• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    4°C 0.2°C / 6.3°C
    0 BF
    81%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    1°C -0.2°C / 3.0°C
    1 BF
    65%
  • Πάτρα
    Αραιές νεφώσεις
    6°C 4.0°C / 9.0°C
    2 BF
    68%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    -6°C -6.1°C / -6.1°C
    0 BF
    93%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    2°C 1.9°C / 1.9°C
    0 BF
    64%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    0°C -1.0°C / 2.3°C
    2 BF
    65%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    -5°C -4.6°C / -3.7°C
    2 BF
    54%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    4°C 3.6°C / 7.4°C
    1 BF
    71%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    5°C 2.8°C / 7.0°C
    3 BF
    73%
  • Μυτιλήνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    3°C -5.1°C / 2.9°C
    2 BF
    56%
  • Ερμούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    7°C 5.2°C / 7.4°C
    2 BF
    65%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    5°C 4.6°C / 5.1°C
    3 BF
    60%
  • Κεφαλονιά
    Σποραδικές νεφώσεις
    9°C 9.3°C / 9.3°C
    2 BF
    67%
  • Λάρισα
    Αίθριος καιρός
    -3°C -5.1°C / -1.8°C
    0 BF
    81%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    -3°C -2.5°C / -2.5°C
    1 BF
    68%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    6°C -0.2°C / 6.0°C
    3 BF
    52%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    4°C 0.4°C / 6.6°C
    1 BF
    77%
  • Καβάλα
    Αίθριος καιρός
    4°C -2.7°C / 3.8°C
    2 BF
    52%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    0°C -0.3°C / 4.4°C
    1 BF
    70%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    -4°C -4.2°C / -4.2°C
    2 BF
    54%
EUROKINISSI/ΤΑΤΙΑΝΑ ΜΠΟΛΑΡΗ
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Πράσινες επενδύσεις ή πράσσειν ά-λογα;

  • A-
  • A+

Πόσο «πράσινη» είναι μια «ηλεκτρική» Αστυπάλαια; Ή ένα αιολικό πάρκο; Ποιος και πώς αποτιμά το «πρασίνισμα»; Ποιος πληρώνει τυχόν λάθος; Δικαιολογείται εξαγορά συναίνεσης των κατοίκων; Οι όποιες απαντήσεις αποκαλύπτουν «κρυμμένα» συμφέροντα και κομματικές ιδεολογίες. Πολιτικά φορτισμένες έννοιες, όπως κλιματική κρίση, αειφορία, βιωσιμότητα, πράσινη επένδυση, οικολογικό αποτύπωμα κ.λπ., κοσμούν διακηρύξεις κομμάτων, επενδυτών και κινημάτων – πλην όμως, με κομματικά επιλεγμένες διαστροφές των ορισμών που προσφέρουν άλλοθι.

Η παραπλάνηση, ενίοτε επιστημονικοφανής, διασπείρεται μέσω στρατευμένων ΜΜΕ. Ουσιαστική δημόσια διαβούλευση για αξιολόγηση μιας επένδυσης καθίσταται αδύνατη, ίσως α-νόητη. Το παρακάτω πλαίσιο προβληματισμού προτείνεται ως μια διέξοδος.

Κάθε επένδυση, έργο ή πολιτική συνεπάγεται χρήση έξι κεφαλαίων: φυσικού (φυσικοί πόροι), ανθρώπινου, κοινωνικού (συστήματα διακυβέρνησης και κοινωνικής οργάνωσης), πολιτιστικού (πολιτιστική παρακαταθήκη), ανθρωπογενούς (υποδομές, τεχνολογία, πληροφορία) και χρηματικού. Κάθε κεφάλαιο έχει όρια στη χρήση του (φέρουσα ικανότητα).

Επειδή η αειφορία τεκμηριώνεται σε βάθος χρόνου και η αξία μιας επένδυσης εξελίσσεται διαχρονικά, ο χρόνος εκλαμβάνεται ως έβδομο κεφάλαιο. Κατά κανόνα, ως επένδυση νοείται η μετατροπή χρηματικού, φυσικού και ανθρωπογενούς κεφαλαίου σε επιπλέον χρηματικό ή/και ανθρωπογενές κεφάλαιο. Δημιουργείται, δηλαδή, μια νέα κατάσταση μέσω αλλαγών σε υποδομές, θεσμούς, νοοτροπίες, οικονομικά οφέλη, ανακατανομή εισοδημάτων κ.λπ. Για παράδειγμα, η κατασκευή συστήματος ανεμογεννητριών ή ενός φράγματος συνεπάγεται χρήση/μετατροπή, σήμερα, ενός συνδυασμού κεφαλαίων με στόχο έναν «καλύτερο» (αξιολογική διεργασία) συνδυασμό, αύριο. Καλύτερο για ποιον; Ποιος κρίνει; Βάσει ποιων κριτηρίων;

Η αξία (όχι μόνο οικονομική) μιας επένδυσης εξαρτάται από το μείγμα των χρησιμοποιούμενων κεφαλαίων (συν-θεωρούμενης της μεταξύ τους συνέργειας) και έχει νόημα μόνο αναφορικά με τη σκοπιά συγκεκριμένου κοινωνικού συνόλου (γειτονιά; δήμος; χώρα;) και με συγκεκριμένο χρονικό διάστημα. Το συγκεκριμένο κοινωνικό σύνολο εκλαμβάνει μια επένδυση, που το επηρεάζει, ως κατ’ αρχήν βιώσιμη/αποδεκτή εφόσον ικανοποιείται διαπιστωμένη ανάγκη του και οι μετατροπές/αλλοιώσεις των κεφαλαίων είναι αποδεκτές. Ανακύπτουν δύο ζητήματα με κοινωνικές και πολιτικές/κομματικές διαστάσεις:

Πρώτο, είναι θεμιτή η ανάγκη που ικανοποιείται; Μπορεί να ικανοποιηθεί αλλιώς; Π.χ. είναι θεμιτή μια αύξηση της ενεργειακής ζήτησης; Υπάρχουν εναλλακτικά συστήματα κάλυψης;

Δεύτερο, είναι κοινωνικά αποδεκτή η υποκατάσταση μιας μορφής κεφαλαίου από άλλη; Ποια κοινωνική ομάδα κερδίζει και ποια χάνει; Π.χ. μείωση του φυσικού κεφαλαίου (αποψίλωση δασών, εξορύξεις) ή του κοινωνικού (κατάργηση εργασιακών κεκτημένων) ενδεχομένως συνεπάγεται αύξηση του χρηματικού κεφαλαίου μιας ολιγομελούς κερδοσκοπικής ομάδας ή αύξηση του ανθρωπογενούς (ανεμογεννήτριες, φράγμα, αυτοκινητόδρομος) προς όφελος κάποιων άλλων κοινωνικών ομάδων. Η υποκατάσταση μεταξύ μορφών κεφαλαίων ναι μεν επιτρέπεται – πλην όμως, εντός ορίων.

Ζητούμενο: Ποιος τα καθορίζει;

Ας προσγειωθούμε. Δεδομένων των τεχνολογικών δυνατοτήτων μας και του πολιτικού συστήματος, δεν νοείται πλαίσιο κανόνων αξιολόγησης επενδύσεων για όλες τις περιπτώσεις και όλες τις σκοπιές όλων των κοινωνικών ομάδων, εις το διηνεκές. Δεν νοείται απόλυτα αειφορική (πράσινη) ή μη αειφορική επένδυση. Νοείται μόνο αλλαγή μιας κατάστασης.

Θεωρούμε ότι η αειφορική επίδοση μιας επένδυσης ή πολιτικής βελτιώνεται καθώς προσεγγίζονται οι εξής καταστάσεις:

1. Δεν παραβιάζεται η φέρουσα ικανότητα κανενός κεφαλαίου.
2. Αξιολόγηση και αποδοχή αναφέρονται στο σύνολο της κοινωνίας και στον πλήρη κύκλο ζωής της επένδυσης, συμπεριλαμβανομένων των μακροχρόνιων επιπτώσεων.
3. Η επένδυση συμβάλλει στον στόχο ενός ευρύτερου συστήματος προάγουσα την αειφορική του επίδοση.

Δεδομένης της ελεύθερης διακίνησης πόρων, αγαθών, ανθρώπων, χρήματος και αποβλήτων μεταξύ γεωγραφικών διαμερισμάτων, ενδιαφέρει μια Αστυπάλαια, ένα οροπέδιο, μια χώρα ή ο πλανήτης; Ενδιαφέρει η σκοπιά της τοπικής κοινωνίας ή κάποιου ευρύτερου συνόλου; Συμπερασματικά, ουσιαστικές αξιολογήσεις, αντιπαραθέσεις και συναινέσεις προϋποθέτουν καθορισμό, με πολιτικές διεργασίες, τουλάχιστον των εξής: κοινωνικό και γεωγραφικό σύστημα αναφοράς, χρονικός ορίζοντας, όρια υποκατάστασης μεταξύ κεφαλαίων. Η ασάφεια ενισχύει τον ισχυρό, αδρανοποιεί τον πολίτη.

*καθηγητής ΔΠΘ (σ), μέλος Κεντρικής Επιτροπής ΜέΡΑ25


Η επιστολή δημοσιεύτηκε στο φύλλο της «Εφ.Συν.» τη Δευτέρα 28/06/2021.

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ελληνική φύση: μια διαδρομή 70 χρόνων
Η ΕΕΠΦ γιορτάζει φέτος 70 χρόνια ανελλιπούς παρουσίας. Κοιτώντας το μέλλον, βλέπουμε ότι η περιβαλλοντική κρίση επηρεάζει ολοένα και περισσότερο την ανθρωπότητα και τον πλανήτη. Στην Ελλάδα έχουμε πολλούς...
Ελληνική φύση: μια διαδρομή 70 χρόνων
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο Γερμανός καλλιτέχνης George Grosz (1893-1959)
Εξαιρετικά γνωστός για τις προσπάθειές του, μαζί με άλλους καλλιτέχνες, να αφυπνίσει τους Γερμανούς για τους μεγάλους, τραγικούς κινδύνους που θα επέφερε η άνοδος του Χίτλερ και της συμμορίας του στην εξουσία.
Ο Γερμανός καλλιτέχνης George Grosz (1893-1959)
ΑΠΟΨΕΙΣ
Για μια οικουμενική ηθική της ζωής
Η επιθυμία να θέλουμε να επιβάλουμε μια ανθρώπινη ηθική σε μη ανθρώπινες υπάρξεις αποτελεί μια μορφή κυριαρχίας και ανθρωποκεντρισμού.
Για μια οικουμενική ηθική της ζωής
ΑΠΟΨΕΙΣ
Το δόγμα του σοκ στην υγειονομική πολιτική
Οι κυρίαρχοι εφαρμόζουν μια πολιτική η οποία δεν βρίσκεται απλώς εκτός πλαισίου για την Αριστερά και τις δημοκρατικές πολιτικές δυνάμεις, αλλά και για την τεράστια πλειονότητα των πολιτών.
Το δόγμα του σοκ στην υγειονομική πολιτική
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο θησαυρός των διανθρώπινων σχέσεων
Όσο η ηθική του ανθρώπου κατάγεται από τη ζωική του φύση, άλλο τόσο εξελίχθηκε στην πορεία κοινωνικοποίησής του στα πλαίσια των ιστορικών κοινωνιών όπου διαμορφώνονταν οι νέες γενιές του.
Ο θησαυρός των διανθρώπινων σχέσεων
ΑΠΟΨΕΙΣ
«Αναλαμβάνω την πολιτική ευθύνη»
Ο Οιδίπους, όταν σκότωσε τον πατέρα του και παντρεύτηκε την μάνα του, δεν περιορίστηκε στο να παραδεχθεί το λάθος του, αλλά έβγαλε τα μάτια του, επειδή, όταν έκανε ό,τι έκανε, δεν είδε τι έκανε.
«Αναλαμβάνω την πολιτική ευθύνη»

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας