• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    20°C 19.0°C / 21.1°C
    1 BF
    55%
  • Θεσσαλονίκη
    Σποραδικές νεφώσεις
    17°C 15.0°C / 17.8°C
    2 BF
    81%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    15°C 12.2°C / 17.2°C
    1 BF
    88%
  • Ιωάννινα
    Σποραδικές νεφώσεις
    9°C 8.0°C / 9.4°C
    1 BF
    93%
  • Αλεξανδρούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    13°C 13.0°C / 13.0°C
    1 BF
    94%
  • Βέροια
    Σποραδικές νεφώσεις
    17°C 16.7°C / 16.7°C
    1 BF
    69%
  • Κοζάνη
    Αραιές νεφώσεις
    12°C 12.0°C / 12.0°C
    2 BF
    66%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    16°C 15.0°C / 17.2°C
    2 BF
    88%
  • Ηράκλειο
    Σποραδικές νεφώσεις
    21°C 21.0°C / 21.0°C
    2 BF
    88%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    19°C 19.0°C / 19.0°C
    1 BF
    72%
  • Ερμούπολη
    Αυξημένες νεφώσεις
    21°C 20.0°C / 21.7°C
    2 BF
    60%
  • Σκόπελος
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    19°C 18.9°C / 18.9°C
    0 BF
    60%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    18°C 17.8°C / 17.8°C
    2 BF
    64%
  • Λάρισα
    Αραιές νεφώσεις
    17°C 15.0°C / 17.2°C
    0 BF
    88%
  • Λαμία
    Αραιές νεφώσεις
    19°C 18.3°C / 20.0°C
    1 BF
    68%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    20°C 20.0°C / 21.0°C
    4 BF
    78%
  • Χαλκίδα
    Σποραδικές νεφώσεις
    18°C 17.8°C / 18.3°C
    1 BF
    59%
  • Καβάλα
    Αυξημένες νεφώσεις
    17°C 15.6°C / 17.2°C
    1 BF
    76%
  • Κατερίνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    17°C 16.7°C / 16.7°C
    1 BF
    93%
  • Καστοριά
    Σποραδικές νεφώσεις
    12°C 12.0°C / 12.0°C
    2 BF
    66%
Η τοξική εξωστρέφεια
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Η τοξική εξωστρέφεια

  • A-
  • A+
Ακολουθήστε μας στο Google news

Ο κορονοϊός έγινε η αφορμή να συντριβούν πολλοί μύθοι που κατασκευάστηκαν και συντηρήθηκαν με περισσή επιμονή από όλες τις μνημονιακές κυβερνήσεις. Απ’ όλους όμως αυτός που κατέρρευσε με τον θόρυβο και τη σκόνη των τειχών της βιβλικής Ιεριχώς ήταν της περίφημης εξωστρέφειας.

Από το 2010 μέχρι σήμερα όλοι οι πρωθυπουργοί εμφάνισαν την «εξωστρέφεια» ως το «λυχνάρι του Αλαντίν» της οικονομίας. Ομοια με ντελάληδες, διαλαλούσαν ότι οι αγορές της Δύσης θα έδιναν λύση στα οικονομικά προβλήματα του τόπου αγοράζοντας τα προϊόντα του και στέλνοντας καραβιές τουριστών που θα γέμιζαν τα ταμεία των καφετζήδων, των εστιατορίων και των χανιτζήδων της χώρας και θα απογείωναν την ελληνική οικονομία. Ετσι στην «ποδιά» της εξωστρέφειας σφάχτηκαν μισθοί, συντάξεις, θέσεις εργασίας, εργασιακά δικαιώματα, περιβάλλον. Ακόμα και την υγεία μας «έβαλαν να ξυρίσουμε» για να αποκτήσουμε μια ανταγωνιστική, ασφαλή και στέρεα οικονομία.

Οι μνημονιακές κυβερνήσεις προσπάθησαν να εξευμενίσουν τους δανειστές οδηγώντας στο θυσιαστήριο την εσωτερική κατανάλωση και την αυτάρκεια. Των δανειστών «ρήμασι πειθόμενοι» συρρίκνωσαν την εσωτερική κατανάλωση και πρόσδεσαν το μέλλον του τόπου με τον Γερμανό οικοδόμο, τον Γάλλο υπάλληλο, τον Βρετανό χούλιγκαν και τον Αμερικανό συνταξιούχο.

Μια χώρα που μέχρι τη δεκαετία του ‘80 μπορούσε να ζει τους ανθρώπους της με τα δώρα της γης της, βρέθηκε να εξαρτάται ολοκληρωτικά από τα ράφια των πολυεθνικών αλυσίδων σούπερ μάρκετ και από τους τουριστικούς ατζέντες της TUI και των υπόλοιπων διαμεσολαβητών του διεθνούς τουρισμού. Με επιχείρημα το «συμφέρον του καταναλωτή» συρρίκνωσαν τη γεωργία, στραγγάλισαν την κτηνοτροφία και συνέθλιψαν την ήδη εύθραυστη και καχεκτική βιομηχανία.

Στην πραγματικότητα εναπόθεσαν το μέλλον του τόπου στα πορτοφόλια των «έξω», λοιδορώντας όσους προειδοποιούσαν ότι η εγκατάλειψη της αυτάρκειας και της ιδιωτική κατανάλωσης έβαζε τον τόπο στις ράγες ενός τρένου που είχε προορισμό τη... χρεοκοπία. Η εγκατάλειψη εμφανίστηκε ως «μεταρρύθμιση» και έτσι οι εναπομείναντες υπερασπιστές της εγχώριας παραγωγής και της ζήτησης που προέρχεται από τους ανθρώπους της μετατράπηκαν σε οπισθοδρομικούς, σε Κασσάνδρες, σε εμμονικούς που αντιμάχονται την πρόοδο και αντιστέκονται στην... εξωστρέφεια.

Ολα πήγαιναν καλά. Οι σειρήνες των τουριστικών ρεκόρ τύφλωναν τους ανθρώπους, οι οποίοι δεν έβλεπαν τη γη που «στειρωνόταν» για να μετατραπεί σε οικόπεδα και τα παλιά εργοστάσια που γλίτωναν την μπουλντόζα μόνο αν χαρακτηρίζονταν μουσειακά εκθέματα. Η ψευδαίσθηση διατηρήθηκε μέχρι που ο κορονοϊός εισέβαλε στη ζωή μας. Στον διασυνδεδεμένο κόσμο όπου ο χρόνος δεν καθορίζεται από την απόσταση, το «δώρο» της Γιουχάν, ο Covid-19, βρέθηκε να χτυπά τις πόρτες σπιτιών στο Παγκράτι, στην Καλαμαριά, στη Μύκονο, να αρπάζει ζωές, να αναδεικνύει αλήθειες και να ξεγυμνώνει μύθους.

Ανάμεσα στα θύματά του, και ο μύθος της εξωστρέφειας. Ο πολυδιαφημισμένος τουρισμός των ρεκόρ κατέρρευσε σαν χάρτινος πύργος. Οι πολύφερνες εξαγωγές άρχισαν να αγκομαχούν. Η ελληνική οικονομία χωρίς τουρίστες και ξένους καταναλωτές βυθίστηκε σε μια θηριώδη και επώδυνη -για τους περισσότερους- ύφεση. Πλέον η πραγματικότητα δεν μπορούσε να κρυφτεί με τα φτιασίδια των στατιστικών.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσίευσε η Eurostat, ο αριθμός των διανυκτερεύσεων το 2020 έπεσε στο ναδίρ. Το 2020 σε σύγκριση με το 2019 οι διανυκτερεύσεις από μη κατοίκους της χώρας (ξένοι επισκέπτες) μειώθηκαν κατά 68%, ενώ ο εσωτερικός τουρισμός συρρικνώθηκε κατά 38%. Και η κατρακύλα συνεχίζεται ανεμπόδιστη. Τον Ιανουάριο του 2021 οι ταξιδιωτικές εισπράξεις διαμορφώθηκαν στα 25 εκατ. ευρώ έναντι 281 εκατ. ευρώ τον αντίστοιχο μήνα του 2020.

Η ύφεση που πλήττει τις ευρωπαϊκές οικονομίες επηρέασε και τις εξαγωγικές επιδόσεις. Τον Ιανουάριο οι εξαγωγές μειώθηκαν 13,4% σε τρέχουσες τιμές ( -3,8% σε σταθερές) συνεχίζοντας την υποχώρηση που καταγράφηκε στη διάρκεια του προηγούμενου χρόνου και όλα δείχνουν ότι οι χειμαζόμενες από την ύφεση ευρωπαϊκές οικονομίες θα αργήσουν να συνέλθουν από το σοκ της πανδημίας.

Τελικά τη χρονιά που πέρασε η «εξωστρέφεια» κόστισε, σύμφωνα με τα στοιχεία πρόσφατης έρευνας της «Εφ.Συν»:

● Το 27%-35% του εισοδήματος του Ελληνα εργαζόμενου που υποχρεώθηκε σε αναστολή με βάση τον μέσο καθαρό μισθό του 2019. Κατά μέσο όρο οι μισοί μισθωτοί του ιδιωτικού τομέα έχασαν από τον περασμένο Μάρτιο 3 μέσους καθαρούς μισθούς ή περίπου 2.200 ευρώ.

● Την εκτίναξη του ιδιωτικού και δημόσιου χρέους. Με την πανδημία το συνολικό χρέος ανέρχεται σε 343% του ΑΕΠ και η Ελλάδα είναι η τρίτη πιο χρεωμένη χώρα στον κόσμο μετά την Ιαπωνία (433% του ΑΕΠ) και τον Καναδά (352%). Το δημόσιο χρέος έφτασε τα 374 δισ. ευρώ ή το 208% του ΑΕΠ.

● Την απώλεια 47,6 δισ. ευρώ από τον τζίρο των ελληνικών επιχειρήσεων από τότε που εμφανίστηκε ο κορονοϊός μέχρι το τέλος του πρώτου τρίμηνου του 2021.

● Την αύξηση της ανεργίας. Ο αριθμός των εγγεγραμμένων ανέργων στον ΟΑΕΔ τον περασμένο Δεκέμβριο έφτασε στο 1.181.296 ανθρώπους, που αποτελεί τον δεύτερο υψηλότερο από το 2010.

Ο μύθος της θαυματουργής εξωστρέφειας, που με τόση επιμέλεια καλλιέργησαν οι κυβερνήσεις της τελευταίας δεκαετίας, ήταν ιδιαίτερα χρήσιμος για την επιβολή μιας πολιτικής στην οποία οι «κίνδυνοι» κοινωνικοποιούνται και οι «ανταμοιβές» ιδιωτικοποιούνται. Σε περιόδους όμως ακραίας οικονομικής κρίσης η άλογη και εμμονική εφαρμογή της πολιτικής αυτής σε οικονομίες χωρίς παραγωγικές υποδομές οδηγεί σε αδιέξοδα και δράματα. Το να ταυτίζει κανείς τον εξωστρεφή χαρακτήρα της γερμανικής οικονομίας με την κακέκτυπη ελληνική εκδοχή της εξωστρέφειας δεν είναι απλώς λάθος, αλλά προμελετημένο έγκλημα.

Αυτή όμως την αυταπόδεικτη πραγματικότητα οι ελληνικές πολιτικές και οικονομικές ελίτ επιμένουν να την αγνοούν επιδεικτικά. Εφαρμόζουν μια ακραία εκδοχή ενός τυχοδιωκτικού καπιταλισμού α λα γκρέκα, που την προωθούν με δέλεαρ την «επιστροφή στην κανονικότητα». Φροντίζουν όμως με περισσή επιμέλεια να μη αναφέρονται στην κατάσταση που βρίσκεται το «κανονικό» της εξωστρέφειας και της άκριτης διασύνδεσης, για να μην αναγκαστούν να παραδεχτούν ότι ακόμα και πριν ξεσπάσει η κρίση είχε ήδη χαλάσει και είχε μετατραπεί σε επικίνδυνο δηλητήριο για όλους τους υπόλοιπους.

*Δημοσιογράφος, συγγραφέας

ΑΠΟΨΕΙΣ
Η επόμενη μέρα: απασχόληση, εισοδήματα και ανάπτυξη
Οι πολλές, και χαμηλής αξιοπιστίας, προβλέψεις για την πορεία της ελληνικής οικονομίας έχουν κοινό παρονομαστή τους την αναπόφευκτη ύφεση στην οποία αυτή θα βυθιστεί τα αμέσως επόμενα τρίμηνα.
Η επόμενη μέρα: απασχόληση, εισοδήματα και ανάπτυξη
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η πανδημία και το δολάριο
Οι κύριοι ανταγωνιστές του δολαρίου, η Κίνα και η Ε.Ε., σπεύδουν να καλύψουν τα κενά που προκαλούνται από την υπεράσπιση της ισχύος του αμερικανικού νομίσματος, αναπτύσσονται και μεγαλώνουν το μερίδιό τους...
Η πανδημία και το δολάριο
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η οικονομία χωρίς ροζ ματογυάλια
Η αξιολόγηση της ορθότητας της οικονομικής πολιτικής μπορεί να γίνει μόνο συγκρίνοντας με τις επιδόσεις των άλλων χωρών-μελών της Ε.Ε. και ιδιαίτερα όσων ήταν σε μνημόνια όπως η Ελλάδα.
Η οικονομία χωρίς ροζ ματογυάλια
ΑΠΟΨΕΙΣ
Μακρύς ο «δρόμος» για επάνοδο της οικονομίας στο επίπεδο του 2019
Στις αρχές Φεβρουαρίου η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έδωσε στη δημοσιότητα τις ενδιάμεσες εκτιμήσεις της για τη μεταβολή του ΑΕΠ το 2020 καθώς και τις προβλέψεις της για την αύξησή του τα έτη 2021 και 2022 στα...
Μακρύς ο «δρόμος» για επάνοδο της οικονομίας στο επίπεδο του 2019
ΑΠΟΨΕΙΣ
Το βαλκανικό πρόβλημα του κορονοϊού και η ελληνική οικονομία
Η κυβέρνηση πρέπει να κινηθεί άμεσα για να διασφαλίσει τις απαραίτητες συμμαχίες σε επίπεδο Ε.Ε. προκειμένου να εξασφαλιστούν εμβόλια όχι μόνο για τους πολίτες της χώρας μας, αλλά και για εκείνους βαλκανικών...
Το βαλκανικό πρόβλημα του κορονοϊού και η ελληνική οικονομία
ΑΠΟΨΕΙΣ
Οικονομικές συνέπειες της πανδημίας
Στις ημέρες μας όλοι αναδιοργανώνονται και στο τέλος της πανδημίας αυτό που θα προκύψει θα είναι μια μεταμορφωμένη κοινωνία με περαιτέρω διεύρυνση των ανισοτήτων σε εθνικό αλλά και περιφερειακό επίπεδο.
Οικονομικές συνέπειες της πανδημίας

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας