Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
  • Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    11°C 9.0°C / 12.2°C
    2 BF
    76%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    12°C 11.1°C / 12.2°C
    5 BF
    54%
  • Πάτρα
    Ελαφρές νεφώσεις
    6°C 5.0°C / 7.0°C
    1 BF
    93%
  • Ιωάννινα
    Ελαφρές νεφώσεις
    4°C 3.0°C / 4.4°C
    1 BF
    93%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    13°C 12.8°C / 12.8°C
    2 BF
    69%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    11°C 10.6°C / 11.7°C
    2 BF
    57%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    8°C 8.0°C / 8.0°C
    4 BF
    53%
  • Αγρίνιο
    Ελαφρές νεφώσεις
    8°C 7.0°C / 11.0°C
    1 BF
    93%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    10°C 9.4°C / 10.0°C
    3 BF
    81%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    12°C 11.0°C / 13.3°C
    1 BF
    87%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    13°C 13.0°C / 13.3°C
    3 BF
    82%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    11°C 11.1°C / 11.1°C
    1 BF
    76%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    13°C 13.1°C / 13.1°C
    2 BF
    80%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    8°C 8.0°C / 8.0°C
    2 BF
    87%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    12°C 12.2°C / 12.2°C
    0 BF
    56%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    14°C 13.9°C / 14.0°C
    2 BF
    82%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    8°C 5.0°C / 11.1°C
    2 BF
    87%
  • Καβάλα
    Σποραδικές νεφώσεις
    12°C 11.0°C / 12.2°C
    4 BF
    82%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    12°C 11.7°C / 11.7°C
    2 BF
    64%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    8°C 8.0°C / 8.0°C
    4 BF
    53%
Ο Αγιος Πρόσφυγας

Το σπίτι του Ηλία Βενέζη

Ο Αγιος Πρόσφυγας

  • A-
  • A+
Ακολουθήστε μας στο Google news

Περπατώ στους δρόμους του Αϊβαλιού και αισθάνομαι το βάρος της σκιάς του χρόνου που έχουν τα σπίτια των προσφύγων προγόνων μας. Στα υπέρθυρα, χρονολογίες των προπατόρων ιδιοκτητών, ενός αιώνα στολίδια της πέτρας και του σιδήρου.

Δεν χωρά ο νους τις δυσκολίες, τα προβλήματα των παππούδων και γιαγιάδων. Σε λίγες μέρες ή βδομάδες ανατράπηκε η ζωή αιώνων. Τα αρχοντόσπιτα έμειναν μ’ ανοιχτές πόρτες, τα έπιπλα ασκέπαστα, τα χρειώδη σκόρπια, περίμεναν κάποιο χέρι να τα πάει στη θέση τους. Τα πλούτια έμειναν πίσω, οι καρποί στα δέντρα, στα χωράφια, τα γεννήματα του φθινοπώρου στη γης.

Γεμάτα τα κάθε λογής πλεούμενα με πρόσφυγες. Αρχοντάδες και λαός πλάι πλάι. Το διάφορο παρελθόν του καθενός θα ξεχαστεί. Τώρα είναι όλοι ξεσπιτωμένοι και ανέστιοι. Τι δύσκολες λέξεις! Εκείνος ο κύρης που χάραξε στο υπέρθυρο του σπιτιού του τη χρονολογία 6 Αυγούστου 1922 σε ποια τραγωδία να τον εντάξεις; Και ποιος μπορεί να είναι ο από μηχανής θεός που θα τον λυτρώσει; Ο χρόνος, φωνάζει μια φωνή, ο ποιητής, μια άλλη.

Σταματώ στη μέση του δρόμου. Είμαι στο Πλατύ Σοκάκι. Απ’ τη μια η Αγια-Τριάδα κι απ’ την άλλη το πατρικό σπίτι του Ηλία Βενέζη. Η εκκλησιά έστεκε στη θέση της όσο ήταν αποθήκη διάφορων υλικών, όπως συμβαίνει με τα κτίσματα θρησκείας των αλλοφύλων όπου Γης. Τα έσωζε η χρεία των νέων ιδιοκτητών. Επέκεινα έρχεται η εγκατάλειψη, η φθορά, ο χρόνος, το κακό χέρι, η φωτιά για να τα αφανίσει. Ομως κάτω απ’ τα αποκαΐδια υπάρχει η Ιστορία.

Ο άνθρωπος μετακινείται συνεχώς και αδιαλείπτως στο βάθος των αιώνων και των χιλιετιών. Ανεξαρτήτως του ονόματος που προσλαμβάνει και τις περισσότερες φορές του αποδίνουν οι άλλοι· μετανάστης, πρόσφυγας, μέτοικος, περιηγητής, ταξιδιώτης, φεύγει από τον τόπο του. Τότε γίνεται ο «άλλος». Στα παράλια της Μικράς Ασίας έρχονται σήμερα κατά χιλιάδες οι κάτοικοι της διπλανής ηπείρου.

Οι πολίτες της γείτονος χώρας ως τουρίστες, για να βρεθούν κοντά στη θάλασσα κι από κει να περάσουν στα νησιά του Αιγαίου, να πάνε στο εξωτερικό. Η μεσαία τάξη της Τουρκίας κατακτά και ζει το επόμενο όνειρό της. Αυτοί κατακλύζουν τα τουριστικά θέρετρα των παραλίων· Αϊβαλί, Σαρμουσάκ, Φώκιες, Κουσάντασι, Αλικαρνασσός σε λίγο δεν θα έχουν ελεύθερο δωμάτιο. Η επόμενη οικονομική κατηγορία θα περάσει στα ελληνικά νησιά· Λέσβος, Χίος, Σάμος, Κως και νοτιότερα δέχονται ευχάριστα τα κύματα των Τούρκων τουριστών.

Ομως στα παράλια της Τουρκίας καταφτάνουν κι οι αποδιωγμένοι από τις χώρες του πολέμου, της ανέχειας, της θρησκευτικής μισαλλοδοξίας, της πολιτικής διαμάχης. Συγκεντρώνονται στις απόμακρες περιοχές, οι οποίες υπάρχουν ανάμεσα στις πόλεις και στις τουριστικές θέσεις, μακριά απ’ τον κόσμο. Κι όποτε έχει μπουνάτσα περνούν απέναντι στα ελληνικά νησιά.

Ποιος άγιος σώζει τους περισσότερους; Στο μέλλον θα ενταχθεί στο εορτολόγιο των θρησκειών ο Αγιος Πρόσφυγας, κοινός για όλες τις θρησκείες. Γιατί ο καθημερινός πολίτης του κόσμου, ο Ελληνας του περασμένου αιώνα, ο σημερινός της Αφρικής και της Ασίας, αγιάζει εκεί στην ξενιτιά και κάποτε δεν θέλει να επιστέψει και να ξαναδεί το πατρικό του σπίτι.

Οπως ο Βενέζης που όσο ζούσε μόνο απ’ τις φωτογραφίες, που του έφερνε η αδερφή του Αγάπη και οι φίλοι του, διάβηκε τα πέτρινα σκαλοπάτια του.

* Συγγραφέας, διδάκτορας Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας

ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο δρόμος των ανθρώπων
Το 1915 Ελληνες πρόσφυγες βρέθηκαν στη Λέσβο. Εκατό χρόνια μετά, ο μεγάλος αριθμός προσφύγων και μεταναστών στα νησιά κάνει προβληματική τη διαμονή και τη διαβίωσή τους. Η μακροχρόνια παραμονή και ο...
Ο δρόμος των ανθρώπων
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η κρίση των Ιμίων
Αυτές τις μέρες συμπληρώθηκαν 20 χρόνια από την κρίση των Ιμίων, που έφερε την Ελλάδα και την Τουρκία για τρίτη φορά, από το 1974, στα όρια της ένοπλης σύγκρουσης, αυτή τη φορά πιο κοντά στον πόλεμο απ’ ό,τι...
Η κρίση των Ιμίων
ΑΠΟΨΕΙΣ
Πολλαπλό έγκλημα στην Ανατολική Μεσόγειο
Από το σύνολο της ακτογραμμής της Μεσογείου τα μισά χιλιόμετρα ακτών βρίσκονται στην Ανατολική Μεσόγειο («η αφρόκρεμα της αφρόκρεμας»), σε Ελλάδα, Τουρκία και Κύπρο αθροιστικά.
Πολλαπλό έγκλημα στην Ανατολική Μεσόγειο
ΑΠΟΨΕΙΣ
Εθνικές μεγαλοστομίες
Θεωρώ ότι η Ελλάδα μπορεί να μεγαλώσει και να ψηλώσει στη διεθνή σκηνή μόνο αν μπει πραγματικά στον 21ο αιώνα, ανακόπτοντας τη σημερινή της κρίση και κάνοντας άλμα στο καινό, όχι στο κενό, σύμφωνα με γνωστό...
Εθνικές μεγαλοστομίες
ΑΠΟΨΕΙΣ
Μαρτύριο για πρόσφυγες σε ακυβέρνητη βάρκα
32 άνθρωποι βολόδερναν επί 18 ώρες μεταξύ Τουρκίας και Λέσβου με τις λιμενικές αρχές των δύο χωρών να παρακολουθούν απαθείς χωρίς να κάνουν επιχείρηση διάσωσης.
Μαρτύριο για πρόσφυγες σε ακυβέρνητη βάρκα
ΑΠΟΨΕΙΣ
Πώς μπορεί κανείς να «μείνει σπίτι»... εάν πρόκειται για σκηνή;
Εργαζόμενοι και εργαζόμενες σε δομές προσφύγων στην ενδοχώρα επισημαίνουν την κατάσταση συνωστισμού και τις ελλείψεις μέσων υγιεινής που κάνουν αδύνατη την καραντίνα και την προστασία των προσφύγων από τον...
Πώς μπορεί κανείς να «μείνει σπίτι»... εάν πρόκειται για σκηνή;

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας