• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    28°C 24.6°C / 28.4°C
    2 BF
    40%
  • Θεσσαλονίκη
    Σποραδικές νεφώσεις
    23°C 21.0°C / 25.9°C
    1 BF
    75%
  • Πάτρα
    Αραιές νεφώσεις
    27°C 24.8°C / 27.0°C
    1 BF
    57%
  • Ιωάννινα
    Σποραδικές νεφώσεις
    17°C 16.9°C / 16.9°C
    1 BF
    100%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    26°C 25.9°C / 25.9°C
    0 BF
    57%
  • Βέροια
    Αυξημένες νεφώσεις
    22°C 21.6°C / 24.0°C
    3 BF
    86%
  • Κοζάνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    20°C 17.6°C / 20.4°C
    2 BF
    56%
  • Αγρίνιο
    Αραιές νεφώσεις
    22°C 22.4°C / 22.4°C
    2 BF
    51%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    25°C 24.4°C / 26.5°C
    4 BF
    70%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    25°C 24.9°C / 25.1°C
    3 BF
    73%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    27°C 25.8°C / 27.4°C
    4 BF
    44%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    24°C 24.0°C / 24.0°C
    3 BF
    67%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    27°C 26.7°C / 26.7°C
    1 BF
    66%
  • Λάρισα
    Σποραδικές νεφώσεις
    24°C 23.9°C / 24.0°C
    0 BF
    69%
  • Λαμία
    Αραιές νεφώσεις
    24°C 23.5°C / 23.9°C
    2 BF
    67%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    28°C 27.8°C / 28.2°C
    3 BF
    50%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    25°C 24.8°C / 28.0°C
    0 BF
    42%
  • Καβάλα
    Αραιές νεφώσεις
    26°C 24.3°C / 26.0°C
    2 BF
    58%
  • Κατερίνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    25°C 24.7°C / 24.7°C
    3 BF
    81%
  • Καστοριά
    Αραιές νεφώσεις
    18°C 18.0°C / 18.0°C
    0 BF
    85%
EUROKINISSI/ΣΩΤΗΡΗΣ ΔΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Το έλλειμμα της δημοκρατίας και οι συνέπειές του

  • A-
  • A+

Οσα συνέβησαν στην πλατεία της Νέας Σμύρνης σε βάρος πολιτών με την καταχρηστική άσκηση εξουσίας στο πλαίσιο της κυβερνητικής λογικής αντιμετώπισης της πανδημίας, δεν πρέπει να θεωρούνται ως κεραυνός εν αιθρία, όχι μόνον διότι προηγήθηκαν ανάλογα συμβάντα αλλά διότι είναι το αποτέλεσμα του διαχρονικού εκφυλισμού της έννοιας της δημοκρατίας ως πολιτεύματος. Της συρρίκνωσής της δηλαδή αποκλειστικά στην άσκηση του εκλογικού δικαιώματος ανά τετραετία εν είδει χορήγησης λευκής επιταγής προς την εκάστοτε κυβέρνηση. Χωρίς καμιά θεσμική δυνατότητα παρέμβασης του λαού στη λήψη των αποφάσεων που αναιρούν ακόμη και τις προεκλογικές δεσμεύσεις έναντι των εκλογέων.

Ωστε να προκύπτει εύλογα το ερώτημα: Αφού έχουμε εκχωρήσει τα πάντα ως πολίτες, κάθε δυνατότητα παρέμβασης και ελέγχου, και έχουμε συρρικνώσει το πολίτευμα στην άσκηση του εκλογικού δικαιώματος, τότε προς τι οι διαμαρτυρίες για την καταχρηστική άσκηση της εξουσίας; Διότι, με αυτή τη λογική της αποστασιοποίησης θα έλθουν και χειρότερα.

Μας το λένε πάλι ο Στιβ Λεβίτσκι και ο Ντάνιελ Ζίμπλατ στο βιβλίο τους «Πώς πεθαίνουν οι δημοκρατίες»: «Το τραγικό παράδοξο στην περίπτωση του εκλογικού δρόμου προς τον αυταρχισμό, είναι ότι αυτοί που επιδιώκουν την κατάλυση της δημοκρατίας χρησιμοποιούν συχνά τους ίδιους τους δημοκρατικούς θεσμούς ώστε σταδιακά, “ανεπαισθήτως”, ακόμη και νομιμοφανώς, να πετύχουν τον στόχο τους». Για να επεξηγήσουν: «Ο εκλογικός δρόμος προς την κατάλυση της δημοκρατίας είναι και πιο ύπουλος ίσως […] Με την έννοια ότι έχουν την έγκριση εκλεγμένων νομοθετικών σωμάτων ή γίνονται αποδεκτές από τα δικαστήρια. Μάλιστα, συχνά παρουσιάζονται σαν προσπάθεια για μια “καλύτερη”, “πιο αποτελεσματική” δημοκρατία […] Ετσι για πολλούς η διάβρωση και η “αποψίλωση” της δημοκρατίας δεν γίνεται καν αντιληπτή».

Οι εκλογές αποτελούν αναγκαία συνθήκη για τη δημοκρατία αλλά όχι και ικανή για τη δημοκρατική λειτουργία της κοινωνίας. Μας το έχουν επισημάνει πριν αιώνες: Εγραφε ο Κορνήλιος Καστοριάδης: «Πριν από δύο αιώνες ο Ζαν Ζακ Ρουσσώ, ασκώντας ακριβώς κριτική στην αντιπροσωπευτική δημοκρατία, έγραφε στο Κοινωνικό Συμβόλαιο, ότι “οι Αγγλοι πιστεύουν ότι είναι ελεύθεροι, αλλά στην πραγματικότητα είναι ελεύθεροι μια μόνο μέρα κάθε πέντε χρόνια”. Ομως ο Ρουσσώ έκανε λάθος, συνεχίζει ο Καστοριάδης, διότι οι Αγγλοι δεν ήταν ελεύθεροι ούτε καν αυτή τη μια μέρα κάθε πέντε χρόνια, αφού οι υποψήφιοι επιλέγονται από την κορυφή του κομματικού μηχανισμού […] Με άλλα λόγια, το παιχνίδι είναι στημένο και το ζήτημα περιορίζεται, λίγο έως πολύ, στο να μπορούμε να επιλέξουμε μεταξύ ενός μελαχρινού και ενός ξανθού βουλευτού».

Ο εγκλωβισμός του λαού στην άσκηση του εκλογικού δικαιώματος, με την ψήφο του να εκλαμβάνεται από τις κυβερνήσεις ως νομιμοποίηση των ταξικών επιλογών τους στο όνομά του και εναντίον του, επιτρέπει στον Αλέν Μπαντιού να υποστηρίζει ότι το κεφάλαιο είναι ο μεγάλος Αλλος που κρύβεται πίσω από την αντιπροσωπευτική δημοκρατία, η οποία υπόκειται στην κυριαρχία του και εξασφαλίζει την αναπαραγωγή του και στον Ζακ Ρανσιέρ να χαρακτηρίζει τις κυβερνήσεις ως ατζέντηδες του διεθνούς κεφαλαίου. Διότι ο λαός αδυνατεί να αντιδράσει στην υφαρπαγή των δικαιωμάτων του από το κεφάλαιο με τις ευλογίες των κυβερνήσεων.

Ολα αυτά είναι περισσότερο ορατά στα όρια της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, των πόλεων, όπου τα βιώνουμε άμεσα και καθημερινά. «Το είδος της πόλης την οποία θέλουμε δεν μπορεί να διαχωριστεί από το είδος ανθρώπου που θέλουμε να είμαστε», έγραφε ο David Harvey, αλλά ποιος μας ακούει; Χαρακτηριστικότερο παράδειγμα είναι αυτό της Αλεξανδρούπολης όπου τα πάντα ανατρέπονται στη ζωή των κατοίκων ερήμην τους. Με την εγκατάσταση τερματικού σταθμού LNG με αποθηκευτικό χώρο 170 χιλ. κ.μ. υγροποιημένου αερίου εντός της θάλασσας, μια σύγχρονη Ρεβυθούσα δηλαδή απέναντι στις καλύτερες ακτές της, που μετέβαλαν την πόλη σε τουριστικό προορισμό των γειτονικών λαών. Με τη μετατροπή του λιμένα της σε στρατιωτική βάση αντί της εμπορευματικής αξιοποίησης του στην οποία προσδοκούσαν οι πάντες ως μοχλό για την οικονομική ανάταξη της πόλης και της ευρύτερης περιοχής.

Πού ήσαν οι εκλεγμένοι εκπρόσωποι της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας (βουλευτές, δήμαρχοι, περιφερειάρχες κ.ά.) τα χρόνια που μεθοδεύονται όλα αυτά ερήμην των δημοτών; Τι έκανε η Πολιτεία για να φέρει τον δημότη στο επίκεντρο των αποφάσεων που τον αφορούν; Με τον Ν. 4555/2018 περί «Μεταρρύθμισης του θεσμικού πλαισίου της Τοπικής Αυτοδιοίκησης - Εμβάθυνσης της Δημοκρατίας - Ενίσχυσης της συμμετοχής κ.ά.» καθιερώνονταν από τις αρχές του 2020, η δυνατότητα διεξαγωγής τοπικού ή περιφερειακού δημοψηφίσματος. Ομως, και αυτή η δυνατότητα με τον Ν.4674/20 ανεστάλη.

 * πολιτικός μηχανικός

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΠΟΨΕΙΣ
Μπροστά στο σύστημα εξουσίας(1)
Εδώ και δύο χρόνια, περίπου, έχει εγκαθιδρυθεί και εγκατασταθεί στη χώρα ένα σύστημα ποικίλης δημόσιας και ιδιωτικής εξουσίας αντίθετο με θεμελιώδεις αρχές του Συντάγματος και με τα ιδεώδη του Διαφωτισμού.
Μπροστά στο σύστημα εξουσίας(1)
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η ελαττωματική δημοκρατία
Στα προπαγανδιστικά εργαλεία της κυβέρνησης κυριάρχησε το επιχείρημα ότι -μαζί με την αστυνομία- «επιτέλους μπαίνει η δημοκρατία στα Πανεπιστήμια». Ξέχασε να συμπληρώσει ότι «μπαίνει η ελαττωματική δημοκρατία».
Η ελαττωματική δημοκρατία
ΑΠΟΨΕΙΣ
Τάξη και ασφάλεια
Η αστυνόμευση είναι μια κρίσιμη και πολύτιμη λειτουργία στην πολιτεία, έως και ηρωική κάποτε. Είναι όμως υπηρετική. Δεν αποτελεί πανάκεια, αποστολή űber alles, μοχλό παραγκωνισμού της Δικαιοσύνης ή της...
Τάξη και ασφάλεια
ΑΠΟΨΕΙΣ
Τοπική Αυτοδιοίκηση: εγγύηση και προϋπόθεση δημοκρατίας
Ο διάλογος για την αναθεώρηση του θεσμικού πλαισίου της Τοπικής Αυτοδιοίκησης πόσο αφορά την κοινωνία; Μήπως πρόκειται για συζήτηση intra muros, μεταξύ ορισμένων αιρετών ή τεχνοκρατών; Ή οφείλει να αφορά όλους...
Τοπική Αυτοδιοίκηση: εγγύηση και προϋπόθεση δημοκρατίας
ΑΠΟΨΕΙΣ
Δημοκρατία και ανάπτυξη στην Τοπική Αυτοδιοίκηση
Αν το κράτος θεωρείται στην Ελλάδα ο «μεγάλος ασθενής», τότε σίγουρα οι παθογένειές του έχουν «μεταδοθεί» και στην Τοπική Αυτοδιοίκηση, ως αναπόσπαστο μέρος του. Η μεταρρύθμιση στους ΟΤΑ καλείται να...
Δημοκρατία και ανάπτυξη στην Τοπική Αυτοδιοίκηση
ΑΠΟΨΕΙΣ
Το τάβλι και η δημοκρατία
Ο Αντώνης Κακαράς πέθανε πριν από λίγες μέρες. Πολλοί δεν ξέρουν το όνομά του, όμως πολλοί θυμούνται, έστω και αμυδρά, ότι ένας αξιωματικός του Πολεμικού Ναυτικού μάδησε τα φτερά του μισητού συμβόλου της...
Το τάβλι και η δημοκρατία

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας