• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    28°C 26.4°C / 30.2°C
    0 BF
    44%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    26°C 22.8°C / 27.7°C
    2 BF
    55%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    23°C 23.2°C / 28.7°C
    2 BF
    64%
  • Ιωάννινα
    Σποραδικές νεφώσεις
    24°C 24.2°C / 24.2°C
    1 BF
    45%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αίθριος καιρός
    25°C 24.6°C / 24.6°C
    3 BF
    70%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    23°C 21.2°C / 22.6°C
    1 BF
    72%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    21°C 19.0°C / 21.5°C
    1 BF
    60%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    28°C 28.2°C / 28.2°C
    1 BF
    38%
  • Ηράκλειο
    Αίθριος καιρός
    26°C 23.8°C / 27.7°C
    1 BF
    53%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    24°C 24.0°C / 24.0°C
    1 BF
    61%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    20°C 20.2°C / 20.2°C
    2 BF
    79%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    26°C 25.7°C / 25.7°C
    2 BF
    82%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    24°C 23.8°C / 23.8°C
    1 BF
    52%
  • Λάρισα
    Αίθριος καιρός
    26°C 25.7°C / 25.7°C
    1 BF
    61%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    27°C 26.6°C / 27.8°C
    1 BF
    53%
  • Ρόδος
    Αίθριος καιρός
    23°C 23.2°C / 23.2°C
    3 BF
    56%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    27°C 23.8°C / 30.3°C
    0 BF
    40%
  • Καβάλα
    Αίθριος καιρός
    22°C 21.6°C / 21.6°C
    1 BF
    77%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    22°C 22.0°C / 23.3°C
    2 BF
    84%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    22°C 21.9°C / 21.9°C
    0 BF
    72%

Ambroise Louis Garneray: Battle of Navarino | Museum of the History of France

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Οι Μεγάλες Δυνάμεις και το 1821

  • A-
  • A+

Η στάση των Μεγάλων Δυνάμεων (Αγγλίας, Γαλλίας και Ρωσίας) κατά τη διάρκεια της Επανάστασης του 1821 ήταν από τους σημαντικότερους παράγοντες που επηρέασε την πορεία των γεγονότων. Μία από τις κυριότερες διπλωματικές κινήσεις του Τζορτζ Κάνιγκ ως υπουργού Εξωτερικών της Αγγλίας ήταν η αποστολή οδηγιών τον Μάρτιο του 1823 στον Βρετανό αρμοστή του Ιόνιου Κράτους Τόμας Μέτλαντ με τις οποίες ζητούσε να αντιμετωπίζονται τα ελληνικά πλοία ως σκάφη προερχόμενα από εμπόλεμο έθνος με την προϋπόθεση ότι τα τελευταία τηρούσαν τους κανόνες ναυσιπλοΐας. Η απόφασή του αυτή θεωρήθηκε από πολλούς πρώτη προσπάθεια αναγνώρισης της ανεξαρτησίας της Ελλάδας, κίνηση που θορύβησε τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές δυνάμεις.

Η Ρωσία ανησύχησε για την επίλυση του Ελληνικού Ζητήματος χωρίς τη δική της συμμετοχή, γεγονός που μπορούσε να την απομακρύνει από μια ενδεχόμενη μελλοντική επέκταση της δύναμής της στη Μεσόγειο, χάνοντας παράλληλα και την «παραδοσιακή» επιρροή της μεταξύ των Χριστιανών Ορθόδοξων υπηκόων της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Η Αγγλία έπρεπε να κινηθεί με μεγάλη προσοχή γιατί η κατάσταση θα μπορούσε να έχει αρνητική εξέλιξη για τα συμφέροντά της, σε περίπτωση ξαφνικής αλλαγής της ρωσικής πολιτικής. Ετσι, ο ανταγωνισμός που προέκυψε μεταξύ Αγγλίας και Ρωσίας, σε συνδυασμό με την αντοχή των επαναστατικών δυνάμεων κατά τη διάρκεια των πολεμικών επιχειρήσεων στον ελλαδικό χώρο, συνέβαλε καθοριστικά στην εξέλιξη της Επανάστασης.

Τον Ιανουάριο του 1824 ο τσάρος Αλέξανδρος Α' απέστειλε υπόμνημα στα υπόλοιπα μέλη της Ιερής Συμμαχίας στο οποίο παρουσίαζε ένα σχέδιο που θα οδηγούσε στην παύση των εχθροπραξιών. Σε αυτό, πρότεινε να διαιρεθεί η Ελλάδα σε τρεις αυτόνομες ηγεμονίες. Αυτές θα ήταν α) η Πελοπόννησος και η Κρήτη ή Μεσημβρινή Ελλάδα, β) η Θεσσαλία, η Βοιωτία και η Αττική ή Ανατολική Ελλάδα και γ), η Ηπειρος, η Ακαρνανία και η Αιτωλία ή Δυτική Ελλάδα. Αυτές θα ήταν φόρου υποτελείς υπό την επικυριαρχία του σουλτάνου (δηλαδή να πληρώνουν ετήσιους φόρους και να επιτρέπουν την τοποθέτηση οθωμανικής στρατιωτικής φρουράς σε ορισμένα οχυρά) όπως συνέβαινε στις Παραδουνάβιες Ηγεμονίες, ενώ στα νησιά του Αιγαίου θα ανανεώνονταν οι τοπικοί θεσμοί αυτοδιοίκησης που ίσχυαν από τον 16ο αιώνα.

Αρχικά, οι υπόλοιπες ευρωπαϊκές δυνάμεις δεν απέρριψαν αυτό το σχέδιο, το οποίο ονομάστηκε από το περιεχόμενο του υπομνήματος «σχέδιο των τριών τμημάτων», αλλά το αντιμετώπισαν με τελείως διαφορετικό τρόπο η κάθε μια. Γαλλία και Πρωσία συμφώνησαν με αυτό. Η Αυστρία, αν και δεν έκανε φανερή τη δυσαρέσκειά της, το εξέλαβε ως πολύ κακό χειρισμό που μπορούσε να έχει αρνητικές συνέπειες και για τη διατήρηση της δικής της αυτοκρατορίας. Ο Μέτερνιχ ήλπιζε ότι, ύστερα και από την πρόσκληση του σουλτάνου στον Μοχάμεντ Αλι Μπάσα της Αιγύπτου να στείλει στρατό στον ελλαδικό χώρο, πολύ σύντομα η επαναστατική δράση των Ελλήνων θα εξανεμιζόταν. Γι' αυτό ενέκρινε με πολλή προσοχή και με καθυστέρηση το σχέδιο του τσάρου. Αντιθέτως η Αγγλία απέναντι στο σχέδιο της Ρωσίας ακολούθησε πιο διαλλακτική στάση, περιμένοντας τη δημιουργία των κατάλληλων συνθηκών που θα εμπόδιζαν την υλοποίησή του.

Το υπόμνημα είχε διαρρεύσει ως είδηση στους Ελληνες από δημοσιεύματα σε γαλλικές εφημερίδες από τον Μάιο του 1824, αρκετό καιρό πριν από την επίσημη δημοσίευσή του. Από την πρώτη στιγμή η ελληνική πλευρά ένιωσε μεγάλη δυσφορία και το αποδοκίμασε αμέσως, γεγονός που τελικώς οδήγησε και στην απόρριψή του και από τις Μεγάλες Δυνάμεις καθώς το «σχέδιο των τριών τμημάτων» προωθούσε εξ αρχής μια επίλυση του Ελληνικού Ζητήματος απέναντι στην οποία οι διεκδικήσεις των επαναστατών ήταν εξ ολοκλήρου αντίθετες. Η εδαφική έκταση που προέβλεπε το «σχέδιο των τριών τμημάτων» για τους Ελληνες ήταν αρκετά μεγαλύτερη από το τμήμα της χώρας στο οποίο είχαν επικρατήσει οι επαναστατικές δυνάμεις. Ομως η δημιουργία αυτόνομων ηγεμονιών, στα πρότυπα των Παραδουνάβιων Ηγεμονιών, επί της ουσίας εκμηδένιζε την προσπάθεια των επαναστατημένων Ελλήνων για τη δημιουργία ενός ανεξάρτητου ελληνικού κράτους, όπως είχε αποφασιστεί στην Α' Εθνοσυνέλευση της Επιδαύρου (20 Δεκεμβρίου 1821-15 Ιανουαρίου 1822) και είχε ψηφιστεί στο Σύνταγμά της.

* ιστορικός

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΠΟΨΕΙΣ
Δύο διαφορετικά δόγματα στις ελληνοαμερικανικές σχέσεις
Παρουσιάζει αναμφίβολα ενδιαφέρον η ερμηνεία των όσων εμπεριέχονται στη σημερινή «αμυντική συνεργασία» της χώρας μας με τις ΗΠΑ και κυρίως η αποσαφήνιση της «θολής», κατά πολλούς, στήριξης της χώρας μας στην...
Δύο διαφορετικά δόγματα στις ελληνοαμερικανικές σχέσεις
ΑΠΟΨΕΙΣ
Εθνικοί μύθοι και ιστορική γνώση
Οι εθνικοί μύθοι αποτελούν μια ιδιαίτερη «μυθολογία», η οποία συμπορεύεται με τη συγκρότηση των εθνικών κρατών και αποτέλεσε βραχίονα διαμόρφωσης της εθνικής ιδεολογίας των νεοπαγών εθνικών κρατών τον μέσο και...
Εθνικοί μύθοι και ιστορική γνώση
ΑΠΟΨΕΙΣ
Τα σκέλεθρα του «21»
Τα 100 χρόνια από την Επανάσταση εκείνη σκιάστηκαν, με τη χώρα να βρίσκεται στο μεταίχμιο της Μεγάλης Ιδέας και της αβέβαιης έκβασης μιας «αλυτρωτικής» Εκστρατείας.
Τα σκέλεθρα του «21»
ΑΠΟΨΕΙΣ
Περί επετείων και εθνικού αφηγήματος
Ενα σύγχρονο εθνικό αφήγημα ασφαλώς απορρίπτει τα περί «ανάδελφου έθνους». Αναδεικνύει τα όσα πήραμε και δώσαμε σε Δύση, αλλά και Ανατολή [...] Ομως προβάλλει και την αξία της αντίστασης σε όλους όσοι...
Περί επετείων και εθνικού αφηγήματος
ΑΠΟΨΕΙΣ
«Από τον Κολοκοτρώνη στον Παστέρ»
Τη «μελωδία της ευτυχίας» για τα 200 χρόνια από το 1821 δεν τη δίνει το εθνοπατριωτικό φολκλόρ, αλλά δύο φράσεις του Κυριάκου Μητσοτάκη, η μία εκ των οποίων εστιάζει στο μέλλον της Ελλάδας την τρίτη...
«Από τον Κολοκοτρώνη στον Παστέρ»

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας