• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    28°C 25.4°C / 28.8°C
    3 BF
    34%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    27°C 23.5°C / 28.6°C
    3 BF
    53%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    27°C 25.5°C / 27.1°C
    2 BF
    39%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    19°C 18.9°C / 23.1°C
    0 BF
    100%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αίθριος καιρός
    23°C 21.9°C / 22.9°C
    2 BF
    68%
  • Βέροια
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    24°C 22.1°C / 25.7°C
    2 BF
    55%
  • Κοζάνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    20°C 20.4°C / 20.4°C
    3 BF
    73%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    25°C 25.4°C / 25.4°C
    2 BF
    38%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    24°C 21.0°C / 25.8°C
    0 BF
    53%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    24°C 22.9°C / 23.9°C
    1 BF
    64%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    26°C 23.8°C / 26.4°C
    4 BF
    41%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    25°C 25.1°C / 25.1°C
    1 BF
    57%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    28°C 27.9°C / 27.9°C
    2 BF
    74%
  • Λάρισα
    Αίθριος καιρός
    23°C 22.9°C / 23.4°C
    0 BF
    49%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    26°C 20.5°C / 27.2°C
    2 BF
    36%
  • Ρόδος
    Αίθριος καιρός
    25°C 23.8°C / 24.9°C
    4 BF
    68%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    26°C 25.6°C / 29.0°C
    1 BF
    44%
  • Καβάλα
    Αίθριος καιρός
    26°C 22.3°C / 26.0°C
    2 BF
    65%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    26°C 25.1°C / 28.7°C
    2 BF
    66%
  • Καστοριά
    Ελαφρές νεφώσεις
    18°C 18.3°C / 18.3°C
    2 BF
    81%

Ελλάδα και Πορτογαλία βρέθηκαν στη δίνη του κυκλώνα της οικονομικής κρίσης του 2008

Ελλάδα-Πορτογαλία

  • A-
  • A+

Η Πορτογαλία είναι το δυτικό άκρο της Ε.Ε., η Ελλάδα το ανατολικό. Και οι δύο βρέθηκαν στη δίνη του κυκλώνα της οικονομικής κρίσης του 2008, και οι δύο υπέκυψαν σε υποχρεωτική διάσωση με μνημόνια και συμβάσεις προς δανειστές από Ε.Ε. και ΔΝΤ. Η Joanna Ramiro σε άρθρο της πρόσφατα στο Open Democracy περιγράφει πώς η Τράπεζα του Αγίου Πνεύματος πτώχευσε το 2014 μετά τα σκάνδαλα της οικογένειας Salgado με ξέπλυμα μαύρου χρήματος και φοροδιαφυγή.

Η κρίση στην Πορτογαλία ξεκίνησε από την πτώχευση δύο τραπεζών, της BPN και της BPP, στις αρχές της τραπεζικής κρίσης από ύποπτα δάνεια και ατασθαλίες των διοικητών τους. Η κυβέρνηση ανέλαβε τα χρέη τους και με την ύφεση να χτυπά την ίδια την Πορτογαλία η αύξηση των δημόσιων δαπανών για κρατικές επενδύσεις εκτόξευσε το δημόσιο χρέος από 60% στο 110% το 2010.

Η Πορτογαλία με την αύξηση των επιτοκίων δανεισμού αναγκάστηκε να προσφύγει στην Ε.Ε. και να συνάψει μια συμφωνία διάσωσης το 2011, όπως η Ελλάδα και η Ιρλανδία, με δάνειο 79 δισ. ευρώ. Στην Ελλάδα, το τραπεζικό σύστημα δεν κατέρρευσε από παρόμοια φαινόμενα. Εδώ πτώχευσε το ίδιο το Δημόσιο λόγω δημοσιονομικού ελλείμματος το οποίο επέφερε υψηλό δημόσιο χρέος και κάποια στιγμή υψηλά επιτόκια δανεισμού.

Οι δύο χώρες όμως σήμερα βρίσκονται σε διαφορετικά στάδια οικονομικής προσαρμογής και απεμπλοκής από τις συμβάσεις με την ΕΚΤ, το ΔΝΤ και την Ε.Ε. Η Πορτογαλία βγήκε από το Μνημόνιο και ήδη χρησιμοποιεί τις διεθνείς αγορές χρήματος για να αναχρηματοδοτήσει το δημόσιο χρέος της.

Πρόσφατα μάλιστα το επιτόκιο δανεισμού της ήταν αρνητικό, κατάφερε δηλαδή να πληρωθεί για να πάρει δανεικά. Αντίθετα η Ελλάδα βρίσκεται στη φάση της απεμπλοκής από τη δεύτερη δανειακή σύμβαση, αλλά με αδυναμία να προσφύγει στις αγορές χρήματος για να χρηματοδοτήσει τις ανάγκες της. Η χώρα βρίσκεται σε κρίση εμπιστοσύνης των καταθετών με τις τράπεζες και το τελευταίο τρίμηνο έχουν αποσυρθεί 30 δισ. καταθέσεων κάνοντας σχεδόν αδύνατη τη χρηματοδότηση της οικονομίας.

Τι συνέβη μεταξύ 2010 και σήμερα στις δύο αυτές χώρες; Γιατί αυτή η τόσο μεγάλη απόκλιση ανάμεσά τους; Εν συντομία αυτό που διαφοροποιεί τις δύο περιπτώσεις είναι οι αρχικές συνθήκες της οικονομίας τους πριν από την κρίση του 2008. Η Πορτογαλία το 2007 είχε 61% δημόσιο χρέος ως προς το ΑΕΠ της χώρας, η Ελλάδα είχε 106%. Το δημοσιονομικό έλλειμμα το 2010 έφτασε το 10%, στην Ελλάδα έφτασε το 15%.

Υπάρχει επίσης ένα βασικό μέγεθος το οποίο πρέπει να προσεχθεί: το ισοζύγιο εξωτερικών συναλλαγών. Σήμερα η Πορτογαλία εξάγει 43 δισ. έναντι 52 δισ. εισαγωγών και η Ελλάδα εισάγει 43 δισ. και εξάγει προϊόντα αξίας 23 δισ. ευρώ. Είναι προφανές πως η παραγωγική βάση της Πορτογαλίας ήταν ισχυρότερη αυτής της Ελλάδας. Ακόμα και η ανεργία σήμερα είναι 16% ενώ της Ελλάδας στο 26%.

Και οι δύο χώρες έχουν περίπου τους ίδιους σε μέγεθος τομείς οικονομίας. Πρωτογενής στο 7%, δευτερογενής στο 22% και τριτογενής στο 70%.

Η λιτότητα υπήρξε και στις δύο χώρες η βασική φιλοσοφία του προγράμματος διάσωσης. Από τα παραπάνω γίνεται εμφανές πως στην κάθε χώρα το πρόγραμμα λειτούργησε με κοινά αποτελέσματα, ανεργία, ύφεση, μείωση ΑΕΠ, αλλά σε διαφορετικά μεγέθη τα οποία είναι καθοριστικά για το πώς επανέρχεται μια οικονομία σε ομαλούς ρυθμούς ύστερα από μια τέτοια καταιγίδα. Το ΑΕΠ της Πορτογαλίας μειώθηκε από το 2009 έως το 2014 περίπου 6%. Το ΑΕΠ της Ελλάδας κατά 25%, μείωση η οποία υποδεικνύει το βάθος της ελληνικής κρίσης.

Από τα παραπάνω φαίνεται πως η Πορτογαλία διαχειρίστηκε την κρίση της πολύ πιο αποτελεσματικά από την Ελλάδα. Σήμερα η χώρα βρίσκεται σε ανάπτυξη και η Ελλάδα ξανά σε ύφεση. Σήμερα η πρώτη δανείζεται από τις αγορές και η δεύτερη αγωνίζεται να αποφύγει την πτώχευση.

Συμπερασματικά δεν μπορεί κανείς να επιχειρηματολογήσει υπέρ των όρων λιτότητας είτε της Ελλάδας είτε της Πορτογαλίας. Ούτε όμως μπορεί κανείς και να υποστηρίξει πως η Ελλάδα είχε σκληρότερη αντιμετώπιση από τους δανειστές της από ό,τι η Πορτογαλία. Η Joanna Ramiro μάς αποκαλύπτει στο άρθρο της πως ο παππούς της ήταν ανώτατο διευθυντικό στέλεχος της Τράπεζας του Αγίου Πνεύματος και πως αισθάνεται κάπως υπεύθυνη για τους ανέργους και τη δυστυχία που έπληξε τη χώρα της. Απορεί επίσης γιατί στην Πορτογαλία δεν αναπτύχθηκε ένα κίνημα παρόμοιο με αυτό του ΣΥΡΙΖΑ.

Δεν είναι εύκολο να απαντήσει κανείς σε αυτό το ερώτημα, όπως δεν είναι εύκολο να απαντήσει στην ερώτηση γιατί η κρίση χτύπησε τόσο σκληρά την Ελλάδα και δεν λέει να απομακρυνθεί με κάποιο τρόπο. Υπάρχουν πολλές διαφορετικές απαντήσεις σε αυτές τις ερωτήσεις. Ενα είναι βέβαιο. Ολες εμπεριέχονται στην ιστορία της κάθε χώρας καθώς και στην πολιτική της κουλτούρα.

* συγγραφέας

 

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΠΟΨΕΙΣ
Για να μη γίνουμε Αργεντινή
Τα τελευταία χρόνια με την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝ.ΕΛΛ., τα «αντικειμενικά» ΜΜΕ και οι γνωστοί πιστοί στην αντιπολίτευση πολιτικοί σχολιαστές έσπευδαν να «αφυπνίσουν» τον λαό πως η χώρα κινδυνεύει να γίνει σαν την...
Για να μη γίνουμε Αργεντινή
ΑΠΟΨΕΙΣ
Πόσο άλλαξες…
Τέλη της δεκαετίας του '70. Νομική. Ενας νεαρός λέκτορας παρέδιδε Δημοσιονομικά. Το 2010, ο νεαρός λέκτορας ήταν μεταξύ εκείνων που υπέγραψαν το Μνημόνιο. Δεν ήταν η εξαίρεση. Αλλοι της γενιάς του εξαργύρωσαν...
Πόσο άλλαξες…
ΑΠΟΨΕΙΣ
Μακρύς ο «δρόμος» για την επάνοδο της οικονομίας στο 2009
Στο τέλος του προηγούμενου άρθρου μας στην «Εφ.Συν.» αναφέραμε ότι «η αναμενόμενη ανάκαμψη της οικονομίας το 2018, αν πραγματοποιηθεί, δεν δικαιολογεί κανέναν πανηγυρισμό και, με δημόσιο χρέος ίσο με το 179,8%...
Μακρύς ο «δρόμος» για την επάνοδο της οικονομίας στο 2009
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ουκ αν λάβοις παρά του μη δίδοντος
Ενώ οι δανειστές αναβάλλουν σχεδιασμένα διαρκώς την «τελική λύση», προφανώς μέχρι να περατώσουν το πρόγραμμα της ολοκληρωτικής εξαγοράς των οικονομικών υποδομών και του πλούτου της χώρας, οι ιθύνοντες της...
Ουκ αν λάβοις παρά του μη δίδοντος
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η επανατοποθέτηση της οικονομικής μας πολιτικής
Η χώρα μας βιώνει μια από τις οξύτερες οικονομικές κρίσεις στην παγκόσμια ιστορία των τελευταίων εκατό ετών. Παρά την πολυετή μας οικονομική καθίζηση, οι σοβαρές αναλύσεις για πιθανούς διαύλους ανακούφισης ή...
Η επανατοποθέτηση της οικονομικής μας πολιτικής
ΑΠΟΨΕΙΣ
Aυτοτροφο­δοτούμενη οικονομική ανάπτυξη
Τα περισσότερα κόμματα, πρωτίστως τα παλαιά κυβερνητικά, που φέρουν την κύρια ευθύνη για τη σημερινή κρίση, αποφεύγουν αντίθετα να αναφερθούν συγκεκριμένα στο μεταπολεμικό τους «επίτευγμα», δηλαδή το τεχνικά...
Aυτοτροφο­δοτούμενη οικονομική ανάπτυξη

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας