• Αθήνα
    Σποραδικές νεφώσεις
    8°C 6.0°C / 9.5°C
    0 BF
    46%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    7°C 5.3°C / 8.5°C
    2 BF
    48%
  • Πάτρα
    Ελαφρές νεφώσεις
    10°C 8.8°C / 11.0°C
    1 BF
    48%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    8°C 7.5°C / 7.9°C
    1 BF
    36%
  • Αλεξανδρούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    6°C 5.7°C / 5.9°C
    0 BF
    49%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    7°C 4.7°C / 7.9°C
    1 BF
    49%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    3°C 3.4°C / 4.0°C
    2 BF
    38%
  • Αγρίνιο
    Σποραδικές νεφώσεις
    10°C 8.5°C / 11.6°C
    1 BF
    61%
  • Ηράκλειο
    Αραιές νεφώσεις
    8°C 7.2°C / 10.4°C
    3 BF
    82%
  • Μυτιλήνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    8°C 6.9°C / 7.9°C
    1 BF
    53%
  • Ερμούπολη
    Αραιές νεφώσεις
    8°C 7.2°C / 10.2°C
    3 BF
    59%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    5°C 4.6°C / 4.6°C
    2 BF
    56%
  • Κεφαλονιά
    Σποραδικές νεφώσεις
    12°C 11.9°C / 11.9°C
    4 BF
    66%
  • Λάρισα
    Αίθριος καιρός
    8°C 7.5°C / 7.5°C
    1 BF
    61%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    5°C 4.5°C / 9.4°C
    1 BF
    72%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    10°C 7.8°C / 9.8°C
    2 BF
    35%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    7°C 6.2°C / 9.8°C
    1 BF
    46%
  • Καβάλα
    Αραιές νεφώσεις
    6°C 5.3°C / 6.0°C
    0 BF
    46%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    7°C 5.4°C / 8.6°C
    1 BF
    54%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    4°C 3.8°C / 3.8°C
    1 BF
    65%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Δρόμοι και μονοπάτια

  • A-
  • A+

Ο φίλος μου ο Πάνος βρέθηκε για λίγες μέρες στα πατρογονικά εδάφη. Κι όχι στο χωριό, αλλά σε μια εξοχή, μακριά από τον κόσμο. Πήρε το παμπάλαιο αγροτικό αυτοκίνητο του πατέρα του και ακολούθησε παλιούς, μικρούς, αγροτικούς δρόμους και μονοπάτια. Τη μεγάλη διαδρομή που έκανε την αποτύπωσε πάνω στον χάρτη του νησιού και με τη βοήθεια του πατέρα του ονομάτισε τις αγροτικές περιοχές που περιηγήθηκε και την ανάρτησε στο διαδίκτυο. Με έκπληξη διαπίστωσε ότι κάθε περιφέρεια χωρίζεται σε μικρότερες.

Ενας μικρός χείμαρρος, ένας βράχος, μια συστάδα πρίνων, τα υπολείμματα τοίχου ενός ξωκλησιού είναι τα εσωτερικά όρια, τα αγροτικά τοπόσημα, τα οποία ορίζουν αυτές τις περιοχές. Τι άραγε συμβολίζουν, τι θέλουν να μας πούνε αυτά τα ονόματα, από πού προέρχονται οι λέξεις; Ποιος άγνωστος αγρότης, τσομπάνης, έκανε, χωρίς να το γνωρίζει, άτυπα, χρέη επιτροπής ονοματοδοσίας; Μπριγιάν, Κουκότς, Στρουβίγλια, Παλίκαρ, Καφουρίνα, Ρουμάνα, Λουλούδια, Κούμαρ, κι άλλα ονόματα καταγράφτηκαν στον χάρτη της νοτιοανατολικής Λέσβου. Τώρα θα αρχίσει η αναζήτηση της ετυμολογίας, της ερμηνείας των λέξεων.

Αυτούς τους δρόμους και τις περιοχές όλο και λιγότεροι άνθρωποι τους διαβαίνουν. Οσο δύσβατη κι απομακρυσμένη είναι η περιοχή τόσο μικρότερη είναι η χρονική παραμονή σ’ αυτή. Ισα ίσα να μαζευτούν οι ελιές, όποτε έχει παραγωγή. Κάποιοι άλλοι τις περιηγούνται, με ποδήλατα, μηχανές, αλλά και με τα πόδια για αναψυχή. Ο άνθρωπος απομακρύνεται από τη γη και τις δυσκολίες της. Τώρα φυτεύουν ανεμογεννήτριες και ηλιακά κάτοπτρα. Ευτυχώς παραδίπλα νέοι αγρότες σκύβουν στη γης κι ακούνε την αιώνια φωνή της.

Στους διαδικτυακούς αναγνώστες, από κάθε σημείο της χώρας, ακόμα κι απ’ την Αυστραλία, ήρθαν αναμνήσεις από τα παλιά. Μεσήλικες και ηλικιωμένοι θυμήθηκαν τα μικράτα τους. Τότε που κατοικούσαν τον χειμώνα στα μικρά αγροτόσπιτα πολυμελείς οικογένειες, για να μαζέψουν τις ελιές· τη δύσκολη διαμονή, τις ελλείψεις και δυσκολίες. Από κει πήγαιναν, ποδαρόδρομο αρκετά χιλιόμετρα, στο σχολειό του χωριού που ανήκαν διοικητικά. Θυμήθηκαν τους καλούς δασκάλους, την αυστηρή δασκάλα. Την παγωνιά μετά τόσο περπάτημα στα βουνά, το απαραίτητο λιόξυλο που κουβάλαγαν για τη σόμπα της τάξης. Οι φωτογραφίες που συνόδευαν το δημοσίευμα έφεραν άλλες μνήμες. Τον γάμο των γονιών, κάποιου, στο ξωκλήσι της Αγιά Παρασκευής· όχι από ρομαντική διάθεση, αλλά γιατί δεν είχαν την οικονομική άνεση! Εκεί βαφτίστηκε κάποια κυρία, γιατί ήταν τάμα της οικογένειας και για να ξεπεραστεί κάποιο κακό, παλιό γεγονός.

«Καλά που μας έδειξες τα κτήματά μας στον χάρτη, γιατί σήμερα δεν ξέρουμε πού βρίσκονται», εξομολογήθηκε άλλος. Υποσχέθηκε το καλοκαίρι να επισκεφτεί την περιοχή. Να βαδίσει στους δρόμους και στα μονοπάτια της γενέτειρας, αλλά και σε αυτά των πίσω χρόνων.

* συγγραφέας, διδάκτορας Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΠΟΨΕΙΣ
Στις πλαγιές του νησιού
Τούτη τη φορά πήρες ένα μικρό δρομάκι, που νόμιζες ότι οδηγούσε σε κάποια στάνη. Κι όμως μετά από μικρή διαδρομή, σχεδόν παράλληλα με τη θάλασσα, βρέθηκες αντίκρυ στα νησιά.
Στις πλαγιές του νησιού
ΑΠΟΨΕΙΣ
Τίνος είναι οι τόποι;
Τόποι εύθραυστοι γράφαμε, πρόσφατα, ότι είναι τα νησιά, περιβάλλοντα με περιορισμένες αντοχές και εξ αυτού ευάλωτα, γεγονός που επιβεβαιώθηκε από την κατακλυσμιαία εμπειρία του φετινού καλοκαιριού.
Τίνος είναι οι τόποι;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Βραδινή ανατολή
Προσώρας, εδώ στο νησί μας, χαιρόμαστε που κάθε φορά άλλος ένας αρχαιολογικός χώρος, τα μάρμαρα, οι πέτρες του παρελθόντος εντάσσονται στη ζωή τού σήμερα.
Βραδινή ανατολή
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η Ισσα και η έναντι αυτής Αντισσα
Την αρχαία Αντισσα ανασκάπτει αυτή την περίοδο, με χρηματοδότηση από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου, η Εφορεία Αρχαιοτήτων Λέσβου.
Η Ισσα και η έναντι αυτής Αντισσα
ΑΠΟΨΕΙΣ
Μαρτύριο για πρόσφυγες σε ακυβέρνητη βάρκα
32 άνθρωποι βολόδερναν επί 18 ώρες μεταξύ Τουρκίας και Λέσβου με τις λιμενικές αρχές των δύο χωρών να παρακολουθούν απαθείς χωρίς να κάνουν επιχείρηση διάσωσης.
Μαρτύριο για πρόσφυγες σε ακυβέρνητη βάρκα
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο δρόμος των ανθρώπων
Το 1915 Ελληνες πρόσφυγες βρέθηκαν στη Λέσβο. Εκατό χρόνια μετά, ο μεγάλος αριθμός προσφύγων και μεταναστών στα νησιά κάνει προβληματική τη διαμονή και τη διαβίωσή τους. Η μακροχρόνια παραμονή και ο...
Ο δρόμος των ανθρώπων

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας