• Αθήνα
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    15°C 14.5°C / 16.4°C
    1 BF
    83%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    14°C 12.0°C / 16.4°C
    1 BF
    64%
  • Πάτρα
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    15°C 13.0°C / 15.9°C
    2 BF
    58%
  • Ιωάννινα
    Ελαφρές νεφώσεις
    10°C 9.9°C / 12.0°C
    2 BF
    81%
  • Αλεξανδρούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    14°C 13.9°C / 15.2°C
    3 BF
    88%
  • Βέροια
    Αυξημένες νεφώσεις
    14°C 11.3°C / 14.8°C
    1 BF
    72%
  • Κοζάνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    10°C 10.4°C / 11.2°C
    0 BF
    71%
  • Αγρίνιο
    Αραιές νεφώσεις
    13°C 12.6°C / 14.6°C
    1 BF
    69%
  • Ηράκλειο
    Σποραδικές νεφώσεις
    19°C 17.7°C / 19.8°C
    4 BF
    67%
  • Μυτιλήνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    15°C 12.9°C / 14.9°C
    4 BF
    82%
  • Ερμούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    16°C 13.8°C / 16.6°C
    3 BF
    72%
  • Σκόπελος
    Σποραδικές νεφώσεις
    14°C 12.3°C / 15.6°C
    3 BF
    77%
  • Κεφαλονιά
    Αραιές νεφώσεις
    15°C 12.9°C / 14.9°C
    2 BF
    82%
  • Λάρισα
    Ασθενής ομίχλη
    9°C 8.5°C / 8.9°C
    0 BF
    100%
  • Λαμία
    Αραιές νεφώσεις
    8°C 8.5°C / 13.3°C
    2 BF
    61%
  • Ρόδος
    Αραιές νεφώσεις
    18°C 15.8°C / 18.8°C
    2 BF
    82%
  • Χαλκίδα
    Αραιές νεφώσεις
    16°C 14.7°C / 16.6°C
    1 BF
    67%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    14°C 13.2°C / 14.4°C
    1 BF
    83%
  • Κατερίνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    14°C 12.1°C / 16.5°C
    2 BF
    70%
  • Καστοριά
    Αραιές νεφώσεις
    11°C 10.8°C / 10.8°C
    0 BF
    69%
EUROKINISSI/ΣΩΤΗΡΗΣ ΔΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ζωή ενδόμυχος

  • A-
  • A+

Μια παράλογη κατάσταση με μαθηματική ακρίβεια οδηγεί σε μια παράλογη κοινωνική και οικονομική πολιτική. Η ιστορική μελέτη των πανδημιών επιτρέπει παρόμοια συμπεράσματα. Και παρότι κανείς από μας δεν ζει στην εποχή του Περικλή και του Θουκυδίδη, του Ιουστινιανού και του Προκόπιου, του Βοκάκιου (που περιέγραψε τον Μαύρο Θάνατο στη Φλωρεντία τον 14ο αιώνα) ή στην εποχή του Ντάνιελ Νταφόε (που έγραψε το «Χρονικό της πανούκλας στο Λονδίνο» τον 17ο αιώνα), ούτε καν ζούμε στην εποχή της ισπανικής γρίπης, στα 1918-20, όλοι μας ονειρευόμαστε την αποκατάσταση της πρότερης, «παλαιάς τάξης» –που κατά πάσα πιθανότητα δεν πρόκειται να έρθει ποτέ.

Σε αυτές τις περιπτώσεις, κυρίως αυτοί που κατέχουν εξουσία και ipso facto καλούνται να βγάλουν το φίδι από την τρύπα γίνονται μισο-χομπσιανοί δίχως και να το πολυσκέφτονται. Επιμένουν –και σωστά ώς έναν βαθμό– ότι μια αφορμή, κάτι, μια φλογίτσα που μπορεί να πάρει μορφή σύγκρουσης, είναι πάντα το χειρότερο πράγμα που θα μπορούσε να συμβεί στον κοινωνικο-πολιτικό βίο. Ομως, ο φιλόσοφος Τόμας Χομπς είχε οδηγηθεί στο παραπάνω συμπέρασμα μέσα από μια ισχυρή παραδοχή. Δεν έχουμε –έλεγε– αγαθή φύση και είμαστε «εκ φύσεως» εγωιστές και ηδονιστές – κάτι σαν ανέμελοι καρναβαλιστές και μασκοφόροι. Και εφόσον είμαστε ανεξέλεγκτοι και παρορμητικοί, κινδυνεύουμε να αλληλοσπαραχτούμε… Εκτός εάν… Το «εκτός εάν…» στην περίπτωσή μας είναι ο Λεβιάθαν: ένα αναγκαίο πολυεργαλείο, ένα πανίσχυρο κράτος με οποιαδήποτε μορφή διακυβέρνησης, που θα φροντίζει για τη διατήρηση της κοινωνικο-πολιτικής ειρήνης, την προστασία των πολιτών από εξωτερικούς και εσωτερικούς παράγοντες, μέσω του στρατού και της αστυνομίας, με το μονοπώλιο της βίας και της αυταρχικής εκδήλωσής της.

Επομένως, εδώ βρισκόμαστε. Αλλά βρισκόμαστε εδώ μισο-χομπσιανοί –όπως σημειώθηκε προηγουμένως– γιατί ο Χομπς έβαλε προαπαιτούμενα στην υπόθεσή του. Ο Λεβιάθαν θα πρέπει να έχει επίσης το σημαντικό καθήκον να προστατεύει τους ανθρώπους από τον ίδιο τον Λεβιάθαν. Από αυτήν την ιδέα πηγάζει η θεσμική αρχή των αυτοπεριορισμών της εξουσίας.

Αλλά το τελευταίο, οι αυτοπεριορισμοί της εξουσίας, δεν φαίνεται να είναι κάτι που απασχολεί τον πρωθυπουργό ή τον υπουργό ΠΡΟ.ΠΟ. Δεν υφίσταται η παραμικρή παραδοχή κάποιας ευθύνης, παρά μισόλογα για «ατυχείς στιγμές» και ΕΔΕ. Από την πλευρά τους θεωρούν ότι έχουν σε όλα δίκαιο, ότι εν αδίκω οι πολίτες δυσφορούν για τις καταχρήσεις και τις αυθαιρεσίες ανδρών της αστυνομίας και ότι με αυτή τους τη δυσφορία ακυρώνουν τα μέτρα και τις θυσίες που επιβάλλει σε όλους η πανδημία.

Προφανώς, αν μερικοί ξεχώριζαν το βρομόχορτο από τον μαϊντανό, τα πράγματα θα μπορούσαν να είναι διαφορετικά. Εν μέσω ψηφιακής ζωής, ήταν περιττή η αξίωση αστυνομίας στα Πανεπιστήμια. Θα μπορούσαν τα βιβλιοπωλεία να ήταν ανοιχτά για να γλιτώσουν μερικοί από το εκπολιτιστικό κιτς της τηλεόρασης. Θα μπορούσαν οι ευπαθείς ομάδες να μην είναι μόνο στα χαρτιά για το θεαθήναι. Θα μπορούσε το «ΜeΤoo» να είναι ουσιαστικό και όχι κλειδαρότρυπα. Θα μπορούσε να υπάρχει καλύτερη μέριμνα για τα σχολεία, τα νοσοκομεία και τα μέσα μαζικής μεταφοράς, για τον πολιτισμό, κ.ο.κ.

Αλλά εδώ κανείς, άνθρωπος, ιδέα, πράγμα δεν μπορεί να μπει και κανείς άνθρωπος, ιδέα, πράγμα δεν μπορεί να βγει από αυτήν την κατάσταση. Κυριαρχούν ο φόβος, η πολιτική ψευδολογία, η καχυποψία και η απελπισία στην κλεισμένη ζωή. Κατισχύει αυτό που ο Λαμπεντούζα ονόμασε «υπερβολική στενότητα του πνεύματος», ο Χέγκελ «μιντιακή αχυρολογία» και ο Τζ. Μπατάιγ «σκανδαλώδη διανοητική σκατολογία». Σε παρόμοιες καταστάσεις «αδιεξόδων» κυριαρχεί η ακρωτηριασμένη σκέψη. Αυτή τη σκέψη ο Χομπς την είχε παρομοιάσει με το πάθημα των πουλιών. Τα πουλιά, έλεγε, αφού μπουν από την καμινάδα και εγκλωβιστούν σε ένα δωμάτιο, φτεροκοπούν μπροστά στο ψεύτικο φως ενός καλόφρακτου παραθύρου, γιατί δεν έχουν τη νοητική δυνατότητα να εξετάσουν από ποιον δρόμο μπήκαν μέσα.

Μερικοί άλλοι νομίζουν ότι ονειρεύονται σαν το ναυτάκι, τον Γιωργή της Μπούρμπαινας, στο «Ερως-Ηρως» του Παπαδιαμάντη. Ονειρεύονται ότι σώζουν από τον πνιγμό την ακριβή τους Αρχόντω, ενώ οι λοιποί θα έχουν χαθεί σε ένα φανταστικό ναυάγιο. Τίποτα από όλα αυτά δεν θα γίνει. Οι Απόκριες θα έρθουν και θα περάσουν. Κι ο ψευτο-Λεβιάθαν θα νομίζει ότι είναι ο δράκος του παραμυθιού και, κατά τούτο, θα κοιμάται «με ανοικτόν το όμμα». Οτι τα κοινωνικά συμβόλαια έχουν ακυρωθεί από αυτόν που τα ρεκλαμάρει, φαίνεται, δεν ενοχλεί κανέναν. «Δεν εξήρχετο στεναγμός ούτε πνοή από το στόμα του. Το στήθος του δεν εκολπούτο. Θα έλεγες ότι ανέπνεε προς τα έσω, ότι έζη μόνον ζωήν ενδόμυχον». Αυτά, έως ότου σκάσει η πραγματικότητα.

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΠΟΨΕΙΣ
Για τον πρώην υπουργό Προστασίας του Πολίτη
Απέτυχε παταγωδώς ο πολιτικός που είχε στη διάθεσή του, σύμφωνα με επίσημα στοιχεία, τον πιο πολυάνθρωπο μηχανισμό, τα περισσότερα εναέρια μέσα, τη μεγαλύτερη δυνατότητα μεταφοράς νερού ανά ώρα στην πυρκαγιά.
Για τον πρώην υπουργό Προστασίας του Πολίτη
ΑΠΟΨΕΙΣ
Χώρα που δεν μπορεί να χαμογελάσει
Με προτίμηση σε Αττική, Πελοπόννησο και Εύβοια, οι πυρκαγιές πλήττουν εκτάσεις υψηλής οικοπεδικής ζήτησης. Οι κυβερνητικές αντιδράσεις σχεδόν πανομοιότυπες. «Ο στρατηγός άνεμος», «ο καιρός», «οι απάτητες...
Χώρα που δεν μπορεί να χαμογελάσει
ΑΠΟΨΕΙΣ
Οι σκληροί του μικροφώνου
Τους τελευταίους μήνες βρισκόμαστε μπροστά σε μια ποιοτική και ποσοτική αναβάθμιση του οργανωμένου εγκλήματος. Και η κυβέρνηση; Και ο υπουργός Προστασίας του Πολίτη; Η κυβέρνηση παρακολουθεί και ο κ....
Οι σκληροί του μικροφώνου
ΑΠΟΨΕΙΣ
Τι θα έλεγα στον υπουργό Χρυσοχοΐδη
Αμεσα για να βρεθούν τρόποι για άμεση ανακατανομή του όποιου δυναμικού με έξτρα κονδύλια αλλά και διασπορά αστυνομίας οπλισμένης δυνατά σε όλα τα απομακρυσμένα μέρη.
Τι θα έλεγα στον υπουργό Χρυσοχοΐδη
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η Λευκή Βίβλος του Υπ. Προ.Πο.: Γυαλιστερή βιτρίνα σε σάπιο μαγαζί
Η Λευκή Βίβλος είναι το πιο πρόσφατο πυροτέχνημα του Μιχάλη Χρυσοχοΐδη, ο οποίος παρουσίασε νέες χάντρες και κορδελάκια σχετικά με το «νέο δόγμα της αστυνομίας του 21ου αιώνα. 
Η Λευκή Βίβλος του Υπ. Προ.Πο.: Γυαλιστερή βιτρίνα σε σάπιο μαγαζί
ΑΠΟΨΕΙΣ
Τότε και τώρα
Και από τότε (Οκτώβρης 1966) και μέχρι την πτώση της χούντας έζησα ως πολιτικός πρόσφυγας με πολιτικό άσυλο στη Δυτική Γερμανία. Τέτοιες αναμνήσεις μού ξαναζωντανεύουνε οι «πανεπιστημιακές αστυνομίες» των...
Τότε και τώρα

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας