σπουδές, ειδικότερα, συντελούν στην κοινωνική άνοδο.

Πρόκειται, βέβαια, για πεποίθηση που «χρωστούσε» τα οικοδομικά υλικά του σχηματισμού της σε εκείνη την περίοδο (και ακόμη προγενέστερα) στην οποία, πράγματι, η εκπαίδευση διαδραμάτισε αποφασιστικό ρόλο στην ένταξη εκατοντάδων χιλιάδων νέων από όλα τα κοινωνικά στρώματα στις πολλαπλές νέες θέσεις εργασίας που «αναφύονταν» κατά χιλιάδες. Η εκπαίδευση για τους φτωχούς και μεσαίους αγρότες της εποχής ήταν μια επένδυση για τα παιδιά τους προστατευμένη από τον πληθωρισμό που φλόγιζε την ελπίδα να τα δουν να περάσουν στην άλλη όχθη, στα μεσαία και ανώτερα στρώματα. «Να φύγει», «Να σπουδάσει», «Να γίνει δάσκαλος, γιατρός, καθηγητής, δημόσιος υπάλληλος», «Χορτάρι να βοσκήσω, αλλά να σπουδάσει». Η ιδεολογία της κοινωνικής ανόδου αποκτά αυτή την περίοδο μια άνευ προηγουμένου εμβέλεια.

Τις επόμενες δεκαετίες, τα πράγματα άλλαξαν σημαντικά. Μιλάμε για ανατροπή στις καταστάσεις, στα δεδομένα και στις πεποιθήσεις. Το «κλειδί του παραδείσου», το Πανεπιστήμιο, που την προηγούμενη περίοδο πρόβαλε σαν το σκαλοπάτι που έπρεπε ν’ ανέβουν τα παιδιά των λαϊκών οικογενειών για να «αποκατασταθούν-εξασφαλιστούν», δεν υπάρχει πια. Τα πτυχία έχουν χάσει την αποτελεσματικότητα που είχαν στο παρελθόν ως μέσα επαγγελματικής προώθησης καθώς η ολοένα και αυξανόμενη ανεργία «σαρώνει» όλων των ειδών τους τίτλους, ιδιαίτερα όταν δεν συνοδεύονται από υψηλή καταγωγή, «δίκτυο σχέσεων-γνωριμιών» και «κληρονομικά δικαιώματα».

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ποιος θυμάται το καταραμένο σχολικό βιβλίο ιστορίας;
Το 1985, θα γυριστεί ένα ακόμη επεισόδιο στην ιστορία της ελληνικής «Δίκης των Πιθήκων», με αφορμή την εισαγωγή στην Α' Λυκείου του βιβλίου Ιστορία του ανθρώπινου γένους, του ιστορικού Λευτέρη Σταυριανού το...
Ποιος θυμάται το καταραμένο σχολικό βιβλίο ιστορίας;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Οι σπουδές της ελίτ σε Χάρβαρντ και Γέιλ
Οι γόνοι της ελίτ σε πολλές περιπτώσεις αριστεύουν σε επιστημονικούς κλάδους στους οποίους οι γονείς τους έχουν «μακρόχρονη επιτυχημένη προϋπηρεσία».
Οι σπουδές της ελίτ σε Χάρβαρντ και Γέιλ
ΑΠΟΨΕΙΣ
Οι τροβαδούροι της νέας αθλιότητας
Επιτέλους, το απρόσωπο σύστημα βρήκε το πρόσωπό του. Αυτοί οι τυπολάτρες εγκληματίες που έχουν «τα χέρια τους δεμένα», δεν γνωρίζουν ότι το μέλλον τους είναι ζοφερό.
Οι τροβαδούροι της νέας αθλιότητας
ΑΠΟΨΕΙΣ
Αλλάζοντας τα φώτα στην πραγματικότητα!
Έχει γίνει πια συνήθεια στην πρεμιέρα των πανελλαδικών εξετάσεων το ιδιαίτερα «ευαίσθητο» εξεταστικά και ιδεολογικά μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας -και Λογοτεχνίας από φέτος- να σύρεται στην κλίνη του...
Αλλάζοντας τα φώτα στην πραγματικότητα!
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο επιθεωρητισμός... με νέα φορεσιά
Η υπουργική απόφαση για τον προγραμματισμό και την αποτίμηση του εκπαιδευτικού έργου των σχολικών μονάδων εμπεδώνει ακόμη περισσότερο την ιεραρχία, τον διοικητισμό και τον τεχνοκρατισμό, δημιουργώντας μια...
Ο επιθεωρητισμός... με νέα φορεσιά

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας