• Αθήνα
    Σποραδικές νεφώσεις
    17°C 16.2°C / 18.0°C
    2 BF
    88%
  • Θεσσαλονίκη
    Αραιές νεφώσεις
    14°C 11.9°C / 16.6°C
    1 BF
    86%
  • Πάτρα
    Αυξημένες νεφώσεις
    16°C 14.9°C / 18.2°C
    0 BF
    83%
  • Ιωάννινα
    Αραιές νεφώσεις
    14°C 12.9°C / 13.8°C
    1 BF
    82%
  • Αλεξανδρούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    16°C 15.9°C / 15.9°C
    4 BF
    94%
  • Βέροια
    Αυξημένες νεφώσεις
    13°C 11.2°C / 15.0°C
    1 BF
    87%
  • Κοζάνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    11°C 9.5°C / 11.4°C
    1 BF
    76%
  • Αγρίνιο
    Αυξημένες νεφώσεις
    16°C 15.7°C / 15.7°C
    2 BF
    92%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    17°C 16.9°C / 17.8°C
    1 BF
    81%
  • Μυτιλήνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    18°C 17.9°C / 17.9°C
    4 BF
    72%
  • Ερμούπολη
    Αραιές νεφώσεις
    18°C 17.8°C / 18.8°C
    3 BF
    77%
  • Σκόπελος
    Ελαφρές νεφώσεις
    15°C 14.7°C / 16.2°C
    1 BF
    88%
  • Κεφαλονιά
    Σποραδικές νεφώσεις
    18°C 17.9°C / 17.9°C
    2 BF
    88%
  • Λάρισα
    Σποραδικές νεφώσεις
    14°C 12.3°C / 13.9°C
    0 BF
    100%
  • Λαμία
    Αραιές νεφώσεις
    16°C 14.5°C / 17.8°C
    0 BF
    79%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    19°C 17.8°C / 19.3°C
    2 BF
    77%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    18°C 17.0°C / 18.2°C
    2 BF
    70%
  • Καβάλα
    Σποραδικές νεφώσεις
    14°C 13.3°C / 14.4°C
    0 BF
    90%
  • Κατερίνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    12°C 12.0°C / 16.2°C
    1 BF
    100%
  • Καστοριά
    Αραιές νεφώσεις
    11°C 10.7°C / 10.7°C
    2 BF
    81%
© motortion | Dreamstime.com
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Για τα απόβλητα του «Συμβολαίου»

  • A-
  • A+

Οι πολιτείες δημιουργούνται για να διαρκέσουν. Αυτό, τουλάχιστον στις νεότερες μορφές τους, μας διαμηνύεται από δύο ιδρυτικούς λόγους τους. Ο ένας αφηγείται μια συνθήκη φυσικής κατάστασης του ανθρώπου, όπου καθένας και καθεμία κάνει ό,τι θέλει για να προστατέψει, αβγατίσει, κατισχύσει το είναι και το έχειν του έναντι οποιουδήποτε άλλου-δυνάμει εχθρού του. Μια επισφαλής «φυσική κατάσταση». Αυτήν έρχεται να διευθετήσει ένας δίδυμος, ιδρυτικός λόγος της νεωτερικής πολιτείας, ένας λόγος περί ορθού, αυταπόδεικτα εύλογου, συνομολογημένου νόμου για τη διασφάλιση της ζωής, της ιδιο-κτησίας και της ελευθερίας του κάθε ανθρώπου έναντι της απειλής τους από κάθε άλλον. Για την προστασία αυτών των τριών, εκ της φύσεως, δικαιωμάτων του ανθρώπου συνάπτεται η «εξαναγκαστά ελεύθερη» συμφωνία, όπου αυτά τα φυσικά δικαιώματα συμπυκνώνονται σε ένα, μοναδικό, για όλους και υπέρ παντός «κοινό καλό», «γενικό συμφέρον», «συλλογικό ευ ζην» κ.λπ.

Η «φυσική κατάσταση» και το αρνητικό της είδωλο, το «κοινωνικό συμβόλαιο». Δύο φαντασιακές κατασκευές που, μαζί, επέβαλαν ως λογικά νόμιμη την κυριαρχία των θεσμικών μηχανισμών της νεωτερικής εξουσίας και του προσίδιου λόγου της. Και αυτή ήταν η συνθήκη κάτω από την οποία εξεμέτρησαν τον βίο τους πλείστες όσες «συμβολαιακά» συγκροτημένες κοινωνίες για πολλούς χρόνους. Με ανατροπές του κοινωνικού, ρηγματώσεις του συμβολικού, «εξω-θεσμικές» εξεγέρσεις, παραβατικές αμφισβητήσεις του καθημερινού, ανατροπές έμφυλης ταυτότητας ρόλων, δικαιωματικές εναντιώσεις, αυτή η κατασκευή «Κοινωνικό Συμβόλαιο» στάθηκε απαρέγκλιτος κανόνας αναγνώρισης οποιασδήποτε συλλογικότητας ήθελε να βρίσκεται εν πράξει, άρα να υπάρχει.

Γιατί το «Συμβόλαιο» είναι εξ αρχής φτιαγμένο πάνω στην αρχή τού «λόγον διδόναι» εκείνων που πράττουν στο όνομα και για λογαριασμό της ζωής (τουλάχιστον) των όποιων άλλων. Δεν μπορεί να υπάρχει πλέον κανείς άνθρωπος κατά κυριολεξίαν «αφ’ εαυτού». Διαμεσολαβείται, ως αναδιπλασιασμένο υποκείμενο, ακόμα και σε μιαν οποιανδήποτε ad hoc σύναξη πλήθους. Μιλάει o ίδιος σε μιαν «αμεσοδημοκρατική» συλλογική πράξη, όμως την ίδια στιγμή αναπαρίσταται σαν ένας ίδιος-άλλος, υπάρχει ως μέρος αντί των άλλων, που του δίνουν και μαζί του ζητούν να πει τον λόγο και τη δέσμευση της πραξιακής παράστασής του ως «αυτοί». Αν εξαιρέσει κανείς τον αμιγώς και ακαριαία αυτοαναφορικό λόγο ενός Στίρνερ ή τους αντι-αναπαραστατικούς και, έτσι, εν τω άμα αυτοδιαλύσιμους Situationistes, καμία αν-αρχία δεν μπορεί να μην αναγνωρίσει κάποιον «λόγον διδόναι». Ακόμα και για την ενδεχόμενη απόσυρσή της.

Τα ίδια πολύ περισσότερο, αλλά και τελείως αλλιώς, ισχύουν για τους κάθε λογής αντι-προσώπους μιας, ακόμα και τυπικά εννοούμενης, έμμεσης δημοκρατίας.

Είναι πολλές δεκαετίες τώρα που στις δημοκρατίες της κοιτίδας του «Συμβολαίου» γίνεται λόγος για την κρίση της αντι-προσώπευσης, για την απουσία του «λόγον διδόναι», για την ιδιοτελή εξουσία αναπαραγωγής της επί παντός ιδιο-κτησίας των αρχόντων, για το ρήγμα λόγων και έργων στους διαμεσολαβητές της προστασίας του «κοινού καλού». Είναι πολλές δεκαετίες τώρα που στις δημοκρατίες αυτές γίνεται λόγος για τον εξαπλούμενο εκβαρβαρισμό μέσα τους. Είναι δεκαετίες τώρα που οι δημοκρατίες αυτές ξερνάνε απ’ τους κόλπους τους «περιττούς», «απόβλητους», έως, συχνάκις εσχάτως, «ανεπιθύμητους της πολιτείας». Είναι και κάτι χρόνια τελευταία που ο «κυρίαρχος» σ’ αυτές τις δημοκρατίες ασκεί ανά πάσα στιγμή το ύπατο δικαίωμά του: να ορίσει τον, κατά Carl Schmidt, «εχθρό». Xωρίς δεσμεύσεις για τον προσδιορισμό του.

Και είναι πολλές δεκαετίες τώρα που αυτές οι δημοκρατίες εξάγουν την κρίση τους, τυλίγοντας με μολύβι θανάτου χώρες που «πρέπει να μάθουν τι είναι συμβόλαιο». Με ανελέητη δήωση. Χιλιάδες τα πτώματα στο όνομα ενός «συμβολαίου για τη δημοκρατία». Εντάξει, δεν είναι πρώτη φορά. Τόσες «εκστρατείες εκπολιτισμού των βαρβάρων», όσο να πεις, έχουν προσθέσει τεχνογνωσία. Μόνον που αυτά τα τελευταία χρόνια, η πολεμική του «θανάτου για τη δημοκρατία» είναι τεχνικά ανεξάντλητη στη μαζική της μακαβριότητα.

Για την υπογραφή του κοινωνικού συμβολαίου απαιτείται, βέβαια, «κάποιος» θάνατος. Γι’ αυτό εξ άλλου το συμβόλαιο από τις φαντασιακές γραφές του κατέβηκε στη Γη κι έτσι έγινε παιδί αιματηρών επαναστάσεων. Σε Δύση και Ανατολή.

Γι’ αυτό, όμως, και «κάποια» ζωή γίνεται σήμερα κουρέλι. Πτώματα μιας στιγμιαίας, ίσως μάταιης, διαδήλωσης. Στις λεωφόρους των μητροπόλεων του κοινωνικού συμβολαίου και στις «περιφερειακές» κοινωνίες που το μιμήθηκαν. Δεν ζητούσαν κάτι περισσότερο αυτά τα πτώματα από το «μετράει η ζωή μου». Αυτό το ταπεινό δικαίωμα στη ζωή. Πέρα από μια συμβολαιακή φαντασία ευζωίας κι ενός, άλλωστε, ανά πάσα στιγμή τέλους της.

Θα μένει ασφαλώς πάντα στους ιστορικούς το προνόμιο να αποτιμήσουν τα συμβάντα της πράξης. Που πλησιάζει όμως ολοένα και πιο κοντά στο αιφνίδιο, στο διαφεύγον μιας ζωής που, ίσως, δεν θέλει ν’ αφήσει ίχνη.

Ακολουθήστε μας στο Google news
Google News
ΑΠΟΨΕΙΣ
Δημοκρατική αποσύνδεση
Στον δρόμο της δημοκρατικής αποσύνδεσης βαδίζουν η κυβέρνηση και οι πάσης φύσεως «σύμμαχοι». Εχουν καταστήσει τη δημοκρατία ένα κενό κουφάρι προκαλώντας οργή, θυμό, αγανάκτηση, απογοήτευση, ματαίωση και ντροπή.
Δημοκρατική αποσύνδεση
ΑΠΟΨΕΙΣ
Τα «άδυτα» του κράτους, υποκλοπές, arcana imperii
Το κράτος, ως ηγεμονικός μηχανισμός συγκρότησης μιας κοινωνικά διαιρεμένης πολιτικής κοινότητας, είναι άρρηκτα στοιχειωμένο από τα arcana imperii, από τα άδυτα της εξουσίας (arcanes du pouvoir), τα «απόρρητα»...
Τα «άδυτα» του κράτους, υποκλοπές, arcana imperii
ΑΠΟΨΕΙΣ
Tρία χρόνια Ν.Δ.: Τρία χρόνια βάναυσης νομοθετικής (και όχι μόνο) λεηλασίας σε δικαιώματα και ελευθερίες
Η νομοθετική επιδρομή της κυβέρνησης της ΝΔ σε δημοκρατικά δικαιώματα και ελευθερίες αφήνει βομβαρδισμένο τοπίο στην τρίχρονη κοινοβουλευτική της παραγωγή.
Tρία χρόνια Ν.Δ.: Τρία χρόνια βάναυσης νομοθετικής (και όχι μόνο) λεηλασίας σε δικαιώματα και ελευθερίες
ΑΠΟΨΕΙΣ
Τα δυσδιάκριτα όρια του αυταρχισμού
Οταν η δημοκρατία διαβρώνεται, τι μένει; Οταν μια δημοκρατία διολισθαίνει, πού καταλήγει; Οταν η δημοκρατία πεθαίνει, τι γεννιέται; Ενας ιδιαίτερος τύπος καθεστώτος που οι ειδικοί κατέληξαν να αποκαλούν...
Τα δυσδιάκριτα όρια του αυταρχισμού
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η πολιτική της κολακείας και η... τιμωρία
Αν προσπαθήσουμε να ξύσουμε κάτω από την επιφάνεια των προσεκτικά διατυπωμένων δηλώσεων που διαχωρίζουν τους πολίτες, μπορεί να ανακαλύψουμε μικροπολιτικά κίνητρα και ευτελή ελατήρια. Τι μπορεί να κρύβεται...
Η πολιτική της κολακείας και η... τιμωρία

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας